Tịnh Nghiệp Tam Phước
Author: Hòa Thượng Tịnh Không
Date: 0101-01-01T00:00:00+00:00

TỊNH NGHIỆP TAM PHƯỚC -

HIẾU DƯỠNG CHA MẸ LÀ NGUỒN CỘI CỦA PHƯỚC BÁO

(Tịnh Độ Đại Kinh Giải Diễn Nghĩa)

Chủ giảng: Lão Pháp Sư Tịnh Không

Thời gian: 27/05/2011

Địa điểm: Hiệp Hội Giáo Dục Phật-đà Hồng Kông

TẬP 1

Chư vị pháp sư, chư vị đồng học, xin mời ngồi. Mời xem Đại thừa Vô Lượng Thọ Kinh Giải, trang 536, hàng thứ 5, hàng thứ 5 từ dưới lên. Từ câu “lại kinh Pháp Cổ nói”, bắt đầu xem từ chỗ này.

“Nếu người lâm chung, không thể niệm được, nhưng biết phương ấy có Phật liền khởi ý muốn vãng sanh thì cũng được vãng sanh”. Trong kinh Pháp Cổ, đức Phật nói cho chúng ta biết: “Người niệm Phật lúc lâm chung, thân thể yếu ớt, nói không ra tiếng”. Cũng chính là nói câu Phật hiệu này cũng niệm không nổi, điều này không quan trọng, chỉ cần trong tâm họ rất rõ ràng, rất tường tận, đích thực có thế giới Cực Lạc, có A-di-đà Phật. Trong tâm thật sự muốn vãng sanh, thật sự muốn thân cận A-di-đà Phật. Chỉ cần có ý nghĩ này, ý niệm này đều có thể vãng sanh, đây chính là nói lâm chung mặc dù không có niệm ra tiếng, nhưng có ý niệm của niệm này cũng được. “Đức từ bi của Như Lai vi diệu khó thể nghĩ bàn”, đây là câu tán thán. Như Lai là A-di-đà Phật. Ân đức đại từ đại bi của A-di-đà Phật thực sự không thể nghĩ bàn. Chỉ cần có ý niệm này, không cần phải niệm ra tiếng đều có thể vãng sanh. Thế nên, An Lạc Tập nói: “Nên biết Như Lai có phương tiện thắng”, thắng này là thù thắng. Hay nói cách khác, A-di-đà Phật có pháp môn phương tiện vô cùng thù thắng. “Nhiếp hộ tín tâm”, nhiếp là nhiếp thọ, hộ là hộ niệm, nhiếp thọ hộ niệm người thực sự có tín tâm. Điều kiện của tín tâm chính là câu phía dưới này: “Chỉ lấy chuyên ý niệm Phật làm nhân duyên để tùy nguyện vãng sanh”. Trong đây quan trọng nhất chính là chuyên ý, ý chính là tâm, chuyên ý với chuyên tâm là cùng một nghĩa. Chuyên tâm ý niệm về A-di-đà Phật, cũng chính là trong tâm của bạn đang nhớ về A-di-đà Phật. Thật sự nhớ A-di-đà Phật, hi vọng trong đời sống thường ngày đem những việc lặt vặt, duyên tạp nham này phải giảm thiểu hết mức, phải biết buông xả. Chúng ta dụng tâm không chỉ là niệm Phật, trong sinh hoạt, đối nhân xử thế đều phải dùng tâm thanh tịnh, việc này tốt. Đồng thời, không phải nói lúc niệm Phật dùng tâm thanh tịnh, còn những việc thông thường trong đời sống hằng ngày thì chúng ta có thể dùng tâm bình thường, điều nay không thể được. Ở trong kinh giáo, đức Phật nói cho chúng ta biết: “Một chân thì tất cả chân, một vọng thì tất cả đều vọng”. Trong đời sống, tâm chúng ta dùng là hư tình giả ý, lúc niệm Phật thì chân tâm này cũng không phải chân, đạo lý này phải biết.

Chư Phật Bồ-tát, chúng ta gọi là Pháp thân Bồ-tát, tâm các ngài dùng hoàn toàn là chân tâm, không có vọng tâm, cho nên họ có thể chứng đắc cảnh giới của pháp thân. Chúng ta luôn cho rằng chính mình đã làm đúng, đó chính là lúc lễ Phật, niệm Phật, như những gì trong kinh nói, chúng ta đem vọng niệm buông xuống. Nhưng trong đời sống thường ngày, công việc, đối nhân xử thế vẫn là vọng tâm y như cũ. Trong tâm vẫn có tự tư tự lợi, danh văn lợi dưỡng, ngũ dục lục trần, tham sân si mạn nặng nề y như cũ, vậy thì không được. Vì sao có người niệm Phật, một niệm tương ưng một niệm Phật. Chúng ta niệm Phật, niệm một vạn tiếng Phật hiệu, trong đó có được mấy tiếng tương ưng? Tương ưng là công phu đắc lực, không tương ưng là công phu không đắc lực, đạo lý này chúng ta phải nghiêm túc mà phản tỉnh, mà tư duy. Thực sự đã hiểu rõ thì cần phải sám hối, sám hối là sửa đổi lỗi lầm, thay đổi bản thân. Những lỗi lầm này thật sự đem nó sửa đổi, làm lại cuộc đời. Hoàn toàn học Phật Bồ-tát thì chính xác. Vì sao vậy? Phật Bồ-tát minh tâm kiến tánh, Phật Bồ-tát không có một chút ô nhiễm nào, đối nhân xử thế hoàn toàn là hiển lộ từ chân tâm. Cho nên, chuyên tâm niệm Phật là nhân duyên quan trọng hơn bất cứ thứ gì.

“Tịnh tán nói”, đây là trong An Lạc Tập xưng tán Như Lai: “Nếu nghe đức hiệu A-di-đà mà sanh tâm hoan hỷ, tán thán, ngưỡng mộ, quy y”. Tâm hoan hỷ, tâm tán thán, tâm ngưỡng mộ, nương tựa A-di-đà Phật, nương tựa thế giới Cực Lạc. “Dẫu chỉ một niệm cũng được đại lợi ích”, mức độ thấp nhất thậm chí là nói chỉ có một niệm, một niệm lúc lâm chung. Vì đó là chân tâm, chân tâm là tánh đức, niệm đó vãng sanh về thế giới Cực lạc là phẩm vị như thế nào, không ai dám nói. Nói không chừng thì một niệm lúc lâm chung của người này là thượng phẩm thượng sanh, có thể không? Thật sự có thể. Bạn muốn hỏi tại sao có thể? Bởi vì họ là lý nhất tâm. Trong niệm này không có hoài nghi, không có xen tạp, họ là chân tâm. Chân tâm niệm Phật gọi là lý nhất tâm, lý niệm, công đức không thể nghĩ bàn! Câu phía dưới này nói được rất hay: “Liền đầy đủ công đức bảo”, một niệm này liền đầy đủ công đức của xưng tánh. Công đức này, “giả sử lửa đầy khắp đại thiên thế giới”. Tam thiên đại thiên thế giới đều bị lửa lớn thiêu đốt. “Cũng cần phải trực tiếp nghe qua danh hiệu Phật”. Họ cũng cần phải trực tiếp thông qua nghe danh hiệu Phật, nghe danh hiệu A-di-đà Phật này. “Nghe A-di-đà không lay chuyển, thế nên chí tâm cúi đầu sát đất đảnh lễ”. Nói rõ chí tâm niệm Phật, cho dù lửa cháy khắp ba ngàn đại thiên thế giới, họ đều có thể qua khỏi. Chí tâm niệm Phật không thể nghĩ bàn, thế nên chí tâm cúi đầu sát đất đảnh lễ, đáng được tán thán, đáng được tán dương, đáng được lễ bái. “Ba bậc vãng sanh” chúng ta học đến chỗ này. Tiếp theo là phẩm thứ 25: “Chánh nhân vãng sanh”.

Ba bậc vãng sanh của phẩm trước chủ yếu là nói rõ thứ bậc sau khi vãng sanh, đây là phía trước, phẩm thứ 24. “Mà chưa nói rộng nhân hạnh của vãng sanh”, vãng sanh thế giới tây phương Cực Lạc, rốt cuộc phải tu nhân như thế nào, tu hành như thế nào mới có thể thực sự đầy đủ nguyện vọng của chúng ta, ở phẩm này đã đem nó nói rõ ra. “Cho nên, phẩm này lại bàn rộng thêm, gọi là chánh nhân vãng sanh. Hai phẩm này hỗ tương lẫn nhau, hàm nhiếp lẫn nhau”. Ở trong chánh nhân vãng sanh thì bao gồm bốn cõi, ba bậc, chín phẩm, trong bốn cõi, ba bậc, chín phẩm cũng bao gồm chánh nhân vãng sanh. “Bởi vì, tất cả pháp tu hành của ba bậc vãng sanh ở phẩm trước cũng đều là chánh nhân vãng sanh. Chánh nhân hiện bày trong phẩm này, quả của nó cũng tức là ba bậc của phẩm trước”. Sự liên quan của hai phẩm này nói rất rõ ràng. Trong phẩm này nói về nhân, ba bậc của phẩm trước là nói về quả. “Những gì phẩm này nói là các nhân, nhiều chỗ khế hợp với tịnh nghiệp trong Quán Kinh. Quán Kinh nói: Người muốn sanh về cõi ấy thì nên tu tam phước”. Đây chính là tịnh nghiệp tam phước, là tu tịnh độ cầu vãng sanh, phát tâm tu hành thì đây là nguyên tắc chỉ đạo cao nhất. Ba điều tổng cộng 11 câu, 11 câu này nhất định phải luôn ghi nhớ trong tâm, phải hết lòng nỗ lực làm cho bằng được. Bời vì nó là nền tảng của tịnh nghiệp, không có ba điều này, trái nghịch với 11 câu này, cho dù mỗi ngày niệm 10 vạn tiếng Phật hiệu cũng không thể vãng sanh, thế nên bạn mới biết ba điều này rất quan trọng. Cho nên, trong kinh Quán Vô Lượng Thọ Phật, Thế Tôn đã nói: “Người muốn sanh về cõi ấy thì nên tu tam phước”, cho nên ba điều này cũng gọi là tịnh nghiệp tam phước. Trong kinh A-di-đà nói: “Vãng sanh về thế giới Tây phương Cực Lạc không thể thiếu thiện căn, phước đức, nhân duyên”. Ba điều này là thiện căn, phước đức, nhân duyên, ba điều kiện này thiếu một cái đều không thể vãng sanh, ba điều này nghiêng nặng về phước.

“Một là: Hiếu dưỡng cha mẹ, phụng sự sư trưởng, từ tâm không giết, tu thập thiện nghiệp”. Điều này rất quan trọng! Đây là điều thứ nhất. Hay nói cách khác, người niệm Phật bất hiếu cha mẹ, họ có thể vãng sanh hay không? Chúng ta phải lắng lòng mà thể hội. Hay nói cách khác, thế giới Cực Lạc không tìm được một người bất hiếu cha mẹ, A-di-đà Phật dẫn đầu cũng không tìm thấy một người không tôn trọng thầy giáo, vì sao vậy? Ân đức của hai người này đối với chúng ta là lớn nhất. Thân thể của chúng ta có được từ cha mẹ, cha mẹ sanh chúng ta, nuôi chúng ta, chăm sóc chúng ta khôn lớn, cho chúng ta thân mạng. Thầy giáo cho chúng ta huệ mạng. Trí tuệ là từ nơi thầy giáo mà có được, trong nhà Phật gọi là huệ mạng. Do đó có thể biết, thầy giáo giúp đỡ chúng ta là giúp khai mở trí tuệ của chúng ta, không phải tri thức, là huệ mạng chứ không phải thân mạng. Đều phải làm rõ ràng, làm sáng tỏ. Không có trí tuệ chân thực, phương tiện thiện xảo của thầy giáo hướng dẫn chúng ta, đặc biệt là thời đại hiện nay, rất dễ mê mất tự tánh, lạc mất phương hướng, lạc mất mục tiêu. Cho nên, hiếu kính chính là nền tảng quan trọng nhất của đời người, thành Phật phải cần có nó, không có cái nền tảng này thì không thể thành Phật. Trong pháp thế gian: đức hạnh, công danh, phú quý cũng phải dựa vào nó. Vì sao vậy? Vì nó là nền tảng của trí tuệ, nó là nền tảng của phước báo. Nếu như hai điều này không cần nữa, hay nói cách khác, quí vị không cần trí tuệ, quý ví không cần phước báo.

Nguồn gốc của phước đức là hiếu thân, nguồn gốc của trí tuệ là tôn sư, đối với cha mẹ không có tâm hiếu thì người này không có phước báo, đối với sư trưởng không có tôn kính thì người này thứ gì cũng không học được. Tuyệt đối không phải nói thầy giáo nhất định muốn bạn tôn trọng, bạn không tôn kính họ, họ không dạy bạn, không phải vậy. Tội nghiệp đó của bạn càng nặng thêm, thầy giáo dạy học trò tâm rất bình đẳng, không có đây kia, không có thân sơ. Tuy là bình đẳng dạy học nhưng học trò đạt được lại không bình đẳng. Thực sự có học trò nghe bài của thầy, cái gì cũng nghe không được, thậm chí đem những gì thầy nói nghĩ sai, nghĩ lệch. Thật có, hơn nữa chân thật không ít. Có phải thầy mong muốn học trò phải tôn trọng thầy hay không? Không phải. Đặt biệt là chư Phật Bồ-tát, các ngài đã “tam luân thể không”. Các ngài ngay cả khởi tâm động niệm cũng không có, lấy đâu ra phân biệt chấp trước? Mà là gì? Hiếu và kính là tánh đức, hiếu là nguồn gốc của phước đức ở trong tự tánh. Kính chính là kính thầy, kính! Kính là nguồn gốc của trí tuệ ở trong tánh đức. Bạn có hai thứ này thì tu phước, tu tuệ dễ dàng, không khó. Phước tuệ là ở trong tự tánh vốn có đầy đủ, phước báo này có bao nhiêu? Trí tuệ có bao nhiêu? Nói với bạn, vô cùng lớn. Lớn mà không ngoài, là thật không phải giả. Bây giờ phước tuệ của chúng vì sao không có? Đã mê mất tự tánh, bản thân bạn hãy tỉ mỉ mà phản tỉnh. Bạn có biết hiếu dưỡng cha mẹ hay không? Bạn có biết phụng sự sư trưởng hay không? Nếu như ngay cái này cũng không biết, nói cách khác, đời này bạn học thế nào cũng không học được.

Không có người nào không mong cầu phát tài, phát tài là phước. Không có người nào không mong cầu trí tuệ, trí tuệ là thông minh. Nhưng đời này, tâm tưởng của họ và nguyện vọng của họ đều là trái ngược, cho nên không phải tâm tưởng sự thành. Có người nào tâm tưởng sự thành hay không? Có. Tám chữ này mà làm được thì họ liền tâm tưởng sự thành, một chút cũng không giả. “Hiếu”, chữ này là hội ý, phía trên là chữ lão, phía dưới là chữ tử, bạn thấy ý nghĩa này, nó chỉ cho chúng ta biết: đời trên là cha mẹ, đời dưới là con cái, là mội thể, không thể phân ra. Phân ra thì sai rồi, phân ra thì bất hiếu. Nghĩa gốc của chữ hiếu này, chúng ta từ trong đây thể hội được, thấy được thân của cha mẹ với thân của chính mình là một thân. Không có ý niệm này thì hiếu không có gốc rễ. Con người chúng ta đều biết yêu quý thân mạng của mình. Có xem thân mạng của cha mẹ với thân mạng của chính mình hoàn toàn giống nhau hay không? Thậm chí còn muốn vượt qua? Khái niệm của hiếu không thể lĩnh hội được thì tận hiếu rất khó. Điểm này không thể không biết. Người Trung Quốc đã nói từ rất lâu, rất lâu rồi, chúng ta có lý do để tin tưởng, văn minh của truyền thống Trung Quốc chắc chắn có từ 10.000 năm trước. Người Trung Quốc cách đây 10.000 năm đã hiểu được hiếu đạo, không những hiểu được mà họ thực sự đã làm được, hơn nữa còn có thể phát dương quang đại.

Xây dựng sư đạo, trên văn tự có ghi chép; thời kỳ vua Nghiêu, vua Nghiêu lập ra Tư đồ, đây là tên chức quan, Tư đồ chính là thầy giáo, nhiệm vụ của vị thầy này là thúc đẩy giáo dục. Dạy điều gì? Dạy “ngũ luân, ngũ thường, bát đức”. Nội dung giáo dục này tương ưng với tánh đức viên mãn, cho nên người Trung Quốc ngàn vạn năm về trước mãi cho đến ngày nay, tổ tông tích đức. Tổ tông thực sự có trí tuệ, có đức hạnh, “dân tộc này, luân lý đạo đức, thâm căn cố đế”. Nhưng 200 năm trở lại đây đã mất đi phương hướng, đã nhận sai mục tiêu, chiêu cảm ra tai nạn trước mắt, tai nạn này càng diễn biến càng nghiêm trọng. Trước khóa giảng này, 3 tháng gần đây đưa tin, tháng 3, tháng 4, tháng 5, tôi đã xem qua một chút, có 173 thiên tai. Chúng ta chỉ xem tiêu đề là 173 lần, trước đây chưa từng có, tại sao bây giờ nhiều như vậy! Tại sao lại nhiều như vậy? Do người bây giờ không biết hiếu thảo cha mẹ, không biết phụng sự sư trưởng, đây là nguồn gốc của tất cả tai nạn. Không hiếu dưỡng cha mẹ thì không có phước báo, không tôn trọng sư trưởng thì không có trí tuệ, họ có thể không gặp nạn được sao?

Hiện nay có một số người nói đây là thiên tai tự nhiên, oán trách tự nhiên! Làm sao có thể nói thiên tai tự nhiên! Tự nhiên là đẹp nhất, tại sao bạn có thể nói nó là thiên tai. Chư Phật Bồ-tát đại thánh đại hiền không có ai là không tùy thuận tự nhiên. Con người thời nay tại sao vậy? Con người thời nay muốn biến đổi tự nhiên, đã hiểu sai câu “nhân định thắng thiên” rồi. Câu nói này là của người xưa nói, ý nghĩa của người xưa nói không sai, họ đã hiểu sai. Nhân định thắng thiên, con người nhất định có thể thắng đại tự nhiên, đem nó hiểu sai đi, liều mạng đi phát triển khoa học, dùng phương pháp khoa học để biến đổi tự nhiên. Thế nên, tự nhiên xuất hiện thiên tai, nguyên nhân là gì? bạn biến đổi nó thì phiền phức liền đến. Người xưa thuận theo tự nhiên, ví như sinh con dạy cái, người xưa là tự nhiên. Con cái đến nhà bạn, trong nhà bạn đời đời kiếp kiếp tích đức tu phước, cho nên trẻ nhỏ của nhà bạn, trẻ nhỏ có phước báo, có trí tuệ đều đến nhà bạn, vì sao vậy? Cảm ứng! Người người đều biết đạo lý này, nhà nhà đều biết chân tướng sự thật này, cho nên trong nhà nghèo khó không sao cả, phải tích đức, con cháu sẽ phát đạt. Họ hiểu được đạo lý này. Người thời nay không tin tưởng những đạo lý này, cho rằng trí tuệ của mình, tri thức của mình có thể đủ biến đổi tự nhiên. Thay đổi rồi, tác dụng phụ mang đến chính là thiên tai nhiều như vậy. Đối với con người mà nói thì đã mang đến cho bạn rất nhiều bệnh tật, không khỏe mạnh. Môi trường của bạn sống mang đến những thiên tai, bất luận là bản thân, bất luận là gia đình, bất luận là môi trường sinh sống, tất cả đều là do nghiệp lực chiêu cảm ra, không phải tự nhiên. Nói thật với bạn là “tự làm tự chịu”, bạn còn nói thiên tai này là thiên tai tự nhiên, bạn không phải đã đổ oan cho đại tự nhiên rồi hay sao? Đem tất cả những thiên tai không tốt, trách nhiệm đều đùn đẩy cho đại tự nhiên, đây là có tội lỗi.

Người Trung Quốc xưa, nếu như gặp phải những thiên tai như vậy, họ sẽ phản tỉnh, thậm chí tắm rửa trai giới, sám hối, đoạn ác tu thiện, cải tà quy chánh để hoa giải thiên tai. Đây là có đạo lý! Vì sao vậy? Là tội lỗi của mình tạo thành, sửa đổi lỗi lầm, thay đổi bản thân thì thiên tai bên ngoài liền có thể hóa giải. Cho nên, mỗi người lớn lên trong thế gian có thể đội trời đạp đất, có thể lập công lập đức. Ân giáo dục của thầy, con người nhất định là do thầy và cha mẹ hợp tác mà dạy nên. Nếu như chỉ có một phương diện, không có một phương diện kia thì người này không thể thành tựu. Nhất định là hai phương diện phối hợp lẫn nhau. Dạy hiếu, cha mẹ rất khó mở miệng, cha mẹ không dễ gì nói: “Ta là cha mẹ của con, nhất định con phải hiếu thảo với ta”. Lời này không nói ra được. Cho nên hiếu dưỡng cha mẹ cần ai dạy? Thầy dạy. Phụng sự sư trưởng, thầy cũng không thể nói: “Tôi là thầy của bạn, bạn phải tôn trọng tôi”. Lời này cũng không thể nói. Vậy ai nói? Cha mẹ nói, cha mẹ dạy con cái tôn sư trọng đạo. Thầy dạy học trò hiếu dưỡng cha mẹ. Thầy dạy học trò, cho dù dạy nhiều hơn nữa, rộng hơn, sâu hơn, gốc rễ của nó vẫn là hiếu dưỡng cha mẹ. Nếu như không có cái gốc rễ này thì không có cành lá, không có hoa quả. Cây này là cây phước, đại phước báo. Ngoài ra một cây nữa là cây trí tuệ.

Cho nên hồi xưa, lễ nhập học của tiểu học đơn giản mà long trọng, đó là cái gì? Đó là giáo dục đời sống, bây giờ không còn nữa. Xã hội ngày nay vì sao thành ra thế này? Người đọc sách xưa đều hiểu rõ, vì sao? Cổ thánh tiên hiền đều đã nhắc đến, tất cả đều là tâm hạnh bất thiện chiêu cảm ra, thiện tâm thiện hạnh không còn nữa. Không những bạn không nhìn thấy, nghe cũng không nghe thấy, không ai nói. Người Trung Quốc kể ra còn rất may mắn, tổ tông có đức, điển tịch lưu lại quá phong phú, chỉ cần những thứ này có người đọc được thì họ liền hiểu rõ, người không đọc thì không biết. Thời cận đại kĩ thuật in ấn phát triển, những điển tịch này lưu thông với số lượng lớn, là việc tốt. Chỉ có số lượng lưu thông lớn mới không bị mất đi, điển tịch xưa đã bị thất lạc quá nhiều, vì lúc xưa không có kĩ thuật in ấn. Kĩ thuật in ấn triều Tống mới phát minh. Trước tiều Tống không có in ấn, đều là chép tay, sách viết tay. Kĩ thuật in ấn mãi đến 30 năm gần đây có in ảnh, in ấn hình ảnh, cái này quá tiện lợi, giảm bớt rất nhiều kinh phí. Như Tứ Khố Toàn Thư trước đây ai dám tưởng tượng, toàn Trung Quốc tổng cộng chỉ có 7 bộ, rất quý! Trải quá nhiều năm chiến loạn như vậy, bây giờ toàn thế giới chỉ còn ba bộ rưỡi, một nửa không còn nữa. Tứ Khố Toàn Thư Hội Yếu chỉ còn một bộ. Năm đó, lúc biên soạn tổng cộng là hai bộ, cất ở vườn Viên Minh một bộ, sau đó bị liên quân 8 nước đem nó đốt mất. Cho nên chỉ còn một bộ, rất dễ bị thất truyền.

Đài Loan đã làm một việc tốt, đã đem nó in ra, số lượng in không nhiều. Tứ Khố Toàn Thư chỉ in 300 bộ, Tứ Khố Hội Yếu chỉ in 200 bộ. Tuy số lượng không nhiều, chúng ta tưởng tượng số sách này phân chia cất giữ ở các thư viện đại học nổi tiếng trên toàn thế giới, dù cho thiên tai toàn cầu, chúng ta tin tưởng vẫn còn giữ lại được mấy bộ. Chúng ta hiểu rõ việc này, biết được việc này quan trọng, toàn tâm toàn lực “vì vãng thánh kế tuyệt học”, nên làm thế nào? In sách. Cho nên trong hai năm này, tôi đã đặt hàng nơi nhà in sách Thương Vụ 100 bộ Tứ Khố Toàn Thư, đặt hàng nhà in Thế Giới 200 bộ Tứ Khố Hội Yếu. Dụng ý ở đâu? Hy vọng sách này không bị thất truyền, giúp đỡ chúng sanh có duyên bây giờ và mai sau, mục đích là ở đây. Gặp được những trân bảo này thì chúng ta phải nên làm, có trách nhiệm, có sứ mệnh. “Vì vãng thánh kế tuyệt học, vì vạn thế khai thái bình”. Kế tuyệt học là nhân, khai thái bình là quả. Trong Phật pháp, tiếp nối huệ mạng Phật là nhân, phổ độ chúng sanh là quả. Cho nên phải biết những việc nào chúng ta nên làm, những việc nào chúng ta không nên làm. Nên làm thì toàn tâm toàn lực mà làm. Có một người thật sự thích đọc sách thì chúng ta toàn tân toàn lực giúp đỡ họ, có người thực sự học Phật thì chúng ta cũng hết lòng ủng hộ họ. Vì vãng thánh kế tuyệt học, thành thánh thành hiền, tiếp nối huệ mạng Phật, thành Phật thành Bồ-tát, tự chúng ta không có năng lực làm được, chúng ta nên giúp đỡ người khác, thành tựu người khác. Họ thành tựu rồi thì chính chúng ta cũng thành tựu, họ không thể thành tựu thình chính chúng ta cũng không thể thành tựu. Vì sao phải làm? Người hiểu rõ thì họ đã làm, người chưa hiểu rõ thì họ không chịu làm.

Cho nên hiếu và kính này quá quan trọng. Đại sư Ấn Quang cả đời khuyên người: “Một phần thành kính được một phần lợi ích, mười phần thành kính được mười phần lợi ích”, thành kính chính là hiếu kính. Chân thành đến cực điểm, chính là viên mãn hiếu đạo, viên mãn sư đạo. Nhất định phải biết, hiếu đạo và sư đạo là tự tánh của chính mình, viên mãn hiếu đạo, sư đạo thì chính mình đã viên mãn thành Phật, ai được lợi ích? Chính bạn được lợi ích chân thật, người khác được lợi ích là được lợi ích ở mép ngoài, lợi ích của chính bạn đạt được là lợi ích chủ yếu. Cho nên, thánh giáo không thể không học, kinh Phật không thể không đọc. Hai câu này làm được rồi, thì trong pháp thế gian là đại thánh đại hiền, trong Phật pháp là chư Phật Bồ-tát. Bắt đầu làm từ đâu? Trong thời đại ngày nay, bởi vì giáo dục thánh hiền, giáo dục Phật-đà hoàn toàn đã mất, không có người biết. Đại chúng trong xã hội hoàn toàn xa lạ đối những sự việc này, có những lúc chúng tôi cảm thấy không bằng người nước ngoài, người nước ngoài đọc sách, nghiên cứu còn biết một chút. Người Trung Quốc so với người nước ngoài càng mới lạ hơn, nhưng nền tảng của người Trung Quốc rất dày. Chúng tôi đã làm thí nghiệm chứng minh được, không có thí nghiệm này thì chính bản thân chúng ta cũng không dám tin tưởng. Thông qua thí nghiệm này, trước đây 2006, 2007, 2008 ba năm này, chúng tôi ở trấn Thang Trì, huyện Lư Giang đã làm thí nghiệm, đã làm thành công. Thí nghiệm cái gì? Thí nghiệm tánh người vốn thiện, nhân dân là có thể dạy tốt được. Chúng tôi làm thí nghiệm này, thí nghiệm này thành công. Chúng ta đối với thánh giáo, đối với Phật pháp tín tâm tăng thêm gấp bội. Trước đây, thật sự không tránh khỏi có hoài nghi, sau khi thông qua thí nghiệm này thì hoài nghi của chúng tôi đã hết. Thí nghiệm này đối với chính chúng ta mà nói, lòng tin của chúng ta, tâm nguyện của chúng ta được nâng cao lên rất nhiều, hơn nữa vô cùng kiên định. Chúng ta biết bất kỳ một người nào, nếu như có thể nghiêm túc tu học thì trong đời này thành thánh thành hiền, thành Phật thành Bồ-tát là chắc chắn có thể được. Thực sự có thể làm được.

Bên dưới là: “Từ tâm không giết, tu thập thiện nghiệp”, hai câu phía trước là căn bản, có căn bản này thì phía sau chúng ta có thể làm được. Từ tâm là gì? Từ tâm là tâm thương yêu, từ của nhà Phật là vui vẻ. Hi vọng xem thấy hết thảy chúng sanh trong đời này đều có thể hạnh phúc, vui vẻ, mỹ mãn. Đây là tâm của thánh hiền nhân, đây là tâm của Phật Bồ-tát. Thánh hiền, Phật Bồ-tát không có đố kỵ, không có ngạo mạn, niệm niệm hy vọng mọi người đều tốt, ai ai cũng thành Phật. Trong hành môn, đức hạnh căn bản nhất chính là thập thiện nghiệp, không sát sanh, không trộm cắp. Không sát sanh là tuyệt đối không làm hại hết thảy sanh mạng, cho đến cây cối hoa cỏ. Bây giờ phải thêm vào một câu, tuyệt đối không tùy ý phá hoại sơn hà đại địa, đó là tâm thương yêu. Không trộm cắp là nghĩa, là đại nghĩa. Tuyệt đối không thể chiếm một chút gì lợi ích của người khác, phải nên giúp đỡ người khác, thành tựu người khác. Buông xuống tâm khống chế, buông xuống tâm chiếm hữu, tùy thuận tự nhiên. Trong mạng nghèo hèn thì an vui với nghèo hèn, trong mạng phú quý thì an vui với phú quý, không vượt quá phận mình! Đây gọi là lý đắc tâm an, hiểu rõ đạo lý rồi thì tâm họ sẽ an vui. Đạo lý này trong điển tịch của thánh hiền, trong kinh giáo của Phật, tâm thật đã an. Sau khi an định thì họ vô cầu, vô cầu thì trí tuệ liều khai mở, không trộm cắp. Không tà hạnh, trong tà hạnh quan trọng nhất là dâm dục, cái này phải đoạn. Không nói dối, trong nói dối mở ra bốn điều, tuyệt đối không lừa dối người khác, người khác lừa ta, ta không lừa họ. Vì sao vậy? Họ không biết họ là thánh hiền, họ không biết họ vốn dĩ là Phật, người học Phật chúng ta biết được. Phật dạy “hết thảy chúng sanh vốn dĩ là Phật”, chúng ta là chúng sanh, chúng ta vốn là Phật. Chúng ta tuy vốn dĩ là Phật thì không thể nào lừa dối người khác, đâu có đạo lý Phật Bồ-tát lừa dối người khác! Chúng ta nên học Phật, học Phật không lừa dối người khác. Không nói ly gián, không gây xích mích thị phi, Không nói thêu dệt, không nói lời ngon tiếng ngọt, không nói lời ác độc, ngược lại của không ác khẩu chính là thái độ hòa nhã. Người khác nghe bạn nói chuyện êm tai, nghe xong sanh tâm hoan hỷ. Giữ tâm không tham, không sân, không si, đây là thập thiện nghiệp.

Ở Trung Quốc, văn hóa truyền thống Trung Quốc là ba nhà Nho - Thích - Đạo. Thập thiện nghiệp là căn bản để làm Phật, cũng có thể nói là căn bản giới luật của Phật pháp, đây là giáo dục thế gian. Hết thảy chúng sanh đều phải nên học tập. Nền tảng của Nho giáo là Đệ Tử Quy, nền tảng của Đạo giáo là Thái Thượng Cảm Ứng Thiên, nền tảng của Phật pháp là Thập Thiện Nghiệp. “Hiếu dưỡng cha mẹ, phụng sự sư trưởng”, nếu như chúng ta làm được Đệ Tử Quy thì đã gần với hai câu này, hai câu thực tiễn ở Đệ Tử Quy. Đệ Tử Quy chưa làm được thì hai câu này không có nữa. Cảm Ứng Thiên chưa làm được thì từ tâm bất sát cũng không có nữa, bạn không làm được. Thập Thiện Nghiệp không làm được thì Tam quy ngũ giới đều là giả, không phải thật. Cho nên đã từng có người hỏi tôi: “Vì sao phải đề xướng ba nền tảng của ba nhà Nho - Thích - Đạo?" Chính là nói Đệ Tử Quy, Cảm Ứng Thiên, Thập Thiện Nghiệp. Vì sao lại đề xướng cái này mà không đề xướng những kinh giáo Đại thừa khác, Tứ Thư, Ngũ Kinh của Nho giáo, vì sao không làm cái này? Nếu như không có nền tảng thì Tứ Thư Ngũ Kinh, Thập Tam Kinh là tri thức, gọi là tri thức của Nho giáo. Tri thức nó có tính hạn chế, hơn nữa còn để lại rất nhiều di chứng về sau. Vì sao vậy? Nó không có nền tảng. Dùng phương pháp của Nho giáo để nói thì rất dễ hiểu. Nho giáo, theo học vấn thì có năm trình tự: “Bác học, thẩm vấn, thận tư, minh biện”. Mọi người bây giờ làm công phu này, chuyên gia học giả đã làm rất nhiều. Phía sau có hai chữ “đốc hành”, họ đã bỏ qua rồi. Trở thành cái gì? Nói được mà không làm được, họ nói đều là đạo, nhưng họ không làm được, đó chính là tri thức, không phải trí tuệ. Nếu là học Nho bắt đầu từ gốc rễ thì trước tiên phải làm được Đệ Tử Quy, rồi sau đó Tứ Thư Ngũ Kinh, Thập Tam Kinh liền biến thành trí tuệ, họ có thể thông hiểu đạo lý. Bất luận dùng ở đời sống, dùng ở công việc, dùng ở xử sự đối người tiếp vật, không có hạn chế. Tự tại viên dung, trí tuệ mà! Nếu như chúng ta học Nho, chúng ta chỉ học Đệ Tử Quy, những thứ khác đều không cần nữa. Bạn ở trong xã hội này là một người tốt, bạn hiểu được tích đức, bạn thực sự đang tu phước báo, một chút cũng không giả. Cho nên thiếu sót đốc hành, cái đó không phải thật, nó là giả. Mọi người bây giờ đều làm điều này, đều mang hai chữ “đốc hành” này bỏ đi. Ba nhà Nho - Thích - Đạo đều không coi trọng tu hành, tu hành chính là đốc hành, chỉ biết nói, không làm được! Cho nên chiêu cảm ra 3 tháng 173 lần thiên tai, tháng này vẫn còn chưa kết thúc, tôi vừa mới xem, chỉ xem đến hết ngày 23 tháng 5. Sau ngày 23 tháng 5, thêm vào mấy ngày này có thể lên đến 200 lần thiên tai, quá đáng sợ! Đây là nguyên nhân gì? Chưa có đốc hành, nguyên nhân chính ở chỗ này.

Phật pháp đã suy, nguyên nhân là gì? Thập thiện nghiệp đạo chưa làm được, nhưng phải biết, thập thiện nghiệp đạo là xây dựng ở trên nền tảng của hiếu thân tôn sư, từ bi. Nếu như không có hiếu dưỡng cha mẹ, phụng sự sư trưởng, từ tâm bất sát, thì thập thiện nghiệp là giả, không phải là thật. Cho nên ngày nay Phật pháp suy, suy ở chỗ nào? Suy ở nơi chúng ta đã mang nền tảng đánh mất. Nền tảng của nền tảng là Đệ Tử Quy, là Cảm Ứng Thiên. Trước đây người học Phật, bất luận là tại gia hay xuất gia tất cả đều học. Đối với Đệ Tử Quy, Cảm Ứng Thiên vô cùng xem trọng. Bạn thấy đại sư Ấn Quang, những việc mà cả đời Lão nhân gia ngài đề xướng, bạn không phải đã hiểu rồi sao? Cả đời ngài, đồ cúng dường của tứ chúng đồng học ngài dùng làm việc gì? Đều là in kinh, in sách thiện. In được nhiều nhất không phải là kinh Phật. Chúng tôi tỉ mỉ đi kiểm tra một chút, in được nhiều nhất là Liễu Phàm Tứ Huấn, Thái Thượng Cảm Ứng Thiên Vựng Biên, An Sĩ Toàn Thư, ba loại này in được nhiều nhất. Ở thời đại đó của ngài, số lượng phát hành đạt tới 3 triệu quyển, thật khó tưởng tượng. Thời đại đó là bản chữ đúc bằng chì. Phát hiện này của tôi là phát hiện ở Hồng Kông, năm 1977 tôi ở phố Giới Hạn, Hồng Kông, ở thư viện Phật giáo Trung Hoa giảng Kinh Lăng Nghiêm. Thư viện đó là do lão pháp sư Đàm Hư xây lên, không lớn. Sách lưu giữ bên trong, sách của pháp sư Ấn Quang in rất đầy đủ, có một bộ đầy đủ. Giảng kinh đều ở ban đêm, buổi tối không có việc gì thì tôi xem những sách này của nhà xuất bản Hoằng Hóa Xã. Xem thử trang bản quyền phía sau thật không ngờ được, lúc in những sách này, một bản in sẽ không dưới 10.000 quyển, ít nhất là 10.000 quyển, 30.000 quyển, 50.000 quyển. Đã in bao nhiêu bản? Mấy mươi bản. Quý vị tính tất cả thử xem, 3 loại sách này vượt qua 3 triệu quyển. Pháp sư Ấn Quang là vì điều gì? Không phải kinh Phật. Pháp sư Ấn Quang làm quả không sai, những gì ngài làm là giáo dục cắm rễ.

Cơ sở Thập Thiện Nghiệp Đạo của Phật pháp là xây dựng trên nền tảng của Nho và Đạo. Nho giáo đề xướng là Liễu Phàm Tứ Huấn, Đạo giáo đề xướng là Cảm Ứng Thiên Vựng Biên. Trong An Sĩ Toàn Thư có Phật, nói nhiều về nhân quả. Văn Xương Đế Quân Âm Chất Văn nội dung tương tự Thái Thượng Cảm Ứng Thiên, đã chiếm một nửa của toàn sách, trong một nửa còn lại gồm có ba thiên; thiên thứ nhất là Vạn Thiện Tiên Tư, là nói rõ nhân quả của sát sanh. Thiên thứ hai là Dục Hải Hồi Cuồng, là nói rõ nguyên nhân của tà dâm, nói rất tường tận. Thiên sau cùng là Phật pháp, Tây Quy Trực Chỉ, khuyên mọi người niệm Phật cầu sanh Tịnh độ. Ấn Tổ cả đời dốc hết sức lực đề xướng những thứ này, hơn nữa còn tán thán đối với An Sĩ Toàn Thư. Ngài nói, trong 100 năm gần đây, bộ sách này là sách tốt bậc nhất; 100 năm gần đây bộ sách này được xếp vào hạng nhất. Nói lên rằng không những người học Phật nhất định phải đọc, mà tất cả mọi người nhất định phải đọc. Tổ sư cực lực đề xướng, cho nên điều thứ nhất bốn câu là căn bản của căn bản. Bốn câu này là nói về điều gì? Bốn câu này là nói về thiện của thế gian, làm người nhất định phải đầy đủ, không có bốn câu này thì không thể gọi là con người. Sau khi đã làm người tốt rồi mới có thể học Phật. Cho nên điều thứ hai ba câu là Tiểu thừa, điều thứ ba bốn câu là Đại thừa. Nền tảng của Tiểu thừa, nền tảng của Đại thừa, bạn xem thử, trước tiên là làm nền tảng của người. Nền tảng của người cũng chưa làm tốt thì bạn không thể học Phật, học Phật trước tiên là học Tiểu thừa. Tiểu thừa chưa học tốt thì không thể học Đại thừa, nó có thứ tự vậy.

Thứ hai: “Thọ trì Tam quy, đầy đủ các giới giới, không phạm oai nghi”. Tiểu thừa đặc biệt coi trọng giữ quy củ. Thọ là tiếp nhận, trì là giữ gìn, sau khi tiếp nhận rồi thì bạn mỗi ngày phải làm, đó gọi là trì. bạn không làm thì đó không gọi là trì. Tam quy là gì? bạn bước vào cửa Phật, Phật trước tiên đem tổng cương lĩnh, tổng nguyên tắc của tu hành nói với bạn. Đây là gì? Đây là phương hướng của bạn, là con đường của bạn, là quỹ đạo của bạn, bạn không thể vượt qua thì bạn mới có thể đạt được mục đích. Mục đích là thành Phật, ba điều của Tam quy mọi người đều biết, quy y Phật, quy y Pháp, quy y tăng. Biết đọc, nhưng ý nghĩa là gì thì không biết. Không những người thời nay không biết, đại khái thời nhà Đường, người thời đó cũng đã không biết rồi. Triều Đường, thời đó Phật pháp vào Trung Quốc đã 700 năm, 700 năm là thời gian tương đối dài, cho nên Phật pháp theo thời gian càng truyền càng không chính xác. Truyền đến sau cùng thì truyền sai, mọi người mang ý nghĩa hoàn toàn hiểu sai. Quy y Phật là gì? Cho rằng tượng Phật bằng đất nặn, khắc gỗ chính là Phật. Quy y pháp? Pháp là kinh điển. Quy y tăng? Tăng là người xuất gia, kỳ thực hoàn toàn sai. Người xưa nói: “Bồ-tát đất qua sông, bản thân còn khó giữ”, vậy làm sao có thể bảo hộ bạn? Cho nên tượng Phật, kinh sách, người xuất gia là hình tướng. Nếu bạn hiểu được trong hình tướng này biểu thị hàm nghĩa gì thì bạn mới có thể thật sự học được.

Phật biểu thị cho cái gì? Phật biểu thị cho giác, chữ Phật này là chữ Ấn Độ, từ âm Ấn Độ dịch qua, dịch sang chữ Trung Quốc ý nghĩa chính là giác ngộ, giác mà không mê, mê là phàm phu, giác gọi là Phật, Phật nghĩa là giác. Cho nên, tốt nhất bây giờ chúng ta phải dùng cách nói của đại sư Huệ Năng trong Đàn Kinh. Đàn Kinh nói quy y Tam bảo, Lục Tổ quy y cho người ta ngài không nói quy y Phật - Pháp - Tăng. Ngài nói trực tiếp là quy y giác, quy y chánh, quy y tịnh, như vậy mọi người sẽ không mê hoặc. Ngày nay có một số người phản đối Phật, tốt nhất không nên nói Phật, vậy chúng ta nói giác thì họ không phản đối nữa. Giác chính là Phật, Phật chính là giác, người Ấn Độ gọi là Phật, người Trung Quốc gọi là giác. Chúng ta dùng lời của Đàn Kinh để nói. Vậy Phật giáo là gì? Là giáo dục giác ngộ. Bạn nếu không giác ngộ thì bạn sẽ mê hoặc, trái ngược với giác là mê hoặc. Cho nên, giác mà không mê chính là quy Phật chân chánh. Do đó có thể biết, đệ tử Phật hằng ngày là học cái gì? Là học trí tuệ, là học giác ngộ. Tự tánh giác, Phật nói với chúng ta, trong tâm thanh tịnh của tự tánh chúng ta vốn là giác. Truyền thống Trung Quốc, lão tổ tông nói với chúng ta là bổn thiện. Ý nghĩa cái thiện đó chính là bổn giác, bổn chánh, bổn tịnh. Chánh giác tịnh chính là ý nghĩa của Phật. Cho nên quy y Phật, đây là nói với bạn, bạn muốn học Phật phải niệm niệm không mê, giác mà không mê. Giác mà không mê, học bằng cách nào? Học kinh giáo. Những gì đức Phật Thích-ca Mâu-ni đã nói, những gì đức Phật Thích-ca Mâu-ni đã làm chính là giác mà không mê. Thật đã quy y Phật thì khởi tâm động niệm, lời nói việc làm phá mê khai ngộ, khai ngộ là giác. Thứ hai là quy y pháp, pháp là kinh sách, trong kinh sách nói những gì? Kinh sách giảng là chánh tri chánh kiến, chánh mà không tà. Con người chúng ta thường nói cải tà quy chánh. Cải tà quy chánh đó chính là quy y pháp. Pháp là gì? Pháp là chánh. Hiện nay có người nói chân lý, pháp là chân lý. Chân lý không phải con người làm ra, không phải con người phát minh, không phải con người xây dựng, chân lý là tự nhiên. Ở Trung Quốc, ngũ luân là pháp, ngũ thường cũng là pháp, tứ duy bát đức cũng là pháp, nó là tiêu chuẩn của chánh tà. Chúng ta nên tuân thủ, chánh mà không tà.

Quy y tăng, tăng nghĩa là gì? Tăng là người học Phật, không có phân biệt tại gia hay xuất gia, điểm này chư vị nhất định phải ghi nhớ kỹ. Tăng là tên thường gọi của người tu hành, nó là đoàn thể. Bốn người trở lên cùng nhau tu hành thì gọi là Tăng đoàn, đoàn thể này gọi là Tăng đoàn, không kể tại gia hay xuất gia, tại gia cũng gọi là Tăng đoàn. Cho nên, tăng dịch ra thành chữ Trung Quốc có nghĩa là chúng, người Trung Quốc là ba người, chúng nhiều là ba người, ba người trở lên. Ấn Độ thời xưa là bốn người, bốn người trở lên ở cùng nhau tu hành thì đây gọi là Tăng đoàn. Tăng đoàn quan trọng nhất là thanh tịnh, cho nên Lục hòa kính, bốn người ở cùng nhau thật sự tu Lục hòa kính thì đây gọi là Tăng đoàn. Ở trong Tăng đoàn này tu học như lý như pháp, trên thế giới chỉ cần nơi nào xuất hiện tăng đoàn như vậy thì chư Phật hộ niệm, thiên long thiện thần ủng hộ, nơi này chắc chắn sẽ không có tai nạn. Trên thế giới này có hay không? Không có, thật sự không có. Hai người ở cùng nhau đã cãi lộn, đã có ý kiến. Cho nên quan trọng nhất trong Tăng đoàn chính là kiến hòa đồng giải, điều thứ nhất không làm được, mỗi người đều có ý kiến của mình. Khi nào bốn người ở cùng nhau thảy đều buông xuống, buông xuống cái gì? Tu-đà-hoàn thì được rồi. Buông xuống tự tư tự lợi, buông xuống thân kiến, đây là điều thứ nhất. Buông xuống biên kiến chính là đối lập, buông xuống thành kiến, cái gì gọi là thành kiến? Tôi cho rằng nó thế này! Đó chính là thành kiến. Có thành kiến thì không thể tùy thuận chúng sanh, không có thành kiến thì có thể hằng thuận chúng sanh. Người không có thành kiến thì cái gì cũng tốt, vì sao vậy? Họ không có phân biệt, họ không có chấp trước, tuy có khởi tâm động niệm nhưng không có phân biệt, không có chấp trước, vậy thì gần với Phật Bồ-tát. Ngay cả A-la-hán phân biệt đều rất nhẹ, chấp trước không còn nữa, vẫn còn một chút phân biệt, đó là A-la-hán. Bồ-tát ngay cả phân biệt cũng không còn, tâm của họ mới thanh tịnh. Cho nên, tăng là ý nghĩa là thanh tịnh, tịnh mà không nhiễm, nhiễm là cái gì? Phiền não, tập khí. Họ không có phiền não, không có tập khí, cũng chính là nói họ không có tự tư tự lợi, họ không có danh văn lợi dưỡng, họ không có tham sân si mạn nghi, những thứ này đều không còn nữa. Cho nên tâm thanh tịnh hiển bày, tịnh mà không nhiễm.

Bạn vào cửa Phật, bạn tiếp nhận Tam quy y, chính thức là đệ tử của Phật, vậy thì bạn phải thường nghĩ nghĩ đến tuân thủ ba nguyên tắc này, giác mà không mê, chánh mà không tà, tịnh mà không nhiễm. Ba nguyên tắc, ba tổng cương lĩnh này làm sao thực tiễn đây? Thực tiễn ở Đệ Tử Quy, Cảm Ứng Thiên, Thập Thiện Nghiệp, sau đó tiến thêm một bước, đây chính là giới luật, năm giới, mười giới, cụ túc giới, Bồ-tát giới. Những cái này bạn đều có thể làm được, khởi tâm động niệm, lời nói việc làm tuyệt đối sẽ không vượt quy củ, giới luật chính là quy củ. bạn tuyệt đối sẽ không vượt khỏi quy củ, đây là giới luật. Trì giới thời gian lâu rồi thì bạn dưỡng thành thói quen, tự nhiên liền được định, định là tam muội. Định lâu rồi thì chắc chắn khai ngộ, khai ngộ thì chứng quả, thì đã thành Phật. Do giới được định, do định khai tuệ. Định có rất nhiều cấp bậc, giống như giới cũng có rất nhiều cấp bậc. Đệ Tử Quy là cấp bật thứ nhất, Cảm Ứng Thiên là cấp bậc thứ hai, Thập Thiện Nghiệp Đạo là cấp bậc thứ ba, Tam quy ngũ giới là cấp bậc thứ tư, giới luật có rất nhiều cấp bậc, định cũng có rất nhiều cấp bậc, tuệ cũng có rất nhiều cấp bậc, đây là đệ tử Phật chân chánh. Cho nên đầy đủ các giới, từ từ đem giới luật hướng lên cao.

Không phạm oai nghi. Oai nghi không phải giới luật, oai nghi là gì? Oai nghi là lời nói cử chỉ của chúng ta biểu hiện ra là hình tướng tốt, đây là oai nghi. Khiến người khác thấy sanh tâm hoan hỷ, sanh tâm tôn trọng, làm tấm gương tốt cho người khác, đây thuộc về oai nghi. Cho nên nói đi đứng nằm ngồi, lời nói cử chỉ, đây đều thuộc về oai nghi. Điều thứ hai chính là nền tảng của học Phật, không đầy đủ điều thứ nhất thì không thể bước vào điều thứ hai. Hiện nay, quy củ của nhà Phật hư hoại rồi, điều thứ nhất không có, điều thứ hai là thọ tam quy thì lập tức thọ Bồ-tát giới. Đây đều là sai lầm, nhưng mà ngày nay người thực sự phát tâm lớn, muốn phát tâm tiếp nối huệ mạng Phật, muốn lưu truyền thánh giáo của Phật, muốn hoằng pháp lợi sanh, vậy thì chúng ta khuyên họ mau chóng đi thọ giới, vì sao vậy? Giả mà. Dù sao cũng là giả, đều không phải chân. Thật sự muốn thọ giới, tìm một vị thầy truyền giới cũng tìm không được. Truyền giới chí ít cũng phải là năm thầy truyền giới thì bạn mới có thể đắc giới. Đến nơi đâu để tìm, một vị cũng không tìm được, lấy đâu ra năm người. Y theo quy củ thông thường của nhà Phật là mười vị thầy, gọi là “tam sư thất chứng”. Có mười vị thầy truyền giới thì bạn mới có thể đắc giới, cho nên bây giờ giới là giả, hình thức, hữu danh vô thực. Vậy cần phải thọ nữa hay không? Cần, tránh bị người khác hủy báng bạn, nói bạn là bạch y, không có thọ giới, cho nên trên hình thức cần phải thọ, nhưng trong tâm chính mình phải rõ ràng, đừng kiêu ngạo. Vì sao vậy? Bạn không thọ được giới. Sau khi thọ rồi hết lòng học tập, vậy thì mới đúng. Đây là điều mà năm xưa đại sư Chương Gia dạy cho tôi. Ngài nói với tôi việc thọ giới này, nói đến Phật pháp trọng thực chất không trọng hình thức. Nghi thức đăng đàn thọ giới, đó là hình thức không phải thực chất. Thực chất là như thế nào? Ví như năm giới, bạn muốn thọ một điều, thì điều này bạn chân thật làm được, vậy bạn đã đắc giới, bạn chưa làm được, vậy thì là giả, bạn nhất định phải làm được. Tự mình phát nguyện trước Phật Bồ-tát, nghĩ qua một chút về năm điều này, điều nào bạn có thể làm được, thọ trước một điều, làm được 1 đến 2 năm cũng đã tốt rồi, không có vấn đề gì thì chúng ta lại thọ thêm điều nữa, có thể làm theo cách như vậy. Phật pháp phương tiện thiện xảo không thể nghĩ bàn, nó không phải là cứng nhắc, học Phật không thể không biết. Phải học thật, không học giả.

Cho nên giới luật, mỗi một điều giới luật đều có “khai, giá, trì, phạm”, nhất định phải biết. Bằng không thì bạn sẽ chết trong giới điều, bạn cái gì cũng không học được. Thí dụ không sát sanh, điều này trong kinh Phật có thí dụ như sau: Có một vị A-la-hán, ngài phải đi nơi khác để hoằng pháp, phải đi thuyền, thời quá khứ, hàng hải là đi thuyền. Con thuyền này có 500 thương nhân, bây giờ gọi là nhà doanh nghiệp, đều là người có địa vị, có vạn ức tài sản. Trên thuyền mang rất nhiều châu báu, đều là tài sản của những thương nhân này, trong đó có một người khởi lên ác niệm muốn hại chết 499 người đó, ông ta muốn nuốt hết số tài sản này. A-la-hán có thần thông, có tha tâm thông. Lúc người đó khởi lên ý nghĩ này, ngài biết được. Làm sao đây? Người này tạo tội nghiệp nhất định sẽ đọa địa ngục, 499 người này đã bị ông ta hại, tương lai ông ta đều phải đền mạng, tài sản bị ông ta lấy đi tương lai phải trả lại, hậu quả thật không thể tưởng tượng. Thế nên, A-la-hán đã giết chết người này. Như thế có gọi là phá giới hay không? Không tính là phá giới, đây gọi là khai giới, không gọi là phá giới. Không khai không được, vì sao? Bởi vì biết được ý nghĩ của người thương nhân này vô cùng ác, không thể khuyên ông ta, bạn khuyên ông ta, ông ta sẽ giết bạn trước, giết người diệt khẩu. Ý nghĩ của ông ta vô cùng kiên cố, cho nên chỉ còn cách giết ông ta, giết ông ta là sao? Là cứu ông ta, vốn dĩ ông ta phải đọa địa ngục, nợ tài nợ mạng này của ông ta bao nhiêu đời bao nhiêu kiếp trả cũng không hết. Làm vậy thì ông ta không cần trả nữa, ông ta cũng không đọa địa ngục. Ngoài ra 499 người này đã được ngài cứu họ, sanh mạng của họ có thể bảo toàn, tài sản không bị tổn thất. Thế nên, khi ngài làm việc này thì đôi bên đều được cứu, đây là trí tuệ chân thật, đây là đại từ đại bi. Vì vậy, phải hiểu được giới luật này là sống, nó không phải là chết. Khi nào nên dùng phương pháp gì để làm thì nhất định phải biết, bạn không nên chết trong giới luật. Nếu như A-la-hán đã biết, nhưng vẫn để người đó đi làm, miễn là không liên quan gì với mình. Vậy thì bạn sẽ nhìn thấy người làm này đọa địa ngục A-tỳ, còn người bị giết đều thành oan thân trái chủ của ông ta, oán này đời đời kiếp kiếp không bao giờ dứt. Cho nên, mỗi điều luật điều có khai, giá, trì, phạm, bạn đều phải thông đạt, đều phải hiểu rõ, ở trong tình huống nào cũng phải tùy cơ ứng biến. Do đó phương tiện thiện xảo, tùy cơ ứng biến, giới luật là sống. Giới luật là phải chính mình được thiện, cũng nên giúp người khác được thiện. Chính mình không đọa lạc cũng không thể để người khác đọa lạc. Đây là tinh thần cơ bản của giới luật.

Không phạm oai nghi, câu này rất quan trọng, không phạm oai nghi chính là trong đời sống thường ngày của chúng ta, lời nói cử chỉ đều phải làm tấm gương tốt cho người khác, đây gọi là không phạm oai nghi, oai nghi chính là tấm gương tốt, tuyệt đối không thể làm tấm gương xấu cho người khác. Việc này phải làm được, đây là tu Tiểu thừa rồi mới có thể tu Đại thừa.

Đại thừa là “phát tâm Bồ-đề, tin sâu nhân quả”, tin sâu nhân quả này phải mất mấy năm tôi mới thông. Vì sao? Nếu thâm tín nhân quả nằm ở điều thứ nhất thì tôi sẽ không phản đối chút nào, tôi lập tức hiểu được, làm người phải tin nhân quả báo ứng. Đằng này nó lại nằm ở điều thứ ba nên tôi không hiểu được, điều thứ ba là Bồ-tát, chẳng lẽ Bồ-tát vẫn không tin nhân quả hay sao? Vẫn phải bảo họ tin sâu nhân quả hay sao? Thật vậy, nhân quả này không phải là nhân quả bình thường, “niệm Phật là nhân, thành Phật là quả”. Hay nói cách khác, nhân quả này là đặc biệt chỉ cho bạn phải tin có A-di-đà Phật và thế giới Cực Lạc, rất nhiều Bồ-tát không tin. Cho nên pháp môn có nhiều như vậy, tám vạn bốn ngàn pháp môn, vô lượng pháp môn, đây nghĩa là đã khuyên vào Phật đạo, tu hành cũng rất tốt, bạn muốn thành tựu nhanh chóng thì bạn đem công đức tu học thảy đều hồi hướng cầu vãng sanh về Tây phương Tịnh độ. Giống như phía trước, ở đoạn sau cùng nói về ba bậc nhất tâm, là tin nhân quả này.

Phải “đọc tụng Đại thừa”, đọc tụng Đại thừa nhất định phải hiểu. Không phải bảo bạn mang tất cả kinh Đại thừa thảy đều đọc tụng, vậy bạn sai rồi. “Nhất môn thâm nhập, trường thời huân tu”, nhưng cần phải chọn kinh điển Đại thừa, tại vì sao? Kinh điển Đại thừa, mỗi bộ kinh đều thông đạt tự tánh. Hay nói cách khác, mỗi pháp môn, mỗi bộ kinh của Đại thừa đều có thể giúp bạn minh tâm kiến tánh, đại triệt đại ngộ, đều có thể làm được. Cho nên trong kinh Kim Cang, Phật nói rất hay: “Pháp môn bình đẳng, không có cao thấp”, đó gọi là Đại thừa, pháp môn Đại thừa bình đẳng, không có cao thấp. bạn thích bộ nào thì chỉ cần nhất môn thâm nhập, một môn thâm nhập đến cùng thì bạn sẽ minh tâm kiến tánh. Minh tâm kiến tánh, kiến tánh thành Phật thì bạn chứng được Phật quả. Cho nên điều này rất nhiều quyền giáo Bồ-tát đều không tin tưởng, đặt biệt để ở chỗ này. Đọc tụng Đại thừa, bạn thấy mười câu trước đều là tự lợi, chỉ có câu sau cùng là “khuyến tấn hành giả”, đây là khuyên người khác, đây chính là giáo hóa chúng sanh. Mười câu, chính mình đều làm được rồi thì mới có thể giáo hóa chúng sanh, chính mình chưa làm được thì làm sao có thể khuyên người? Người ta làm sao có thể tin tưởng? Tất cả pháp thế gian và xuất thế gian, chúng ta chỉ nói hết thảy thiện pháp, hết thảy pháp lợi ích chúng sanh, lợi ích xã hội, nhất định chính mình phải làm được trước, rồi sau đó mới có thể dạy người. Chính mình chưa làm được thì người khác không tin tưởng.

Tâm Bồ-đề thì chúng ta tuân theo những gì đại sư Ngẫu Ích đã nói. Thực sự tin tưởng có thế giới Cực Lạc, có A-di-đà Phật, khẳng định là có thật. Đối với pháp môn Tịnh độ tin sâu không nghi, đây là chánh tín, chân thật tin tưởng. Thật tâm phát nguyện cầu sanh Tịnh độ, chúng ta thật sự muốn đi, thật sự muốn thân cận A-di-đà Phật, những việc khác ta không làm, không làm nữa. Phía trước, chúng ta có thọ trì Tam quy, đầy đủ các giới, không phạm oai nghi thì tự nhiên làm được. Ngày nay, vì sao xem thấy Tam quy khó như vậy, trì giới khó như vậy? Là vì hiện nay chúng ta vẫn chưa muốn đến thế giới Cực Lạc, chúng ta đối với thế giới này vẫn còn tham luyến, vẫn không muốn đi. Thật làm, thật tu, thật làm được, Hồ Tiểu Lâm đã làm tấm gương cho chúng ta. Bạn thấy lúc cha ông bệnh nặng, ông đã biểu hiện ra những gì, phá đi cái gì? Phá đi phân biệt chấp trước của mình, đây là chướng ngại lớn nhất. Dùng cách gì đột phá phân biệt, chấp trước của mình? Có thể đối với hết thảy chúng sanh đều tôn trọng. Phương pháp của ông, dụng ý của ông, khổ tâm của ông các vị nghe video báo cáo của ông thì sẽ hiểu rõ. Đây đều là làm thị hiện cho mọi người thấy, thật sự dẫn dắt, ông có thể khuyến tấn hành giả. Chính mình chưa có làm được thì khuyến tấn hành giả thật quá khó.

Tốt rồi, hôm nay thời gian đã hết, chúng ta học tập đến chỗ này.

TẬP 2

Chư vị pháp sư, chư vị đồng học, xin mời ngồi. Mời quý vị xem Đại thừa Vô Lượng Thọ Kinh Giải, trang 437 hàng thứ 4 từ dưới lên, bắt đầu xem từ câu “như ba việc này”.

“Như ba việc này gọi là tịnh nghiệp”. Chính là tam phước trong Quán Kinh mà phía trước đã nói. Tam phước trong Quán Kinh gọi là tịnh nghiệp. “Đức Phật nói với Vi-đề-hy: Nay ngươi biết không? Ba loại nghiệp này chính là chánh nhân tịnh nghiệp của ba đời chư Phật quá khứ, hiện tại, vị lai”. Câu này vô cùng quan trọng. Phật nói với Vi-đề-hy cũng chính là nói với mọi người chúng ta, phu nhân Vi-đề-hy làm đại diện cho chúng ta. Ngày nay chúng ta có biết hay không? Ba loại nghiệp này. Loại thứ nhất: “Hiếu dưỡng cha mẹ, phụng sự sư trưởng, từ tâm không giết, tu thập thiện nghiệp”, đây là loại thứ nhất. Loại thứ hai: “Thọ trì Tam quy, đầy đủ các giới giới, không phạm oai nghi”. Loại thứ ba: “Phát tâm Bồ-đề, tin sâu nhân quả, đọc tụng Đại thừa, khuyến tấn hàng giả”. Ba loại nghiệp này chính là quá khứ, hiện tại, vị lai, đây là nói về ba đời, trong ba đời nhất định sẽ bao gồm mười phương. Chánh nhân tịnh nghiệp của mười phương ba đời hết thảy chư Phật. Hay nói cách khác, Bồ-tát muốn thành Phật nhất định phải tu ba loại nghiệp này, ba loại tịnh nghiệp, hoặc là tu ba loại phước này. Nếu như không tu ba loại chánh nhân tịnh nghiệp này thì họ không thể thành Phật. Đây là nói rõ ba loại tịnh nghiệp mà trong Quán Kinh đã nói. Công đức của nó bao gồm vô lượng vô biên pháp môn, tu bất kỳ một pháp môn nào cũng phải lấy đây làm nền tảng, lấy ba loại này làm nguyên tắc chỉ đạo cao nhất. Hay nói cách khác, chúng ta có thể hiểu được, ba điều 11 câu này chính là đã thực tiễn vô lượng vô biên pháp môn. Tất cả các pháp môn là tu cái gì? Chính là tu ba điều này, chỉ là phương pháp không giống nhau, con đường không tương đồng. Tất cả đều là tu ba loại tịnh nghiệp hoặc là ba loại phước này. Nếu chúng ta đối với ba sự việc này xem nhẹ, lơ là thì cả đời tu học này của ta không thể thành tựu. Không thể trách chư Phật Bồ-tát, cũng không thể trách kinh điển, mà phải trách chính chúng ta sơ ý qua loa. Đọc đoạn kinh văn này không thể khế nhập, đúng như những gì trong kệ khai kinh nói, chúng ta là ngược lại: “Không giải nghĩa chân thật của Như Lai”.

Trong 11 câu thì 10 câu đầu là tự lợi, câu sau cùng là lợi tha, chỉ có tự lợi mới có thể lợi tha. Tự mình chưa có thành tựu thì làm sao có thể giúp người khác? Khi chúng ta thấy đức Phật dạy “chánh nhân tịnh nghiệp của ba đời chư Phật”, ta có thể không cảnh giác, có thể không giác ngộ hay sao? Từ đoạn kinh văn này thì chúng ta liền biết, pháp môn niệm Phật ở trong Phật pháp Đại thừa là ở địa vị nào? Tôi nghĩ các vị đều có thể hiểu được. Ở trong tất cả pháp môn đó là địa vị cao nhất, địa vị thù thắng nhất, địa vị không gì sánh bằng. Gặp được pháp môn này, nếu có thể lí giải, có thể chân thật phát tâm tu hành, đó là công đức lợi ích thù thắng vô lượng vô biên không gì sánh bằng. Phía dưới lại nói ba loại chúng sanh đáng được vãng sanh. Hiển bày ra sự rộng lớn của pháp môn Tịnh tông không thể nghĩ bàn, chuyên tu có thể vãng sanh có thể thành tựu, không phải chuyên tu cũng có thể thành tựu. Đây mới chân thật là hiển bày ra pháp môn thù thắng.

Lại nói, có ba loại chúng sanh đáng được vãng sanh, thế nào là ba? Ba loại nào? Thứ nhất: “Từ tâm không giết, đủ các giới hạnh”. Đây là đã bao hàm hết tất cả Phật giáo. Bất luận tu học pháp môn nào cũng phải trì giới, chỉ cần người có từ tâm không giết, đủ các giới hạnh thì có thể đem công đức tu hành của họ hồi hướng cầu sanh Tịnh độ, vậy họ có thể vãng sanh. Nhưng không thấy nói đến phát tâm Bồ-đề? Thực sự tin tưởng pháp môn Tịnh độ, thực sự tin tưởng A-di-đà Phật, thật muốn vãng sanh, đây chính là tâm vô thượng Bồ-đề, đó là lời dạy của đại sư Ngẫu Ích. Ở đây chúng ta thấy được từ tâm không giết, đây là tịnh nghiệp tam phước, câu thứ ba của phước thứ nhất. Chúng ta ở đây tự nhiên thể hội được, người không có lòng từ bi, mặc tình tổn hại chúng sanh thì không thể vãng sanh. Một ngày niệm mười vạn tiếng Phật hiệu cũng không thể vãng sanh, do vậy chúng ta cũng có thể hiểu được, người ở thế giới Tây Phương Cực Lạc ai ai cũng từ bi, không có người nào là không có lòng từ bi. Chúng ta tu tâm từ bi, lấy tâm từ bi để đối đãi với tất cả chúng sanh, phải biết đây là một đại sự vô cùng quan trọng, đây là tương ưng với thế giới Cực Lạc, tương ưng với phong tục tập quán của thế giới Cực Lạc, không thể không xem trọng, không thể không hết lòng học tập. Từ là ban vui, tâm từ và tâm bi đều là tâm yêu thương. Trong “từ” thì ban vui chiếm phần nhiều, trong “bi” thì ý nghĩa thương xót chúng sanh khổ là nhiều. Lòng từ là thời thời khắc khắc không quên làm thế nào giúp chúng sanh lìa khổ được vui, đây là lòng từ, đây là loại thứ nhất.

Thứ hai: “Đọc tụng các loại kinh điển Đại thừa”. Không phải chuyên tu Tịnh tông. Bạn thấy đoạn cuối cùng trong ba bậc vãng sanh ở phía trước. Đại sư Từ Châu chia làm “ba bậc nhất tâm”. Ở trong “ba bậc nhất tâm” có một câu quan trọng: “Trụ Đại thừa giả”, đọc tụng các loại kinh điển Đại thừa chính là “trụ Đại thừa giả”, yêu thích Đại thừa, thường hay đọc tụng kinh điển Đại thừa, đây là loại thứ hai. Ý nghĩa ở trong này so với trước còn rộng hơn, so với ý nghĩa đoạn sau cùng của ba bậc vãng sanh còn rộng hơn, nhưng văn tự của nó ít. Thứ ba: “Tu hành sáu niệm, hồi hướng phát nguyện, nguyện sanh cõi kia. Đầy đủ công đức này thì từ một ngày cho đến bảy ngày ắt được vãng sanh”. Bạn thấy thuận tiện biết bao! Sáu niệm là gì? Tôi nghĩ rất nhiều đồng học đều biết, niệm Phật, niệm pháp, niệm tăng, tam bảo Phật pháp tăng, niệm giới, niệm thí, niệm thiên. Thí là bố thí cũng chính là buông xả. Niệm thiên, thiên này là nói chư thiên, lễ kính với chư thiên. Chư thiên là người đầy đủ đức hạnh, phước báu nhân gian được sanh làm người trời. Vì sao niệm họ? Vì chư thiên họ làm được điều thứ nhất trong tam phước: “Hiếu dưỡng cha mẹ, phụng sự sư trưởng, từ tâm không giết, tu thập thiện nghiệp”. Chư thiên là tu thượng phẩm thập thiện sanh thiên, đáng được tôn kính, họ đầy đủ căn cơ của Đại thừa. Nếu như gặp được thắng duyên, nhân duyên thù thắng họ nhất định sẽ tu học Đại thừa, đây là tu hành sáu niệm.

Năm câu phía dưới là tổng kết của đoạn này, cũng là nói loại thứ nhất, loại thứ hai, loại thứ ba, ba loại người này. “Hồi hướng phát nguyện, nguyện sanh nước này, đầy đủ công đức này thì từ một ngày cho đến bảy ngày tức được vãng sanh”. Câu này nói ba loại người ở phía trước, họ đều có công đức. Loại thứ nhất: Công đức của từ tâm không sát, đầy đủ giới hạnh. Loại thứ hai: Công đức đọc tụng các loại kinh điển Đại thừa. Loại thứ ba: Công đức tu hành sáu niệm. Cho thấy ba loại người này họ đều là chân tu, họ không phải chỉ nói mà thôi, họ ở trong đời sống thường ngày đã làm được. Tâm có sáu niệm, thân khẳng định có sáu hạnh, biểu hiện ở trong đời sống thường ngày của mình. Người này là gì? Người thiện! Điều kiện vãng sanh thế giới Tây Phương Cực Lạc là “những người thượng thiện cùng tụ hội một chỗ”. Tâm luôn nhớ sáu niệm thì đây là người thượng thiện. Họ niệm Tam bảo, cung kính Tam bảo, niệm giới, niệm thí, niệm thiên. Tâm địa của người này, tâm hạnh rất lương thiện, có thể đem công đức này phát nguyện hồi hướng. Hồi hướng cầu sanh thế giới Tây Phương Cực Lạc, hồi hướng cầu sanh thân cận A-di-đà Phật, đây chính là phát tâm vô thượng Bồ-đề, nguyện sanh nước kia. Họ chân thật có công đức để hồi hướng. Chúng ta thông thường hồi hướng là lấy cái gì để hồi hướng? Nói thực tế thì đại đa số hồi hướng đó đều không phải là thật, là hồi hướng trên miệng thôi, vì sao vậy? Chưa làm được, kinh đã tụng, tụng rồi nhưng chưa làm được, tụng rồi cũng không hiểu. Thí như tịnh nghiệp tam phước, bạn đọc mỗi ngày, đọc rồi hồi hướng. Được hay không? Không được. Bạn vẫn không hiếu thảo cha mẹ, vẫn không tôn trọng thầy giáo. Đối với động vật nhỏ không có lòng từ bi, thập thiện nghiệp chưa làm được, mỗi ngày niệm cũng không có tác dụng, một ngày niệm một vạn biến cũng không được, vì sao vậy? Vì không có công đức. Người ta niệm xong là thật làm, thảy đều thực tiễn. Cần bao lâu? Đây đều là nói lúc sắp lâm chung, một ngày cho đến bảy ngày thì được vãng sanh. Lúc sắp lâm chung một ngày, bảy ngày đều có thể vãng sanh. Những gì Quán Kinh dạy, kinh Quán Vô Lượng Thọ khai thị cho chúng ta “cùng với nội dung của phẩm này đa phần là giống nhau”. Những gì phẩm này nói cùng với nội dung của kinh Vô Lượng Thọ điểm tương đồng rất nhiều. Bây giờ chúng ta xem kinh văn, đoạn thứ nhất của kinh văn là “chánh nhân vãng sanh”, đoạn này là “nghe trì kinh này”:

“Lại nữa A-nan, nếu có người nam thiện, người nữ thiện nào nghe kinh điển này mà thọ trì đọc tụng, biên chép cúng dường ngày đêm liên tục, cầu sanh cõi kia”.

Ngày đêm không gián đoạn. Vì sao tôi tu pháp môn này? Chính là cầu sanh thế giới Cực Lạc.

“Phát tâm Bồ-đề, trì các giới cấm, giữ vững không phạm, lợi ích hữu tình, làm được chút điều lành gì đều ban bố cho họ, khiến được an vui, luôn nhớ nghĩ đến A-đi-đà Phật ở phương Tây và cõi nước kia, người ấy khi mạng chung được sắc tướng như Phật, đủ thứ trang nghiêm, sanh trong cõi báu, mau được nghe pháp, vĩnh viễn không thoái chuyển”.

Đây là chánh nhân vãng sanh, loại thứ nhất ở trong ba loại sai khác, chánh nhân vãng sanh. “Hữu văn”, bên phải đoạn kinh này. “Đoạn đầu của phẩm kinh này” là đoạn lớn thứ nhất của chánh nhân vãng sanh. “Nói rõ loại chánh nhân thứ nhất, phát tâm niệm Phật, gồm cả thọ trì kinh giới, từ hai lợi ích này mà được vãng sanh”. Đoạn kinh này đều từ “Tống dịch”. Tống dịch là kinh Phật Thuyết Đại Thừa Vô Lượng Thọ Trang Nghiêm, đề kinh này chính là đề kinh của Tống dịch. Chánh nhân thứ nhất tổng cộng có sáu câu, cũng chính là sáu đoạn, sáu đoạn nhỏ. Loại thứ nhất là “thọ trì kinh này”, kinh Vô Lượng Thọ. Thứ hai là “cầu sanh Tịnh độ”. Thứ ba là “phát tâm Bồ-đề”. Thứ tư là “nghiêm trì các giới”. Thứ năm là “lợi ích hữu tình”. Thứ sáu là “nhớ Phật niệm Phật”. Niệm Lão phía dưới giải thích cho chúng ra: Thứ nhất, Quán Kinh nói “đọc tụng Đại thừa”. Điều thứ ba trong tịnh nghiệp tam phước: “Phát tâm Bồ-đề, đọc tụng Đại thừa”. Quán Kinh Ước Luận nói, Ước Luận là chú giải: “Không đọc Đại thừa thì không hiểu tâm Phật”. Tâm của Phật là như thế nào? Nguyện vọng của Phật là như thế nào? Trong kinh điển Đại thừa đã nói rất rõ ràng, rất tường tận, đây là đức Phật Thích-ca Mâu-ni giới thiệu chúng ta. Phật là ai? Thế Tôn ở trong kinh điển Đại thừa thường nói: “Hết thảy chúng sanh vốn dĩ là Phật”. Do đó có thể biết, Thế Tôn giảng kinh Đại thừa cho chúng ta chính là nói bản thân chúng ta vốn dĩ là Phật. Hiện nay tại sao lại biến thành hình dáng như thế này? Trong kinh có câu nói rất hay, nói là “chân như không giữ tự tánh”. Tự tánh là giác, không giữ được tự tánh thì là mê. Bởi vì mê nên mới tạo nghiệp, mới chiêu cảm quả báo như ngày nay, hoàn toàn đều là tự làm tự chịu, cho nên kinh Đại thừa không thể không đọc. Đọc kinh Đại thừa là tìm lại mặt mũi vốn có của chính mình, kinh điển Đại thừa đối với chúng ta có lợi ích như vậy.

Chúng ta tiếp tục xem phía dưới. “Không đọc Đại thừa thì không hiểu tâm Phật, không hiểu tâm Phật thì không vào trí Phật, không vào Phật trí, dù sanh cõi ấy cũng không thấy Phật”. Kinh điển Đại thừa quan trọng, vậy chúng ta nên đọc tụng Đại thừa hay không? Nên. Đọc những kinh điển Đại thừa nào? Một bộ này là đủ rồi, không cần quá nhiều. Một bộ này nhưng tất cả tinh hoa của kinh Đại thừa đều hàm chứa ở trong đó. Không cần lãng phí thời gian, lãng phí tinh thần, “nhất môn thâm nhập trường thời huân tu”, như vậy là đúng. Kinh không thể không đọc! Mới đầu đọc thì đọc không được, không đọc được phải cố gắng, còn có một phương pháp, nếu như có duyên thì bạn nghe giảng. Vì sao lại đọc không được? Bởi đọc thấy khô khan vô vị, tuy là mỗi ngày đọc mà không hiểu nghĩa kinh. Cho nên không có pháp hỉ, nếu như bạn đọc mà từng chữ từng câu đều hiểu được, như vậy thú vị vô cùng. Khổng tử nói: “Học mà thường làm được, chẳng phải vui lắm sao!” Bạn có thể làm rõ ràng những nghĩa lý trong kinh giáo, thực tiễn vào đời sống, thực tiễn trong công việc, thực tiễn trong cách đối nhân xử thế, đó là việc vui sướng biết bao! Thực sự là nó mang đến cho chúng ta hạnh phúc, vui vẻ, mỹ mãn. Cái này không có chút liên quan gì đến phú quý hay nghèo hèn trong xã hội của chúng ta. Bất kỳ người nào học tập cũng có thể đạt được, đây là sự thật. Phải biết một người nghèo hèn hay phú quý, đó là những gì trong đời quá khứ tu được, nó không phải tánh đức. Bạn giác ngộ rồi, bạn hiểu rõ rồi, đây là tánh đức, tu đức tương ưng với tánh đức thì bạn mới thật sự rõ ràng. Trước tiên là hiểu rõ chính mình, bạn sẽ rất vui vẻ, sẽ rất an ổn, vì sao vậy? Vì hoàn toàn hiểu rõ triệt để, trong đời quá khứ đời đời kiếp đã làm những gì, khởi tâm động niệm là tịnh, là nhiễm, là thiện, là ác sẽ chiêu cảm ra quả báo hiện tiền của ngày hôm nay. Bạn phú quý thì bạn an vui với phú quý, nghèo hèn thì bạn an vui với nghèo hèn. An vui với cái này nghĩa là đem nó xóa bỏ đi, từ đây về sau tôi phải tu thành Phật đạo, phú quý có thể thành Phật, nghèo hèn cũng như vậy, cũng có thể thành Phật. Hình như người nghèo thành Phật còn dễ hơn so với người giàu, vì sao vậy? Vì giàu có khó buông khó bỏ, không dễ gì buông xả. Người nghèo thì cái gì cũng không có nên dễ dàng buông xả.

Thế nên, đức Phật Thích-ca Mâu-ni đã thị hiện cho chúng ta, bạn thấy 3.000 năm trước, ngài đã thị hiện cho chúng ta thấy. Ngài xuất thân là con vua, nếu không xuất gia thì làm quốc vương, ngài từ bỏ quốc vương, không cần nữa. Xuất gia làm vị tăng khổ hạnh, trải qua đời sống như vậy, ngày ăn một bữa, tối ngủ gốc cây, ba y một bát. Như vậy hay, dễ thành tựu, ngài thị hiện ra hình tướng như vậy, thật sự đã buông xả được. Chúng ta học Phật thì điểm này không thể không lắng lòng mà thể hội. Vì sao ngài lại thị hiện như vậy? Thị hiện của ngài khẳng định có lợi ích đối với chúng ta, giúp đỡ chúng ta. Người giác ngộ đời sau không còn ở lục đạo luân hồi nữa. Đời sau còn ở lục đạo luân hồi thì bạn vẫn mê mà không giác. Người thật sự giác ngộ không làm việc khờ dại này, nhất định phải viên mãn công đức ngay trong đời này. Lợi ích của kinh Đại thừa đối với chúng ta thì quá nhiều, hiểu rõ chân tướng sự thật. Hiện nay chúng ta lợi ích đạt được là gì? Trong kinh Pháp Hoa nói là Phật tri Phật kiến. bạn cùng với chư Phật Như Lai có trí tuệ giống nhau, có kiến giải giống nhau. Nếu như không rõ tâm Phật, không vào trí Phật, thực tế mà nói họ không thể vãng sanh. Ở đây nói “dù sanh nước kia”, dù cho bạn sanh đến thế giới Cực Lạc thì bạn cũng không thấy được đức Phật A-di-đà. Câu này là nói cho chúng ta biết, nhất định phải đọc kinh, nhất định phải nghe pháp. Có duyên thì phải nghe pháp, không có duyên thì đọc kinh. Chú giải của Hoàng Niệm Lão rất hay, ở trong đây dụng công, cả đời một bộ kinh thì khẳng định chính xác.

Đầu kinh này nói: “Nghe kinh điển này mà thọ trì đọc tụng”. Kinh này tức là “Phật Thuyết Đại thừa Vô Lượng Thọ Trang Nghiêm Thanh Tịnh Bình Đẳng Giác Kinh”. Ở đây Niệm Lão nói, kinh này là kinh Tịnh độ đệ nhất, cũng là trung bổn của Hoa Nghiêm. “Lại nữa, đời tương lai khi giáo pháp diệt tận, Thế Tôn lưu lại duy nhất kinh này ở đời 100 năm”, để làm thuyền cứu vớt chúng sanh đời mạt pháp vượt qua bờ sanh tử!” Bộ kinh Vô Lượng Thọ này, trong bộ kinh này Phật nói rất rõ ràng, tương lai Phật pháp ở thế gian này không còn. Ngày đó là lúc nào? Còn 9.000 năm nữa. Pháp vận của đức Phật Thích-ca Mâu-ni là 12.000 năm. Chúng ta dùng cách nói của người Trung Quốc xưa, đức Phật Thích-ca Mâu-ni sinh vào năm 24 Chu Chiêu Vương, Phật diệt độ vào thời Chu Mục Vương. Dựa theo ghi chép của Trung Quốc để tính thì đức đức Phật Thích-ca Mâu-ni diệt độ đến nay là 3038 năm. Pháp vận 12.000 năm, 3.000 năm đã trôi qua, còn có 9.000 năm nữa. Trong 9.000 năm này chúng ta mới qua 38 năm. Thời mạt pháp thì cứ 1.000 năm gọi là một giai đoạn, chúng ta là giai đoạn thứ hai, giai đoạn thứ hai vừa mới bắt đầu, mới trải qua 38 năm. Cuối cùng Phật pháp thực sự sẽ mất khỏi thế gian này, mất cũng là mất dần dần, vì sao sẽ mất đi? Vì không còn người học nữa, không còn người học thì mất đi, có người tiếp tục học thì nó sẽ không mất. Vậy chúng ta biết, chúng ta thấy hiện tượng hiện nay mọi người đều thiên về Tịnh độ, người tu Tịnh độ nhiều nhất. Vì sao vậy? Vì Tịnh độ dễ dàng, kinh điển ít, tổng hợp lại mà nói cũng không quá năm kinh một luận, tổng cộng là sáu bộ. Người hiện nay càng ngày càng sợ phiền não, càng ngày càng cảm thấy thời gian của mình không đủ dùng, huống hồ nền móng của chúng ta ngày nay thực sự mà nói so với người xưa thì kém quá nhiều. Chỉ có đơn giản nhất, dễ dàng nhất thì chúng ta mới có thể đạt được một chút lợi ích.

Bốn cõi, ba bậc, chín phẩm vãng sanh, như những phàm phu chúng ta đây. Trong Quán Kinh nói: Ba loại này thì chúng ta là loại cuối cùng. Vãng sanh bậc thượng là đại phàm phu, vãng sanh bậc trung là tiểu phàm phu, vãng sanh bậc hạ chính là cõi phàm thánh đồng cư, gọi là ác phàm phu, đều đã tạo ác nghiệp. Sau khi học Phật thì không tạo nữa, lúc chưa học Phật thì đều tạo nghiệp. Vô tình hay cố ý đều đã tạo ác nghiệp, đây là ác phàm phu, có thể mang theo nghiệp vãng sanh. Ba bậc, chín phẩm đều có thể mang theo nghiệp vãng sanh, sanh về thế giới Tây Phương Cực Lạc, đừng xem thường phàm phu mang nghiệp, đây là ác phàm phu. Nếu như gặp được duyên thù thắng nói không chừng họ vãng sanh thượng thượng phẩm. Họ gặp được thiện tri thức tốt, thực sự có duyên với họ, Phật không độ chúng sanh không có duyên, phải thực sự có duyên với họ. Thế nào gọi là thực sự có duyên? Họ thật sự tin tưởng, thật sự nghe lời, người khác nói với họ, khuyên họ, họ không nghe. Người đó đến khuyên họ, họ nghe, đây gọi là có duyên. Không có duyên thì dù Phật Bồ-tát nói với họ, họ cũng không nghe, họ cũng hoài nghi. Sau khi nghe rồi họ thật sự chịu buông xuống, thật sự làm. Trong cái duyên này thì có đốn, có tiệm. Căn tánh lanh lợi gọi là một nghe ngàn ngộ, họ có thể buông xuống. Căn tánh chậm chạp một chút thì từ từ buông xuống. Cũng chính là nói họ tiến dần từng bước, mỗi năm đều có tiến bộ. Sự tiến bộ này chính là buông xuống được nhiều hơn, đến lúc buông xuống triệt để thì thật đã khai ngộ rồi.

Buông xuống không ở nơi sự mà ở tâm, trong tâm thực sự không chấp trước nữa, đây là trí tuệ chân thật. Trên sự mà buông xuống là phước báo, trong tâm buông xuống là trí tuệ. Trong tâm buông xuống thì có tác dụng, có thể vãng sanh. Trên sự buông xuống nhưng tâm không thể buông xuống thì không thể vãng sanh, được phước báo trời người. Đạo lý này các đồng tu Tịnh độ của chúng ta nhất định phải hiểu rõ ràng, hiểu tường tận. Thí như chúng ta có được giàu có, tôi có rất nhiều tài sản, trong tâm tôi thực sự đã buông xả. Không còn cho rằng tài sản này là của tôi, có cũng được, không có cũng được, không để trong tâm, đây là trí tuệ. Họ có thể vãng sanh, không chướng ngại họ vãng sanh. Trên sự thì tài sản này sử dụng thế nào, cũng là có nhân duyên, có duyên nhiều là việc tốt, không có duyên, không có duyên thì thôi, không trở ngại vãng sanh. Nếu như trong tâm không buông được, trên sự tuy đã buông, làm bao nhiêu việc từ thiện, tổn thất bao nhiêu tiền, buông xuống rồi, trong tâm còn chưa có buông xuống họ không thể vãng sanh. Quả báo họ được là quả báo nhân thiên, không ra được lục đạo luân hồi, làm nhiều việc tốt cũng không được. Trong tâm vẫn cứ vướng bận, bạn thấy tôi làm bao nhiêu việc tốt, tôi giúp biết bao nhiêu người cực khổ, cứu biết bao nhiêu chúng sanh. Tướng chấp trước, tướng chấp trước này không thoát khỏi danh văn lợi dưỡng, dẫu cho đem tiền tài thảy đều bỏ hết, phước báo chỉ ở trời người. Phước báo lớn ở nhân gian không có thì họ lên cõi trời, phước báo cõi trời lớn. Đây là sự, nếu như ở trong kinh Đại thừa, đức Phật không nói thấu triệt cho chúng ta thì chúng ta làm sao hiểu được?

Bộ kinh này khẳng định mãi cho đến đời mạt pháp, pháp diệt hết rồi, kinh này còn lưu lại ở thế gian 100 năm, sẽ diệt sau cùng. Sau khi bộ kinh này diệt rồi còn có câu Phật hiệu “Nam-mô A-di-đà Phật” ở thế gian thêm 100 nữa. Lúc đó không cần nghe kinh, chỉ cần nghe đến câu Phật hiệu này, có thể tin, thực sự có thể tin, thực sự phát nguyện cầu vãng sanh thế giới Tây Phương Cực Lạc, tất cả đều có thể đi, đều có thể được sanh. Sự rộng lớn của pháp môn này, vô lượng công đức, xác thực là không có gì sánh bằng. Chúng ta rất hạnh phúc ở ngay lúc này liền gặp được, gặp được rồi khẳng định được sanh. Cho nên bộ kinh này, danh hiệu này “vì chúng sanh đời mạt pháp”, chính là chúng sanh 100 năm sau cùng của đời mạt pháp. “Để làm thuyền cứu vớt”, “tân” là nước, giống như sông nhỏ; “tề” đây là thuyền, giúp bạn qua khỏi con sông này. Dùng nước này để thí dụ cho lục đạo luân hồi, bờ này là lục đạo, bờ kia là thế giới Cực Lạc, bộ kinh này có thể giúp bạn, câu danh hiệu này có thể giúp bạn qua khỏi biển khổ sinh tử, đến được bờ kia của niết-bàn.

“Lại nữa, kinh này cũng là bao gồm chỉ cho “kinh Vô Lượng Thọ” Hán, Ngô, Ngụy, Đường, Tống”, năm loại bản dịch gốc, cho đến quyển hội tập của Vương Long Thư, quyển tiết hiệu của Bành Tế Thanh, quyển hội tập của Ngụy Mặc Thâm, cả quyển này nữa thì kinh Vô Lượng Thọ có 9 bản không giống nhau. Chỗ này các vị có thể thấy được, bạn thấy Hán, Ngô, Ngụy, Đường, Tống năm loại. Vương Thị là Vương Long Thư, Bành Thị là Bành Tế Thanh, Ngụy Thị cũng là Ngụy Mặc Thâm, chính là Ngụy Nguyên, chín loại sách. Đây là quyển của Hạ Liên Cư, quyển hội tập của Hạ Liên Cư, chín loại sách, bất luận loại sách nào cũng đều được. “Có thể thọ trì đều là chánh nhân”, chín loại sách đều tốt. “Nhưng riêng bản hội tập này được gọi là bản hoàn thiện nhất, cho nên trì tụng kinh này thì công đức càng thêm thù thắng vậy”. “Di” là càng thêm, công đức của bạn trì quyển này là càng thêm thù thắng, vì sao vậy? Vì quyển này hội tập được hoàn mỹ nhất. Tám quyển nói trên, đối với việc giới thiệu thế giới Cực Lạc có thể nói quyển này là đầy đủ nhất, quyển viên mãn nhất, có thể nói là hội tập các bản gốc trước đây, hoàn thiện bản tuyển tập. Ở trong các quyển khác đều có thiếu sót, quyển này không có. Cho nên những gì trong kinh này nói tất cả đều dung hợp ở trong quyển này, cho nên quyển này thật khó được. Hạ lão cư sĩ không phải người bình thường, người bình thường không làm được, Vương Long Thư chưa làm được, Ngụy Mặc Thâm cũng chưa làm được. Ngài đã đích thân dùng thời gian 10 năm, không dễ dàng; 3 năm hội tập thành công, lại thêm 7 năm mỗi năm sửa chữa, sửa sai bổ sung, 10 năm hội tập thành quyển này. Mới bắt đầu hội tập là 37 phẩm, chúng tôi ấn hành 1.000 quyển làm kỷ niệm. Đem quyển sửa đổi đối chiếu với bản gốc thì bạn sẽ biết. Dụng tâm của đại sư Liên Công thật sự là vất vả, quyển này đối với chúng sanh của 9.000 năm về sau mà nói là cống hiến vô cùng lớn. Hoàng Niệm Lão chú giải ở trong có dẫn chứng hơn 190 loại kinh luận, chú sớ. Chúng ta đọc bộ kinh này chẳng khác nào nói là đã đọc được toàn bộ những khai thị quan trọng của tổ sư Tịnh tông qua các thời kỳ. Liên Lão hội tập hoàn thiện kinh, Hoàng Niệm Lão là hội tập hoàn thiện chú giải của các tổ sư xưa nay, thật khó được, thực sự không dễ dàng. Duyên của chúng ta thù thắng, toàn bộ chúng ta đều đã gặp được.

Bên dưới nói “ngày đêm liên tục, dũng mãnh tinh tấn, không có gián đoạn”. “Thọ trì” trong kinh văn, thọ là tiếp thọ, trì là duy trì. Nhất định không thể mất đi, một ngày cũng không thể mất; mỗi ngày đọc tụng, thời thời khắc khắc ở trong đời sống, ở chỗ đối nhân xử thế đều làm được, đây gọi là trì. Trong nhà Phật thì “trì” nghĩa là “làm được”, nhà Nho nói: “Học mà thường làm được”, thọ là học, trì là làm được. Học rồi phải dùng, chúng ta đem nó sử dụng. “Đọc tụng”, niệm niệm không quên; “biên chép”, biên chép là lợi ích chúng sanh. Bởi vì trước đây chưa có kỹ thuật in ấn, kinh sách phải sao chép, bạn có thể chép một bộ kinh lưu truyền trong thế gian thì công đức đều không thể nghĩ bàn. Ngày nay, kỹ thuật in ấn phát triển nên không cần phải sao chép, chúng ta đọc tụng thì tốt. “Cúng dường”, trong tất cả cúng dường thì cúng dường pháp là lớn nhất. Hiện nay, chúng ta đem pháp bảo cúng dường mọi người thì phải nên in ấn pháp bảo chất lượng thật tốt, in đẹp nhất, vì sao vậy? Vì khiến cho người khác khi cầm trên tay rồi thì tuyệt đối sẽ không vứt bỏ. Cho dù họ không xem, nhưng khi họ xem thấy thiết kế đẹp như vậy họ sẽ rất tôn trọng mà cất giữ. Cất giữ, rất tốt! Giữ lại cho tương lai khi người có duyên gặp được thì họ sẽ thành tựu, cho nên ý nghĩa này rất hay. “Ngày đêm liên tục”, đây là dũng mãnh tinh tấn không có gián đoạn, cũng chính là Đại Thế chí Bồ-tát dạy cho chúng ta: “tịnh niệm tiếp nối”. Đọc bộ kinh này cũng là tịnh niệm tiếp nối, niệm A-di-đà Phật cũng là tịnh niệm tiếp nối, nghĩ đến A-di-đà Phật, nhớ Phật niệm Phật. Cách nghĩ như thế nào? Nghĩ đến những nghĩa lý ở trong kinh đã dạy, chính là nghĩ đến A-di-đà Phật. bạn nghĩ đến phát nguyện của ngài, nghĩ đến công đức 5 kiếp tu hành của ngài, nghĩ đến y chánh trang nghiêm của thế giới Cực Lạc, nghĩ đến chúng sanh trong mười phương gặp được duyên này, mọi người đều nỗ lực tu hành cầu sanh Tịnh độ, ý nghĩ này tốt. Đây là nhớ Phật niệm Phật, hiện tiền tương lai nhất định thấy Phật.

Thứ hai là “cầu sanh cõi kia”, dùng cách gì để cầu sanh? Ở đây nói rồi, dùng thọ trì, đọc tụng, biên chép, ngày nay biên chép chính là in kinh. “Cúng dường” là y giáo tu hành, “tất cả công đức hồi hướng Tịnh độ”. Thứ ba là “phát tâm Bồ-đề”, vì phát tâm Bồ-đề nhất hướng chuyên niệm là tông chỉ của kinh này, con đường chính của ba bậc vãng sanh, cho nên phải xem trọng phẩm này. Phát tâm Bồ-đề phía trước đã nói rất rõ, chỗ ba bậc vãng sanh, phát tâm Bồ-đề nhất hướng chuyên niệm. Chúng ta ghi nhớ lời giáo huấn của đại sư Ngẫu Ích, đây là đại sư Ấn Quang vô cùng tán thán. Ngài giải thích phát tâm Bồ-đề cho chúng ta, chính là chân tín, chân nguyện vãng sanh, tâm này chính là tâm vô thượng Bồ-đề. Chân tín thì không có nghi hoặc, chân nguyện thì không có xen tạp. Tôi cả đời này chỉ có một nguyện vọng, chính là một phương hướng một mục tiêu cầu sanh về thế giới Tây Phương Cực Lạc, thân cận A-di-đà Phật. Ngoài niệm này ra không có niệm nào khác, tâm này chính là tâm vô thượng Bồ-đề, chắc chắn được sanh Tịnh độ, đây là phát tâm.

Thứ tư là “trì các giới cấm, giữ vững không phạm”. “Quán Kinh gọi là đủ các giới hạnh, hoặc là đầy đủ các giới, không phạm oai nghi”, trong tịnh nghiệp tam phước nói. “Bởi vì không có giới thì giống như đồ đựng bị thủng”, điều này chúng ta nhất định phải biết. Lậu khí là cái gì? Khí là đồ đựng, ví như ly trà này của chúng tôi, đây là đồ đựng nó có thể chứa nước trà. Nếu như nó vỡ rồi, có lỗ hổng, nước đổ vào đều chảy hết. Phá giới cũng như là bị vỡ, đựng đồ vào thì nó chảy ra, chảy hết. Trì các giới cấm, giữ vững không phạm, quan trọng. Giới cấm bắt đầu làm từ đâu? Thập thiện, tam quy, ngũ giới, đây là giới thấp nhất, nhất định phải thọ trì. Cách tu như thế nào? Vô cùng chính xác, thực tiễn ở Đệ Tử Quy và Cảm ứng Thiên. Cảm Ứng Thiên và Đệ Tử Quy không thể không đọc nhiều, đó là giới. Sau khi đọc xong cần phải làm được, các bạn đồng học cùng nhau tu hành, cần phải khuyến khích nhau. Đừng có bất kỳ kiêng kị gì, nhìn thấy người khác sai phải nói, phải khuyên bảo. Đây mới gọi là đồng tham đạo hữu, nương chúng tựa chúng. Ở thời đại hiện nay của chúng ta không có ai chịu nói lỗi lầm của chúng ta, bản thân chúng ta không biết. Người chịu nói ra lỗi lầm của chúng ta thì nhất định phải cảm ơn họ, giúp chúng ta sửa đổi lỗi lầm, thay đổi bản thân, giúp chúng ta vãng sanh Tịnh độ, giúp chúng ta nâng cao phẩm vị. Bất luận họ là thiện ý, ác ý, cố ý, vô ý, người nào có thể phê bình chúng ta, có thể nói ra lỗi sai của chúng ta đó đều là đại ân nhân. Nếu chúng ta nhìn thấy người khác có sai lầm thì nhất định phải khuyên bảo. Khuyên bảo, chúng ta phải biết quán cơ. Có những người rất tự ái, khi ở trước mặt người khác mà bạn nói lỗi của họ, tuy họ biết nhưng họ oán hận bạn, họ rất khó tiếp nhận. Cho nên chỉ lỗi khuyến thiện phải ở nơi không có người bên cạnh, lúc này thì có thể nói, có người ở bên cạnh thì đừng nói, đây là lễ kính. Không ở trước mặt bất kỳ người nào phê bình người khác, lúc chỉ có một mình họ bên cạnh, không có ai thì hãy nói. Thực sự có thể tiếp thu, ở nơi đông người mà chỉ trích họ, họ vẫn có thể tiếp thu, con người này chắc chắn thành tựu. Loại người này có, nhưng không nhiều, không phải không có, họ thật sự có thể sửa lỗi làm mới, hơn nữa lại có thể chân thật cảm ân đội đức.

Thầy giáo dạy học cũng không ngoại lệ, năm xưa chúng tôi thân cận thầy Lý, thầy Lý dạy học, chúng tôi theo thầy 10 năm. Cách đối nhân xử thế của thầy chúng tôi hiểu rất rõ, Làm ra tấm gương tốt cho chúng tôi xem. Thầy mở lớp học kinh, phương pháp truyền thụ giảng kinh, bạn học trong lớp có hơn 20 người. Có hai, ba người thầy giáo đối với họ đặc biệt khách khí, họ có lỗi sai thầy giáo không bao giờ nhắc đến, đều rất khách khí, rất cung kính. Nhưng cũng có mấy người, ít nhất cũng phải có năm, sáu người thì thầy giáo đối với những người này có đánh, có mắng, phê bình trước mặt mọi người, một chút khách khí cũng không có. Vì sao dùng thái độ không giống nhau đối với học trò? Tôi hồi đó hoài nghi đối với việc này, thầy đã nhìn ra, một hôm gọi tôi vào trong phòng. Hỏi tôi: “Có phải đối với việc này có hoài nghi hay không?” Tôi nói: “Đúng vậy”. Thầy liền bảo: “Nghiêm khắc đối với học sinh này, vì họ muốn học, đánh họ mắng họ, họ cảm ơn, họ sẽ không hận bạn. Nếu không dạy họ, là có lỗi với họ. Còn mấy người kia thì đối với họ đặc biệt tốt, vì không thể dạy họ. bạn chỉ nhắc nhở một chút mà mặt họ lập tức đỏ lên, họ không thể tiếp thu”. Chúng tôi mới hiểu rõ, người không thể tiếp thu, chúng tôi thấy thầy giáo xem họ là học sinh dự thính, không được là học sinh chính thức, học sinh dự thính, rất khách sáo, rất ưu đãi. Đây là chúng tôi học được, thực sự có thể tiếp thu, thì phải dạy họ, không thể tiếp thu thì chỉ có trong lúc giảng kinh nhắc đến, họ nghe hiểu được thì tốt, nghe không hiểu thì thôi vậy. Đây là mỗi người gặp duyên không giống nhau.

Trong kinh nói “không phạm oai nghi”, câu này cũng quan trọng. Câu này nói thật ra chính là dạy chúng ta thời thời khắc khắc phải làm tấm gương tốt cho đại chúng trong xã hội. Người ta thấy bạn là người học Phật, người học Phật mỗi người đều là tấm gương tốt, lời nói cử chỉ đều có lễ tiết, xã hội đại chúng tôn kính bạn. Tôn trọng bạn chính là tôn trọng Phật pháp, đây là báo ân Phật, đây là giúp cho chánh pháp cửu trụ. Hình dáng này của chúng ta biểu hiện ra là không tốt, khiến người ta phê bình rằng: “Quý vị xem người học Phật là như vậy kìa”. Khiến cho người khác nhìn thấy thì báng Phật, báng Pháp, vậy thì chúng ta có lỗi với Phật Bồ-tát. Chúng ta mang đến cho Phật Bồ-tát sự nhục nhã, không phải mang đến vẻ vang. Điều này rất quan trọng, nếu như muốn Phật Pháp hưng thịnh thì chúng ta cần thực hành giới luật, vậy Phật pháp mới có thể hưng thịnh, không làm được thì Phật pháp không thể hưng thịnh. Người xưa nói rất hay: “Người có thể hoằng đạo, chẳng phải đạo hoằng người”, nhất định phải hết lòng mà làm.

Thứ năm là “nhiêu ích hữu tình”, câu này là lợi tha. “Nhiêu” là phong phú, “ích” là lợi ích. Hay nói cách khác, phải mang đến cho chúng sanh lợi ích tốt nhất, lợi ích phong phú nhất, lợi ích viên mãn nhất, đây là tâm của Phật Bồ-tát. Chúng ta xem chú giải bên dưới. Làm lợi hữu tình là hạnh lợi tha của Bồ-tát, như phẩm Phổ Hiền hạnh nguyện nói: “Bồ-tát nếu có thể tùy thuận chúng sanh tức là tùy thuận cúng dường chư Phật. Nếu như tôn trọng, phụng sự chúng sanh tức là tôn trọng, phụng sự Như Lai. Vì vậy, hành nhân tịnh nghiệp nên rộng làm lợi lạc cho chúng sanh”. “Làm được chút điều lành gì đều ban bố cho họ”, nghĩa là “chỉ cho công đức và thiện căn mà mình đã làm, tất cả đều ban cho hết thảy chúng sanh, giúp họ lìa khổ được vui”. Đây là tâm gì? Tâm Phật, tâm Bồ-tát. Tâm của Bồ-tát chỉ có cho đi mà không cầu báo đáp, vì sao vậy? Vì chỉ có Như Lai và pháp thân Bồ-tát biết khắp hư không pháp giới cùng với chính mình là một thể. Vì là một thể cho nên không cầu báo đáp, không có ý nghĩ báo đáp, phải giúp đỡ họ, phải cảm hóa họ. Hy vọng họ có thể giác ngộ, hy vong họ có thể quay đầu. Chúng ta phải làm ra một tấm gương quay đầu, tấm gương giác ngộ. Nhất là vào thời đại hiện nay, chúng sanh mê rồi, thật sự mê rồi, mê đến mức quá đáng thương. Vì sao vậy? Khởi tâm động niệm đều là tự tư tự lợi, ý niệm tự tư tự lợi là ý niệm gì? Nói với các vị là ý niệm tam đồ địa ngục, là ý niệm của chúng sanh trong địa ngục ở tam đồ, chứ không phải là ngạ quỷ, súc sanh. Thật đáng sợ! Chỉ vì tự tư tự lợi họ có thể làm ra ngũ nghịch thập ác, khởi tâm động niệm hại người lợi mình. Sai rồi, sai đến tột cùng!

Người học Phật nhất định phải rõ ràng, nhất định phải giác ngộ, nhất định phải hướng về chư Phật Bồ-tát học tập. Học tập Phật Bồ-tát tất cả đều là vì chúng sanh, chúng ta tu hành thành Phật vẫn là vì chúng sanh, vì sao vậy? Vì chỉ có thành Phật mới có thể chân thật giúp đỡ chúng sanh. Phương pháp thành Phật bây giờ chúng ta đã biết, vãng sanh thế giới Tây Phương Cực Lạc lúc nào cũng có thể đi. Cho nên, tất cả ưu tư, sợ sệt của bạn đều không còn nữa, lúc nào cũng có thể đi, mọi thứ đều bỏ được. Học Phật nhất định phải nhớ: “Hết thảy chúng sanh vốn dĩ là Phật”, họ không biết nhưng ta biết. Tánh người vốn thiện, đây là trong Tam Tự Kinh nói: “Nhân chi sơ tánh bổn thiện”. Thánh nhân là tự hành hóa tha, không gì không phải là giúp đỡ hết thảy chúng sanh quay về “bổn thiện”. Phật Bồ-tát ứng hóa ở thế gian cũng không gì không phải là giúp đỡ hết thảy chúng sanh trở về với tự tánh, vốn dĩ là Phật, cùng một đạo lý. Vậy phải tu như thế nào? Mười nguyện của Phổ Hiền Bồ-tát là hạnh của Bồ-tát, lục độ ba-la-mật là hạnh của Bồ-tát. Chúng ta nói ba gốc rễ của Nho Thích Đạo, đây là thiện pháp của thế gian, thiện pháp của trời người, không ra khỏi lục đạo luân hồi, không phải lợi ích chân thật, đó là biện pháp đau đầu thì có thuốc đau đầu, đau chân thì có thuốc đau chân. Đây là bất đắc dĩ lập ra phương tiện ban đầu, thực sự tiến nhập vào Bồ-tát hạnh là lục độ ba-la-mật. Thứ nhất phải buông xả, bố thí chính là buông xả, thân tâm thế giới hết thảy đều buông xả, không còn tham trước. Thứ hai là trì giới, trì giới chính là làm tấm gương tốt, làm tấm gương tốt cho xã hội đại chúng. Đệ Tử Quy là trì giới, Cảm ứng Thiên là trì giới, tam quy ngũ giới là trì giới. Trì giới chính là sám hối, trì giới chính là tiêu nghiệp chướng, sau khi trì giới có thể nhẫn nhục. Không trì giới không thể nhẫn nhục, trì giới có thể nhẫn nhục. Có thể nhẫn mới có thể tinh tấn, mới có thể được định, mới có thể khai tuệ. Bồ-tát đều tu thành như vậy.

Lại hướng lên một bậc, hiện nay chúng ta muốn tu Tịnh độ. Tịnh độ là pháp nhất thừa, còn ở trên Bồ-tát, pháp nhất thừa là pháp tu một đời thành Phật. Bồ-tát tu pháp nhất thừa thành Phật, pháp nhất thừa phải tu hạnh Phổ Hiền. Cho nên, phẩm thứ hai là “Đức Tuân Phổ Hiền” trong kinh Vô Lượng Thọ, đến thế giới Tây Phương Cực Lạc tu cái gì? Tu hạnh Phổ Hiền. Lục độ ba-la-mật thành tựu hạnh Phổ Hiền. Mười nguyện của Phổ Hiền, trong mỗi một nguyện đều là lục độ ba-la-mật, trong mỗi một nguyện đều có đầy đủ Đệ Tử Quy, đầy đủ Cảm ứng Thiên, đầy đủ Thập Thiện Nghiệp Đạo. Điều đầu tiên là tu lễ kính, hết thảy đều cung kính. Đối tượng của cung kính là gì? Nhất định cần hiểu rõ, đối tượng của cung kính là tánh đức, là tự tánh. Hết thảy pháp của thế gian và xuất thế gian chỉ có tự tánh là thật, cái khác đều là giả. “Phàm những gì có tướng đều là hư vọng”, chỉ có cái này là thật. Cho nên, chân thật phải lấy lễ kính để thị hiện, bạn thấy pháp thế gian cũng giống vậy. Câu thứ nhất trong Lễ Ký của Trung Quốc. Câu thứ nhất của Khúc Lễ, “Khúc Lễ nói đừng bất kính”, trong kinh Phật nói “nhất thiết cung kính, nhất tâm đảnh lễ” chính là cung kính đến cực điểm. Đối người, đối việc, đối vật, đối với hoa cỏ cây cối, đối với sơn hà đại địa hết thảy đều cung kính. Vì sao vậy? Vì hết thảy chúng sanh đều là tự tánh biến hiện ra. Bất luận người này là người tốt hay người xấu, tự tánh của họ chỉ là một. Vì sao lại có tốt xấu? Tốt xấu là tập khí, không phải bổn tánh, bổn tánh không có tốt xấu. Hết thảy cung kính là cung kính bổn tánh, cung kính tánh đức, là ý nghĩa này. Chúng ta cung kính đối với họ, dần dần khiến họ giác ngộ, giúp họ có thể quay về tự tánh, đây là tự hành hóa tha.

Cho nên lễ kính chư Phật là pháp bình đẳng, hết thảy chúng sanh vốn dĩ là Phật, chúng sanh này là nghĩa rộng. Nghĩa rộng có nghĩa là thế nào? Phàm là hiện tượng các duyên hòa hợp mà sanh ra thì đều gọi là chúng sanh. Con người là chúng sanh, động vật là chúng sanh, thực vật cũng là chúng sanh, sơn hà đại địa cũng là chúng sanh, hiện tượng tự nhiên cũng là chúng sanh. Bạn thấy một đám mây trên trời cũng là các duyên hòa hợp mà sanh ra, gió thổi trên trời cũng là các duyên hòa hợp mà sanh ra. Không có thứ gì chẳng phải các duyên hòa hợp mà sanh ra, cho nên nói nghĩa rộng của chúng sanh là bao gồm tất cả. Thảy đều phải lễ kính, phải dùng tâm bình đẳng, tâm cung kính mà đối đãi, đây gọi là lễ kính chư Phật. Chẳng có gì không phải là chư Phật, cây cối hoa cỏ là chư Phật, sơn hà đại địa là chư Phật, một giọt nước là chư Phật, một hạt bụi là chư Phật. bạn lấy tâm cung kính đối đãi nó, nó lấy cung kính báo đáp bạn, làm sao có thiên tai cho được! Ngày nay thiên tai từ đâu mà có? Chúng ta lấy tâm bất thiện đối đãi nó, nó lấy tâm bất thiện để báo đáp, không phải là sự việc này hay sao? Nguyên nhân ban đầu của thiên tai đều là tâm tự tư, tâm ô nhiễm, tâm bất thiện, kết quả của tạo tác, gọi là tự làm tự chịu. Chúng ta ngày nay ở trong Phật pháp Đại thừa mới hiểu rõ ràng, hiểu tường tận.

Cho nên khoa học vật lý không thể giải quyết được vấn đề. Nghiên cứu phát triển của khoa học ngày nay thành tựu tương đối khả quan, nó phát hiện được vấn đề nhưng nó không thể giải quyết được vấn đề. Vấn đề mà nó phát hiện, đối với người học Phật chúng ta mà nói có công đức lớn. Tuy nhiên ở trong kinh điển, Phật đã nói cách đây 3.000 năm, kinh điển lưu tại thế gian đã 3.000 năm. Nói cho chúng ta biết, vật chất là từ “thọ, tưởng, hành, thức” biến hiện ra. Chúng ta đối với vấn đề này, chúng ta nắm chắc rồi hãy nói, tin hay không tin? Bán tín bán nghi. Người nói bán tín bán nghi, người nghe làm sao mà tin được? Ngày nay, nhà khoa học đang theo đuổi vấn đề này, rốt cuộc vật chất là gì? Họ thật sự tìm ra được nguyên nhân này rồi, vật chất là ý niệm biến hiện ra, giống với Phật pháp đã nói. Ý niệm biến hiện ra, ý niệm là bản chất của vật chất. Chúng ta xem phần báo cáo này thì lập tức hiểu được. Cho nên hoài nghi đều không có, thật sự giúp cho chúng ta đoạn nghi sanh tín. Đức Phật nói một vấn đề lớn như vậy, nay đã được khoa học chứng minh rồi, do đó chúng ta thật sự tâm an lý đắc. Tất cả mọi thứ đều buông xả rồi, vật chất là giả, hiện tượng tinh thần cũng không phải thật, vì sao vậy? Vì trong tâm thanh tịnh của tự tánh không có thứ này. Thọ, tưởng, hành, thức đều không có. “Tâm Kinh” mà chúng ta tụng mỗi ngày. “Quán Tự Tại Bồ-tát hành thâm Bát-nhã Ba-la-mật đa thời, chiếu kiến ngũ uẩn giai không”. Đó chính là nói bạn buông xả triệt để. Ngũ uẩn là cái gì? Là sắc, thọ, tưởng, hành, thức. Sắc là vật chất, thọ tưởng hành thức là tinh thần. Vật chất, tinh thần thảy đều phải buông xả, là giả không phải chân. Cái gì mới là chân? Đức Phật dạy: “Hết thảy chúng sanh đều có đức tướng, trí tuệ của Như Lai”, đó là chân, trí tuệ là chân, đức năng là chân, tướng hảo là chân. Chân ở đâu? Ở cõi thật báo trang nghiêm của chư Phật Như Lai. Người niệm Phật vãng sanh đến thế giới Cực Lạc, cho dù là sanh đến cõi phàm thánh đồng cư, vãng sanh hạ hạ phẩm, sanh về thế giới Cực Lạc thì bạn đã chứng đắc.

Cõi thật báo, vãng sanh hạ hạ phẩm, sao có thể chứng đắc cõi thật báo trang nghiêm? Đây là oai thần bổn nguyện của A-di-đà Phật gia trì. Trong 48 lời nguyện đã nói, những chúng sanh này sanh về thế giới Cực Lạc, đến thế giới Cực Lạc rồi “đều làm A-duy-việt-trí Bồ-tát”. A-duy-việt-trí Bồ-tát chính là pháp thân đại sĩ của cõi thật báo trang nghiêm. Cho nên chúng ta mới khẳng định, vãng sanh hạ hạ phẩm cũng là A-duy-việt-trí Bồ-tát, họ thấy được cõi thật báo trang nghiêm, trí tuệ của họ, thần thông, đạo lực cùng với pháp thân Bồ-tát trong cõi thật báo là không hai không khác. Đây là việc trong mười phương thế giới không có, chỉ có ở thế giới Cực Lạc. Chúng ta đối với việc này tin sâu không nghi. Nếu như bạn hoài nghi, đó là bạn đã sai, bạn vãng sanh không được. Không có hoài nghi, thật sự tin tưởng, chúng ta thật sự muốn đi. Chỉ cần đến thế giới Cực Lạc thì chúng ta đầy đủ những điều trong kinh Hoa Nghiêm nói: Trí tuệ, đức tướng giống như chư Phật Như Lai.

Lễ kính của Phổ Hiền Bồ-tát, sau khi học rồi thì phải tu, thì phải thực sự thực hành. Đem tật xấu, tập khí của chúng ta sửa đổi. “Xưng tán Như Lai”, lễ kính với xưng tán có sai khác. Lễ kính chư Phật không có phân biệt, hết thảy chúng sanh vốn dĩ là Phật. Nhưng xưng tán có phân biệt, xưng tán Như Lai. Như Lai là từ trên tánh mà nói, chư Phật là từ trên tướng mà nói. Chúng sanh tạo tác tội nghiệp, không xưng tán họ. Tư tưởng của họ, lời nói việc làm tương ưng với Đại thừa thì nên xưng tán họ. Tương ưng với tam đồ lục đạo có thể không xưng tán, đặt biệt là đối với tam đồ, đó tạo tội nghiệp. Tạo tội nghiệp làm sao có thể xưng tán? Cho nên trong xưng tán có khác nhau. Tương ưng với đức tướng thì xưng tán, không tương ưng thì không xưng tán, việc tốt cũng không xưng tán. Thứ ba là “cúng dường”, cúng dường không phân biệt, giống với lễ kính chư Phật, cúng dường là bố thí. Người ác có khó khăn, không có cơm ăn thì nên bố thí họ, không có áo mặc nên bố thí cho họ. Không thể nói họ là người xấu cho nên mặc kệ họ, vậy thì không được, vậy là không có lòng từ bi, cho nên cúng dường là bình đẳng. Trong Bồ-tát hạnh, ba điều này vô cùng quan trọng!

Thứ tư là “sám hối nghiệp chướng”, đây là giúp đỡ nâng cao chính mình. Từ vô lượng kiếp tạo nghiệp sâu nặng nên phải thực sự phát tâm sám hối. Dùng phương pháp nào để sám hối? Một câu A-di-đà Phật chính là chân sám hối, trong lòng chỉ có A-di-đà Phật. Ngoài A-di-đà Phật ra không còn cái gì khác thì tội nghiệp của bạn đã sám hối sạch. Lúc mới học Phật thầy Lý dạy cho chúng tôi đổi tâm, cách đổi tâm như thế nào? Đem tâm tạo tác tội nghiệp từ vô thỉ kiếp đến nay của chúng ta, tâm tự tư tự lợi đổi thành A-di-đà Phật. Khiến trong tâm chỉ còn A-di-đà Phật, ngoài A-di-đà Phật ra cái gì cũng không có, vậy thì nghiệp chướng của bạn đã tiêu hết. Bạn vì sao lại có nghiệp chướng? Các đồng tu học Phật thường xem thấy oán thân trái chủ tìm đến dựa vào thân thể. Vì sao họ đến dựa vào thân của bạn? Vì bạn tạo nghiệp nên họ mới dựa trên thân bạn. Nếu như bạn thật sự đem tâm hoán đổi thành A-di-đà Phật, họ chạm cũng không dám chạm đến bạn, vậy thì họ làm sao dám tìm bạn? Trong miệng của bạn có Phật nhưng trong tâm không có Phật thì họ bám vào thân của bạn, họ sẽ tìm bạn gây phiền phức. Nếu như trong tâm bạn thật có A-di-đà Phật thì họ không làm được, họ đến tìm bạn là muốn bạn siêu độ cho họ, cầu bạn giúp đỡ, chắc chắn họ sẽ không đến làm phiền. Họ đến tìm bạn siêu độ, họ phải có phước báo lớn. Họ không có phước báo, bạn có thần Hộ Pháp nên họ không thể đến gần bạn, họ có phước báo lớn thì họ đến tìm bạn, bạn giúp họ vãng sanh thế giới Cực Lạc, đây là ý nghĩa thực sự của sám hối. Sám hối chú trọng ở chỗ “sau không tái phạm”, chân sám hối! Không phải ngày ngày làm hình thức, ngày ngày sám hối. Ngày ngày sám nhưng ngày ngày tạo nghiệp, vậy thì có lợi ích gì? Chỉ có thể nói tốt hơn so với không sám hối, lúc sám hối trong tâm vẫn còn phát ra một vệt sáng, sau khi sáng xong thì không còn nữa, nhưng tốt hơn so với không sám hối. Lúc nào vệt sáng đó thực sự thắp sáng tâm của quý vị thì tội nghiệp mới thật sự tiêu trừ. Cho nên tôi lúc còn trẻ, đại sư Chương Gia dạy tôi thế nào gọi là sám hối? Ngài nói là “sau không tái phạm”, chân sám hối! Sám hối rồi ngày mai lại tạo, đây không phải sám hối. Nhưng cũng không tệ, có tâm sám hối, có ý niệm này. Tự mình không vượt qua được nghiệp lực. Nghiệp lực quá lớn, bạn không thắng được nó, cho nên cảnh giới hiện tiền vần là phạm. Tự mình biết sai rồi, hiểu rõ nhưng vẫn phạm, bạn thấy nghiệp lực, tập khí thật đáng sợ!

Sau khi nghiệp chướng tiêu trừ mới có thể “thường tùy Phật học”. Vãng sanh đến thế giới Cực Lạc thì câu này thực hiện được. bạn ngày ngày ở bên A-di-đà Phật, chưa thành Phật thì không rời A-di-đà Phật, đây là thường tùy Phật học. Sau khi thành Phật giống như A-di-đà Phật, nguyện của A-di-đà Phật là nguyện của chính mình, hạnh của A-di-đà Phật là hạnh của chính mình. Quảng độ chúng sanh, đây gọi là Phật sự, những việc Phật làm chính là độ chúng sanh. Phương pháp độ chúng sanh là dạy học. Cho nên chúng ta đọc được ở trong kinh, A-di-đà Phật ở thế giới Cực Lạc, ngày ngày giảng kinh thuyết pháp không có gián đoạn. Người thế giới Cực Lạc vô lượng thọ, người thế giới Cực Lạc không cần ăn uống, người thế giới Cực Lạc không cần ngủ nghỉ, cho nên thời gian học tập ở thế giới Cực Lạc không bị gián đoạn, họ sẽ tiến bộ rất nhanh! Ở nơi ấy là trường đại học Phật giáo, là trường tu hành Phật giáo, bảo đảm bạn thành Phật. Lúc bạn vào học là phàm phu, lúc bạn tốt nghiệp là đã thành Phật, một người cũng không sót, không có ai lưu ban. Ở thế giới Cực Lạc có siêng năng, có biếng nhác nhưng không có lưu ban, người tinh tấn thì thành Phật sớm, tốt nghiệp sớm một ngày, người mà biếng nhác thì tốt nghiệp muộn một ngày, chắc chắn thành tựu!

Thành tựu rồi. Nguyện sau cùng của Phổ Hiền Bồ-tát: “Thỉnh chuyển pháp luân, thỉnh Phật trụ thế”. Ai thỉnh? Chính mình thỉnh! Tuyệt đối không quên tứ hoằng thệ nguyện đã phát khi ở nhân địa: “Chúng sanh vô biên thệ nguyện độ”. Bạn phải giúp đỡ độ chúng sanh, độ chúng sanh là dạy học. Thỉnh chuyển pháp luân chính là thỉnh “giảng kinh dạy học”. Thỉnh Phật trụ thế là thỉnh Phật ở lại lâu dài nơi này để giáo hóa chúng sanh. Hiện nay thỉnh Phật trụ thế, trụ ở đâu? Chỉ cần trụ tại trên trái đất là được rồi, bất luận trụ ở đâu, vì sao vậy? Vì có truyền hình vệ tinh, có mạng lưới internet, toàn thế giới đều có thể xem được. Cho nên chỉ cần ở trên trái đất này là được, không giống như trước đây, trước đây không có những thiết bị này, vậy chỉ có trụ tại nơi này. Người ở nơi này được nhờ, họ có cơ hội đến nghe kinh. Phật dạy các đệ tử thông quyền đạt lý, nghĩa là hợp tình hợp lý, khiến những người thọ qua Bồ-tát giới này, nơi này có pháp sư giảng kinh, người thọ Bồ-tát giới nhất định phải đến nghe kinh, họ không đến nghe kinh thì họ phạm giới. Nhưng có khoảng cách, 40 dặm, khoảng cách 40 dặm, bạn đi bộ đến bên đó nghe kinh buổi tối thì có thể đi về. Ngoài 40 dặm có thể không đi, 40 dặm phải đi bao nhiêu thời gian? thông thường nói đi khoảng 4 đến 5 tiếng đồng hồ. Một tiếng đồng hồ đi chưa được 10 dặm đường, khoảng được 8 đến 9 dặm, nên đi 5 giờ đồng hồ đây là Phật nói, ở trong khoảng cách này bạn nhất định phải đến nghe. Bây giờ giao thông thuận tiện rồi, hay nói cách khác, lái xe 4 tiếng đồng hồ, khoảng cách như vậy bạn không đến nghe kinh thì bạn đã phạm giới. Nếu như bạn là một người giàu có, bạn đã thọ Bồ-tát giới, bạn có máy bay riêng, nằm cách đạo tràng này thời gian 4 tiếng đồng hồ, bạn không đến nghe kinh thì bạn đã phạm giới. Phương tiện của mỗi người không giống nhau, trước đây là đi bộ, cho nên giải thích những cái này nhất định phải hiểu.

Đây là gì? Hộ trì chánh pháp, làm ảnh hưởng chúng, kinh này bạn rất quen thuộc rồi, thậm chí bạn đều biết giảng. Vì sao lại còn đến nghe? Làm ảnh hưởng chúng, làm tăng trưởng tín tâm cho người mới học. Bởi vì họ xem thấy sẽ truyền tai nhau, đại khái giảng được không tệ, bạn thấy họ đều đến nghe. Giúp chánh pháp trụ thế lâu dài. Nếu như nơi này có duyên, có người thật sự hộ trì, hộ pháp thì nên mời pháp sư thường đến nơi này, thành lập giảng đường, xây một tinh xá nhỏ cúng dường pháp sư, xây giảng đường, đại giảng đường, cúng dường đại chúng. Mời pháp sư quanh năm ở đây giảng kinh, ở bên này dạy học, dùng lời của hiện nay mà nói là xây trường học, thật sự đúng như vậy. Chùa chiền, miếu đền ngày xưa đều là trường học, trường học có thể mở rất nhiều lớp, trình độ học sinh không giống nhau. Có lớp sơ cấp, có lớp trung cấp, có lớp cao cấp. Trình độ không đều, bạn đến giảng đường không giống nhau để học tập, có dạy sơ học, có dạy người đã vào học 3 năm, 5 năm, có dạy người tu hành lâu, người tu hành 10 năm, 20 năm, không giống nhau. Cho nên Phật giáo là dạy học, đức Phật Thích-ca Mâu-ni cả đời biểu diễn dạy học cho chúng ta, ngoài dạy học ra không làm việc gì khác.

Ba nguyện sau cùng của mười nguyện Phổ Hiền là hồi hướng, hồi hướng thực tế, hồi hướng Bồ-đề, hồi hướng chúng sanh. Bồ-tát không tu hạnh Phổ Hiền thì không thể viên thành Phật đạo. Chỗ này nêu ra một trọng điểm, Bồ-tát nếu có thể tùy thuận chúng sanh. Mười nguyện Phổ Hiền: “Hằng thuận chúng sanh, tùy hỷ công đức”. Tùy hỷ thì đố kị, chướng ngại, ngã mạn không còn nữa. Có đố kị, có chướng ngại, có ngã mạn chắc chắn sẽ không tùy hỷ. Cho nên hồi hướng sau cùng, thường tùy Phật học là hồi hướng Bồ-đề, hằng thuận chúng sanh là hồi hướng chúng sanh, tất cả hồi hướng là hồi hướng thực tế, chính là hồi hướng tự tánh. Ba loại hồi hướng đầy đủ, vì hằng thuận chúng sanh chính là tùy thuận cúng dường chư Phật, vì họ vốn dĩ là Phật. “Nếu như tôn trọng, phụng sự chúng sanh tức là tôn trọng, phụng sự Như Lai”. Đều là từ “hết thảy chúng sanh vốn dĩ là Phật”, đây là nói trên lý này.

Hôm nay thời gian đã hết, chúng ta học tập đến đây.

TẬP 3

Chư vị pháp sư, chư vị đồng học, xin mời ngồi. Mời xem Đại thừa Vô Lượng Thọ Kinh Giải, trang 539, hàng thứ năm, bắt xem từ câu cuối cùng.

“Phẩm Phổ Hiền Hạnh Nguyện viết”, bắt đầu xem từ đây. “Bồ-tát nếu có thể tùy thuận chúng sanh tức là tùy thuận cúng dường chư Phật. Nếu như tôn trọng, phụng sự chúng sanh tức là tôn trọng, phụng sự Như Lai. Vì vậy, hành nhân tịnh nghiệp nên rộng làm lợi lạc cho chúng sanh”. Hôm qua chúng ta học đến đoạn này. Nghĩa lý lời kinh rất sâu rất rộng. Học Phật, không phải là đọc thuộc kinh này, nghe hiểu rồi, không thể coi là xong việc. Trong kinh đức Phật thường dạy chúng ta “tín giải hành chứng”, đây là Phật pháp. Bất luận là Đại thừa, Tiểu thừa, hiển giáo hay mật giáo đều không thể tách rời nguyên tắc này. Nghe hiểu rồi, đọc nhiều rồi, chúng ta mới có thể đoạn nghi sanh tín, xây dựng lòng tin. Sau khi đã có lòng tin còn phải càng đi sâu vào để lí giải, để thể hội. Sau đó thực hành trong đời sống của chính mình, trong công việc, đối nhân xử thế. Mỗi niệm, mỗi việc làm đều không rời kinh giáo, đây gọi là học Phật. Học Phật như vậy, bạn nhất định đạt được pháp hỉ, hoan hỉ! Có thể thực sự đạt được pháp hỉ, chính là những điều trước đây thầy Phương đã nói: “Học Phật là sự hưởng thụ cao nhất của đời người”. Sự hưởng thụ cao nhất này chúng ta đã đạt được hay chưa? Thường phải phản tỉnh, thật sự đạt được, bạn dần dần có thể khế nhập cảnh giới của Phật Bồ-tát. Sẽ có được thọ dụng giống như Phật Bồ-tát. Lúc này lòng cảm ân tự nhiên liền sanh khởi, mới biết được ân đức của chư Phật Bồ-tát đối với hết thảy chúng sanh, ân đức với chính mình, tri ân báo ân. Câu này trong “Phẩm Hạnh Nguyện” nói cho chúng ta biết, Bồ-tát làm thế nào có thể tùy thuận chúng sanh? Trì giới, “đầy đủ các giới, không phạm oai nghi” thì có thể tùy thuận. Tùy thuận chúng sanh chính là tùy thuận cúng dường chư Phật, vì sao vậy? Vì trong kinh Đại thừa đức Phật thường nói: “Hết thảy chúng sanh vốn dĩ là Phật”, cho nên tùy thuận chúng sanh chính là tùy thuận cúng dường chư Phật. Tu pháp môn tùy thuận này để cúng dường chư Phật. Sự việc này chúng ta không thấy được. Học Phật đã nhiều năm như vậy mà chúng ta không ý thức được, nguyên nhân này là gì? Là công phu không đắc lực. Hay nói cách khác, bạn không thật sự học Phật. Người thật sự học Phật thời gian tuy không nhiều, thông thường là thời gian ba năm thì có thể khế nhập cảnh giới, năm, sáu năm thì thấu triệt. Thật sự được thọ dụng Phật pháp, được lợi ích thù thắng của Phật pháp. Vì bạn biết hết thảy chúng sanh vốn dĩ là Phật. Phải tôn kính hay không? Phải tôn kính. Phật là gì? Phật là tự tánh.

Trước khi Phật giáo truyền vào Trung Quốc, cổ thánh tiên hiền của chúng ta cũng biết. Nói với chúng ta bổn tánh vốn thiện, “nhân chi sơ, tánh bổn thiện”. Thánh nhân Trung Quốc gọi là bổn tánh vốn thiện. Đức Phật Thích-ca Mâu-ni nói với chúng ta “hết thảy chúng sanh vốn dĩ là Phật”, ý nghĩa này giống nhau. Bổn thiện này không phải là thiện trong thiện ác, ý nghĩa của thiện trong thiện ác rất hạn hẹp. Thiện này ý nghĩa chính là Phật. Như trong kinh Hoa Nghiêm đức Phật dạy: “Hết thảy chúng sanh đều có trí tuệ, đức tướng của Như Lai”. Ba câu này là cùng một ý nghĩa, một tức là ba, ba tức là một. Thiện trong bổn thiện là gì? Thiện là đức tướng, trí tuệ của Như Lai, là cái thiện này. Trong tự tánh vốn đã đầy đủ, đây chính là Phật, đây chính là bổn thiện. Có thể không cung kính sao? Cho nên tùy thuận, chân thành, cung kính đối với hết thảy chúng sanh. Kỳ thực là đối với chính mình, đối với chư Phật Bồ-tát cũng là đối với chính mình. Chư Phật Bồ-tát, hết thảy chúng sanh đều là từ trong tự tánh mà lưu lộ ra. Khắp pháp giới, hư không pháp giới, muôn sự muôn vật với chính mình là một thể. Do vậy, con người nhất định phải biết thương mình mới có thể thương người. Hay nói cách khác, đối với chính mình cũng không có lòng từ bi thì bạn làm sao có thể từ bi đối với người khác? Vì sao vậy? Vì từ bi, yêu thương đều là tánh đức, trong tự tánh vốn có. Khi mê mất tự tánh thì tánh đức đã biến chất, biến thành phiền não, biến thành nghiệp chướng, như vậy là sai. Mục đích cuối cùng của học Phật là trở về tự tánh, Tông môn đã nói: Đại triệt đại ngộ, minh tâm kiến tánh, kiến tánh thành Phật, bạn đã trở về với tự tánh. Cho nên tổ sư đại đức nói: Bồ-tát khi chứng đến quả vị cứu cánh thì “quy vô sở đắc”. Họ có đạt được cái gì không? Không có, cái gì cũng không đạt được. Vì sao vậy? Đều là trong tự tánh vốn có, mê mất tự tánh, những thứ này tuy là có nhưng bạn không đạt được thọ dụng. Trí tuệ biến thành phiền não, đức năng biến thành tạo nghiệp, tướng hảo biến thành lục đạo tam đồ, bạn ở nơi đó chịu quả báo. Khi mê nó biến chất, khi giác ngộ nó trở về chân thường, cho nên gọi là quy vô sở đắc. Hay nói cách khác, bạn đều đã đạt được, chính là ý nghĩa này. Đạt được là cái chính bạn vốn có, cho nên đức Phật mới nói: “Ngoài tâm không pháp, ngoài pháp không tâm”.

Thứ đáng quý nhất của Bồ-tát chính là trong đời sống thường ngày, khởi tâm động niệm, lời nói việc làm đều có thể tương ưng với tánh đức. Trong “Hoàn Nguyên Quán” nói được rất đơn giản, chỉ nói bốn câu, dễ nhớ. Bốn câu này là tổng cương lĩnh. Thứ nhất là “tùy duyên diệu dụng”, diệu là cái gì? Giác ngộ, đã mê thì không diệu. Chúng sanh trong lục đạo, chúng sanh trong mười pháp giới không giác ngộ, không thể gọi là diệu. Pháp thân Bồ-tát thật giác ngộ, đó mới gọi là diệu, thật sự là diệu dụng. Đây là tự mình ngộ rồi, biểu hiện ra ở nơi nào? “Oai nghi hữu tắc”, biểu hiện ở bên ngoài. “Oai nghi hữu tắc” chính là trong kinh thường nói: “Đầy đủ các giới, không phạm oai nghi”. Điều thứ hai trong tịnh nghiệp tam phước: “Thọ trì tam quy, đầy đủ các giới, không phạm oai nghi”, chính là điều thứ hai của tứ đức trong Hoàn Nguyên Quán. Thứ ba là nói chúng ta, dùng tâm thái xử sự, đối người, tiếp vật, tâm gì? Tâm chân thành, không phải là hư vọng, dùng chân tâm. Còn thái độ thì sao? Nhu hòa. Học trò của Khổng tử tán thán đức hạnh của thầy, với những điều Phật Bồ-tát nói không khác nhau: Ôn hòa, cung kính, “ôn - lương - cung - kiệm - nhượng”, lương thiện, cung kính, nhẫn nhường, tiết kiệm. Trong Hoàn Nguyên Quán dùng bốn chữ “nhu hòa chất trực”. Điều sau cùng là “đại chúng sanh khổ”, đều làm tấm gương tốt cho chúng sanh thấy. Đức Phật Thích-ca Mâu-ni lúc còn tại thế vì chúng ta thị hiện tám tướng thành đạo, đó là chịu khổ thay chúng sanh, đó thực sự là một tấm gương tu hành tốt cho đệ tử nhà Phật. Nếu như chúng ta không thường xuyên nghĩ đến, thường xuyên thể hội, nỗ lực học tập thì sự thị hiện này của đức Thế Tôn chẳng phải uổng công hay sao? Không ai nhận ra, không ai hiểu được. Chúng ta đến đâu để học tập? Chúng ta đối với “thân hành ngôn giáo” của Thế Tôn cần phải thể hội sâu sắc, phải học giống như ngài, vậy thì chính chúng ta đã thành tựu.

Cho nên phía dưới nói: “Nếu như tôn trọng, phụng sự chúng sanh tức là tôn trọng, phụng sự Như Lai”. Hằng thuận chúng sanh, tùy hỷ công đức, đây là Phổ Hiền Bồ-tát dạy cho chúng ta. “Vì vậy hành nhân tịnh nghiệp”, đồng học tu Tịnh độ. “Nên rộng làm lợi lạc cho chúng sanh”, đối với hết thảy chúng sanh, bất luận họ học tông phái nào, bất luận họ học tôn giáo nào, vì sao vậy? Vì họ đều là chúng sanh. Ý nghĩa của hai chữ chúng sanh rất rộng lớn. Phàm là hiện tượng do các duyên hòa hợp mà sanh ra đều gọi là chúng sanh. Bạn thấy phạm vi thật quá rộng. Trong kinh Hoa Nghiêm nói: “Tình dữ vô tình, đồng viên chủng trí”. Đồng như thế nào? Hữu tình là chúng sanh, vô tình cũng là chúng sanh, nó chính là đồng. Chúng ta bây giờ nói động vật là chúng sanh, các duyện hợp lại mà sanh ra. Thực vật, hoa cỏ cây cối vẫn là các duyên hợp lại mà sanh ra. Khoáng vật, sơn hà đại địa cho đến hiện tượng tự nhiên, không có cái gì chẳng phải các duyên hòa hợp mà sanh khởi. Ý nghĩa chúng sanh này quá lớn! Đối với tất cả hiện tượng chúng duyên hòa hợp mà sanh khởi đều phải tùy thuận, đều phải cúng dường, đều phải tôn trọng, đều phải phụng sự, đây gọi tôn trọng, phụng sự Như Lai, Như Lai là tự tánh. Các đồng tu tu học Đại thừa không thể không biết. Đối với lí và sự này không biết thì bạn sẽ không làm được, “nên rộng làm lợi lạc cho chúng sanh” bạn không làm được, bạn nhất định phải làm rõ đạo lý này, chân tướng sự thật rõ ràng rồi thì bạn mới làm được, trong tâm bạn thật sự có.

Hai câu bên dưới: “Làm được chút điều lành gì đều ban bố cho họ”. Chỉ cho công đức và thiện căn mà mình đã làm, hết thảy đều có thể hồi hướng, bố thí cúng dường cho hết thảy chúng sanh, giúp họ lìa khổ được vui. Lìa khổ được vui là quả, có quả ắt có nhân. Nhân là gì? Nhân là phá mê khai ngộ. Khổ của chúng sanh từ đâu mà có? Dùng một lời để diễn tả hết, đó là từ mê mất bổn tánh mà có. Bổn tánh bổn thiện, mê mất bổn tánh. Tư tưởng, kiến giải, ngôn hạnh của họ đều sai, không tương ưng với tự tánh, trái ngược với tự tánh. Đây gọi là tạo nghiệp thọ báo, khổ từ đây mà có. Lạc từ đâu mà có? Là từ giác ngộ mà có, đã rõ ràng, thật tướng của các pháp đã làm rõ ràng. Tư tưởng, kiến giải, ngôn hạnh của họ thuần chánh, không lệch không tà, cùng với tánh đức tương ưng, đây chính là được vui. Như trong kinh Đại thừa, Phật thường dạy: “Thường sanh tâm hoan hỷ”, mọi lúc mọi nơi bạn đều hoan hỷ, bạn đều vui vẻ. Đây mới gọi là thật sự hạnh phúc mỹ mãn. Hạnh phúc mỹ mãn, cả đời vui vẻ, chỉ có Phật Bồ-tát mới hưởng thụ được. Bạn muốn hỏi do nguyên nhân gì? Vì các ngài giác ngộ, hiểu rõ, không còn mê, chính là đạo lý này. Do đây có thể biết, nếu muốn khiến hết thảy chúng sanh lìa khổ được vui thì bạn phải giúp hết thảy chúng sanh phá mê khai ngộ. Do đó chúng ta đã thấy được, đức Phật Thích-ca Mâu-ni vì chúng ta mà thị hiện, sau khi thành đạo, ngài thị hiện 30 tuổi thành đạo. Sau khi thành đạo thì bắt đầu dạy học, 79 tuổi đức Phật nhập niết-bàn. Giảng kinh hơn 300 hội, thuyết pháp 49 năm, đây là sự nghiệp cả đời của ngài. Đức Phật đến thế gian này để làm gì? Là đến giúp đỡ chúng sanh phá mê khai ngộ, là đến để làm việc này. Mê của chúng sanh đã phá, khai ngộ rồi thì lìa khổ được vui. Đây là bố thí vĩ đại nhất của đức Phật Thích-ca Mâu-ni, đối tượng là hết thảy chúng sanh trong khắp pháp giới, hư không giới. Đây gọi là Phật sự, chính là sự nghiệp của nhà Phật. Sự nghiệp của nhà Phật là dạy học, dạy cái gì? Dạy người phá mê khai ngộ. Vì cái gì? Vì chúng sanh lìa khổ được vui. Không phải đã rõ ràng, đã sáng tỏ rồi sao?

Phật giáo có phải là tôn giáo hay không? Bạn nói nó là tôn giáo cũng được, bạn nói nó không phải là tôn giáo cũng được. Bạn thấy cuộc đời của đức Phật Thích-ca Mâu-ni, những gì ngài đã làm, dùng lời lẽ của người thời nay mà nói, Phật Thích-ca Mâu-ni là nhà giáo dục, là một nhà giáo dục xã hội đa nguyên văn hóa. Bạn thấy cả đời của ngài có phải làm việc này hay không? Còn thân phận của ngài thì sao? Là đa nguyên văn hóa, người làm nghĩa vụ giáo dục xã hội, ngài dạy học không thu học phí, không phân biệt quốc gia, không phân biệt chủng tộc, không phân biệt tín ngưỡng. Nam nữ già trẻ chỉ cần muốn theo ngài học, ngài đều dạy, cho nên nó là đa nguyên văn hóa. Không có phân biệt, không có chấp trước. Bạn theo ngài, ngài nhất định giúp bạn phá mê khai ngộ, giúp bạn lìa khổ được vui, gọi là “hằng thuận chúng sanh, tùy hỷ công đức”. Chúng ta cần phải học theo. Bất luận tại gia hay xuất gia, nhất định phải hiểu. Người khác hỏi chúng ta Phật giáo là gì? Phải nói cho rõ ràng, nói tường tận. Thật sự đã rõ rồi, con người có thể không học Phật sao? Việc đại sự trong đời người chính là học Phật, Phật là gì? Phật là trí tuệ, là giác ngộ. Bạn có cần trí tuệ hay không? Bạn có cần giác ngộ hay không? Không có trí tuệ thì bạn ngu si, không có giác ngộ thì bạn hồ đồ. Bạn bằng lòng làm một người hồ đồ hay sao? Bạn bằng lòng làm một người ngu si hay sao? Không bằng lòng, chúng ta cần trí tuệ, chúng ta cần giác ngộ. Người có trí tuệ, giác ngộ, người Ấn Độ gọi là Phật-đà. Cho nên, Phật giáo là giáo dục trí tuệ, là giáo dục giác ngộ, đâu phải là mê tín! Đối với nhận thức Phật pháp không rõ ràng thì nói nó là mê tín, oan uổng cho đức Phật Thích-ca Mâu-ni. Đổ oan cho ngài, vậy có tội hay không? Ở đây cần phải chịu trách nhiệm về nhân quả. Chúng ta ở đây không bàn nhân quả, khẳng định có trách nhiệm nhân quả. Trách nhiệm nhân quả, vậy quả báo là gì? Không tin tưởng trí tuệ, không tin tưởng giác ngộ, họ đời đời kiếp kiếp ngu si. Nghiệp nhân quả báo tơ hào không sai. Cho nên tự mình tạo tác hết thảy công đức và thiện căn tu tích. Tất cả đều nên hồi hướng cho hết thảy chúng sanh, nguyện hết thảy chúng sanh lìa khổ được vui. Hồi hướng bồ-đề, hồi hướng bồ-đề là chính mình. Tất cả công đức của chúng ta, chúng ta không cầu cái khác, chúng ta chỉ cầu trí tuệ. Trí tuệ có thể giúp chúng ta nâng cao cảnh giới. Ở Bồ-tát đạo, từ Thập tín lên đến Thập trụ, Thập hạnh, Thập hồi hướng, Thập địa, Đẳng giác, Diệu giác. Chúng ta vì cái này, còn lại đều buông bỏ, vì sao vậy? Vì cái khác đều là giả, không phải chân thật. Phật pháp nói với chúng ta thứ này là chân thật. Chân thật thì đời đời kiếp kiếp mang đi được, là giả thì không mang đi được. Những thứ không mang đi chúng ta thảy đều không cần, đều buông bỏ. Mang đi được thì phải siêng năng, phải nỗ lực.

“Như hành nhân mật giáo, nguyện tất cả công đức của mình đều thí cho hết thảy chúng sanh. Tất cả tội khổ của chúng sanh, hết thảy đều tự mình thay chịu”. Đây thật đáng nể phục. Cư sĩ Hoàng Niệm tổ là bậc thầy của mật giáo. Ở trong hiển giáo chúng ta xưng ông là lão cư sĩ, có chút tủi thân cho ông. Ở trong mật giáo gọi ông là kim cang thượng sư, cho nên ở hiển giáo, phải nên xưng ông là Bồ-tát. Người khác cũng không đặc biệt tôn trọng ông, cũng không có tâng bốc khen ngợi ông mà ông vẫn ở đó làm việc cực nhọc như vậy. Tinh tấn không biếng nhác, ông làm vì cái gì? Ông chịu khổ thay chúng sanh. Ngày nay chúng sanh thật sự khổ, chúng sanh không nhận thức Phật pháp, chúng sanh không biết cung kính Phật pháp. Chúng sanh không cung kính với người học Phật là chuyện bình thường, hiện tượng bình thường, không có gì khác thường. Niệm Lão có thể là người bình thường sao? Người thông thường có thể viết ra những chú giải hay như vậy sao? Đó là điều không thể. Thầy của ông là cư sĩ Hạ Liên Cư, hiển giáo gọi ông là cư sĩ. Nếu ông không phải là Phật Bồ-tát thì không thể đem Kinh Vô Lượng Thọ, hơn 1.000 năm có 5 bản dịch, không có cách gì hội tập thành một quyển hay như vậy. Trước đây có người làm, nhà Tống có Vương Long Thư đã làm, năm Hàm Phong nhà Thanh có Ngụy Mặc Thâm đã làm, không dễ gì! Nhưng những quyển này đều có thiếu sót. Trong thiếu sót quan trọng nhất là lấy bỏ không thỏa đáng, cho nên không thể xem là bản hay. Lão cư sĩ Hạ dùng thời gian 10 năm, sau khi hội tập thành còn phải sửa chữa 10 lần mới thành bản lưu thông như ngày nay. Trong lời tựa của cư sĩ Mai Quang Hy nói rất hay, tán thán đối với quyển hội tập này. Không phải hư vọng, trong 9.000 năm mạt pháp của Thế Tôn, thực sự có thể được độ, vãng sanh thế giới Cực Lạc, thân cận A-di-đà Phật, một đời chứng được Phật quả vô thượng. Ông nói chính là bộ kinh này, chính là quyển hội tập này mới có thể giúp đỡ được.

Trung quốc hơn 1.000 năm về trước, quyển Kinh Vô Lượng Thọ này, người nương theo quyển này tu học rất ít, vì sao vậy? Vì không có bản hay, cho nên mọi người đều dùng kinh A-di-đà làm pháp chính để chuyên tu. Kinh A-di-đà có ba loại chú giải, dùng ba loại chú giải kinh Di Đà này vô cùng quan trọng: Sớ Sao của đại sư Liên Trì, Yếu Giải của đại sư Ngẫu Ích, Viên Trung Sao của đại sư U Khê. Nếu bạn nỗ lực học tập, chân thật sẽ hiểu được nghĩa lý sâu xa của Tịnh độ. Giúp bạn đoạn nghi sanh tín, giúp bạn kiên định đại nguyện, vãng sanh bất thoái thành Phật. Bản này xuất hiện, công đức thù thắng của nó nhất định không ở dưới Sớ Sao và Yếu Giải. Chúng ta cần có sự nhận biết này. Bản thân tôi có thể nghiệm, ba bản chú giải kinh Di Đà này, trước đây tôi đều đã giảng qua, Sớ Sao và Yếu Giải đều đã giảng qua mấy lần. Đối với sự khế nhập của Tịnh tông vẫn là ở quyển này, ở trong Chú Giải này nâng cao hơn. Chúng ta biết những vị đại đức này thực sự sẽ giúp hết thảy chúng sanh tội khổ, họ đảm đương, họ chịu thay. Chúng ta nghĩ những chúng sanh này còn chịu khổ hay không? Chúng sanh vẫn phải chịu, nhưng quả báo mà chúng sanh chịu đã giảm nhẹ. Nếu như không có những vị Phật Bồ-tát này đến giúp chúng ta, thì khổ nạn của chúng sanh rất nặng. Việc này chỉ có người khế nhập vào cảnh giới thì họ mới biết được. Như Hạ Lão, Hoàng Lão họ hiểu được, nếu họ không biết thì họ sẽ không chịu làm việc này, họ biết cho nên đau khổ hơn nữa họ cũng hoan hỷ. Giúp những chúng sanh khổ nạn này.

Câu cuối cùng: “Nhớ Phật niệm Phật, nhớ niệm A-di-đà Phật ở phương Tây và cõi nước kia”. A-di-đà Phật là ai vậy? A-di-đà Phật là chính mình, câu này chúng ta không thể khiêm tốn, khách sáo, nhúng nhường. Phải giống thái độ của chư vị cổ đức: “Lập tức đồng ý”. Câu A-di-đà Phật này là tiếng Phạn, nó có ý nghĩa gì? Không phải không thể dịch. Thật ra là tôn trọng không dịch, cho nên dùng dịch âm, nếu dịch thành chữ Trung Quốc thì: A dịch là vô, di-đà dịch là lượng, Phật dịch là trí tuệ, dịch là giác ngộ. Ý nghĩa của A-di-đà Phật là vô lượng trí tuệ, vô lượng giác ngộ, chính là ý nghĩa này. Vô lượng trí tuệ, vô lượng giác ngộ là ai? Là chân tâm, là tự tánh, hết thảy chúng sanh đều có Phật tánh. Ở trong Phật tánh, trong kinh Hoa Nghiêm nói rất hay: “Hết thảy chúng sanh đều có đức tướng, trí tuệ của Như Lai”. Đức là đức năng, tướng là tướng hảo. Bạn thấy trí tuệ, đức năng, tướng hảo tất cả đầy đủ, một chút khiếm khuyết cũng không có, đây gọi là A-di-đà Phật. Hết thảy chúng sanh đều có, chỉ là bạn hiện nay bị mê mất mà thôi. Cho nên, A-di-đà Phật là thông hiệu của tất cả chư Phật Như Lai, đều có thể gọi, chỉ cần là Phật thì đều có thế xưng là A-di-đà Phật, là thông hiệu, đây không phải tên chuyên môn. Vậy A-di-đà Phật ở thế giới Tây Phương Cực Lạc thì sao? Ngài là tỳ kheo Pháp Tạng tu thành. Đức Phật Thích-ca Mâu-ni thành Phật, chúng ta có thể xưng là Thích-ca Mâu-ni A-di-đà Phật, để thêm vào danh hiệu của ngài. Thói quen của chúng ta chỉ xưng là A-di-đà Phật, cũng đều biết A-di-đà Phật này là A-di-đà Phật của thế giới Tây Phương Cực Lạc, do Pháp Tạng tu thành. Chúng ta đến thế giới Tây Phương Cực Lạc để thành Phật, danh hiệu thành Phật cũng là A-di-đà Phật. Bây giờ tu hành chúng ta xưng Diệu Âm Bồ-tát, Diệu Âm là phẩm sau cùng của kinh này. Đức Phật Thích-ca Mâu-ni thọ ký cho chúng ta. Diệu Âm là gì? Diệu Âm chính là A-di-đà Phật, danh hiệu vi diệu không sao tả xiết! Cho nên chúng ta phải học nhóm người của A-xà Vương Tử mà trước đây đã nói qua. Nghe đức Thích-ca Mâu-ni Phật giảng kinh Vô Lượng Thọ trong tâm đã phát nguyện, phát nguyện cầu sanh thế giới Cực Lạc. Tương lai ở thế giới Cực Lạc thành Phật phải giống với A-di-đà Phật. Phía trước có thí dụ, chúng ta phải học theo, chúng ta cũng giống như A-xà Vương Tử, tương lai ở thế giới Cực Lạc thành Phật, phải giống như A-di-đà Phật, vậy là đúng rồi. Không giống A-di-đà Phật thì bạn đã hoàn toàn sai. Điều này chúng ta không thể không biết. Phải siêng năng, phải nỗ lực.

Phẩm này là nói về Chánh Nhân Vãng Sanh, không có nhân làm sao có quả? Nhớ Phật niệm Phật nhất định không thể gián đoạn. “Nhớ” là trong tâm bạn nghĩ đến Phật. “Niệm” là trong tâm bạn thật sự có Phật. “Diệu hạnh niệm Phật là vua trong các thiện, vi diệu trong các vi diệu, đường tắt trong các đường tắt”. “Kính” này là cái gì? Là đường tắt, không có con đường nào gần hơn con đường này, không có con đường nào nhanh hơn con đường này. Hạ Liên Công thị hiện cho chúng ta, Hoàng Niệm Lão vì chúng ta thị hiện, hai người này thông tông thông giáo, hiển mật viên dung. Cuối cùng đều là niệm Phật cầu sanh Tịnh độ. Đại sư Trí Giả của Thiên Thai là tổ sư của tông Pháp Hoa, cuối cùng ngài niệm Phật vãng sanh, ngài không tu chỉ quán. Thiền sư Trung Phong của triều Nguyên, “Pháp Sự Tam Thời Hệ Niệm” là do ngài biên soạn, soạn rất hay. Cuối cùng ngài là niệm Phật vãng sanh, chúng ta không thể không biết. Những vị tổ sư đại đức này vì chúng ta mà làm ra thị hiện, chỉ ra cho chúng ta con đường thành Phật. Cho nên niệm Phật xưng là diệu hạnh. Trong kinh Đại Tập, đức Thế Tôn đã nói cho chúng ta rõ ràng, xưng niệm A-di-đà Phật cầu sanh thế giới Cực Lạc, đây là “vô thượng thâm diệu thiền”. Cho nên nói là “vua trong các thiện, vi diệu trong các vi diệu, đường tắt trong các đường tắt”. Bạn tu pháp môn khác, trong một đời chưa chắc có thể thành tựu, vì sao vậy? Vì họ phải đoạn phiền não mới có thể hướng lên trên, phiền não không đoạn thì bạn không ra được lục đạo luân hồi, đây là thật không phải giả. Duy chỉ có pháp môn Tịnh tông này chủ trương là mang theo nghiệp vãng sanh. Cũng chính là nói phiền não không đoạn không sao cả, mang đến thế giới Cực Lạc rồi đoạn. Đời này muốn đến thế thới Tây Phương Cực Lạc chỉ có ba điều kiện: thật tin, thật sự muốn đi, thật sự niệm Phật thì sẽ được. Bạn xem đơn giản như vậy thôi. Hai phẩm 24, 25 của kinh này chuyên nói về phương pháp vãng sanh. Phẩm 24 chú trọng ở phẩm vị vãng sanh, phẩm 25 này chú trọng ở phương pháp.

Trong chánh nhân thì phát tâm niệm Phật đích thực là quan trọng nhất. Đây là đại sự quan trọng nhất. Đoạn kinh văn này tổng cộng nói về sáu sự việc. Thứ nhất là thọ trì kinh này. Chúng ta muốn đến thế giới Tây Phương Cực Lạc cần nương vào phương pháp gì? Chính là nương vào bộ kinh này. Thứ hai là cầu sanh Tịnh độ. Thực sự phát tâm cầu sanh Tịnh độ, thân cận A-di-đà Phật. Chúng ta quy y, quy y A-di-đà Phật. Thứ ba là phải phát tâm bồ-đề. Tâm bồ-đề phải giống với những gì đại sư Ngẫu Ích đã nói, đối với pháp môn này thật tin không có chút nào hoài nghi. Thật nguyện, thật tín, thật muốn vãng sanh, tâm này chính là tâm bồ-đề. đại sư Ngẫu Ích đã nói, tâm này là tâm vô thượng bồ-đề. Vạn duyên đều buông xuống, nhất tâm nhất ý cầu sanh Tịnh độ, thân cận A-di-đà Phật. Thứ tư là phải nghiêm trì giới luật. Phía trước đã nói rất nhiều, hiện nay giới luật chúng ta làm không tốt. Nguyên nhân là ở đâu? Không bắt tay từ gốc rễ. Người xưa tốt hơn chúng ta, người xưa từ nhỏ đã cắm rễ. Rễ là gì? Rễ là “Đệ Tử Quy”, Trong tịnh nghiệp tam phước tôi đã nói rất rõ. “Hiếu dưỡng cha mẹ, phụng sự sư trưởng, từ tâm không giết, tu thập thiện nghiệp”. Đây là điều kiện thứ nhất để vãng sanh Tịnh độ, nhất định phải tuân thủ. Làm thế nào hiếu dưỡng cha mẹ? Làm thế nào tôn sư trọng đạo? Học “Đệ Tử Quy” và thực hành nó thì bạn đã làm được. Đây là con đường xưa nay tổ sư đại đức mở ra cho chúng ra, nếu như không có con đường này, cũng được, bạn phải theo con đường của đức Phật Thích-ca Mâu-ni chỉ dẫn, trước học Tiểu thừa, sau học Đại thừa. Đại đức thời xưa của Trung Quốc dùng Nho giáo và Đạo giáo để thay thế Tiểu thừa, vậy thì không cần học kinh Tiểu thừa. Nếu như Nho giáo cũng không học, học Tiểu thừa cũng không học thì Đại thừa sẽ thiếu sót, học thế nào cũng học không giống. Cho nên Nho Thích Đạo, ba cái gốc rễ này quan trọng hơn tất cả. Bất luận tại gia hay xuất gia, ít nhất là dùng thời gian 1 năm, thực hành thật tốt Đệ Tử Quy, Cảm Ứng Thiên, Thập Thiện Nghiệp. Không phải đọc thuộc, cũng không phải giảng thông suốt, mà phải làm được, vậy mới hữu hiệu. Thứ năm là lợi ích hữu tình. Chúng ta hôm nay đã giảng, mang tất cả công đức của bản thân tu được hồi hướng chúng sanh, hồi hướng bồ-đề, hồi hướng thực tế. Đây là mục tiêu tu hành của chúng ta, chúng ta không cầu phước báo nhân thiên. Phước báu nhân thiên đều không cầu huống hồ những danh lợi trước mắt, ngũ dục lục trần? Tất cả đều phải buông bỏ. Sau cùng là thứ sáu nhớ Phật niệm Phật.

Phía trên là nhân, phía dưới là quả, nhân quả theo nhau như hình với bóng. Nhân đã hiểu rồi phải tu thật tốt. Bên dưới là nói về quả, có nhân nhất định cảm được quả. Như hình với bóng, hình là nhân. Ở dưới ánh sáng mặt trời có bóng. Bóng không phải hình, nhưng bóng không rời hình. Rời hình thì không có bóng, rời bóng thì không có hình. “Người ấy khi mạng chung được sắc tướng như Phật”, là quả báo hiện tiền. Bạn lúc sắp lâm chung, vãng sanh về thế giới Cực Lạc, nhất định là A-di-đà Phật đến tiếp dẫn bạn, đây là bổn nguyện của A-di-đà Phật. Không thể có người thay thế, cái này phải ghi nhớ. Chắc chắn là A-di-đà Phật đến tiếp dẫn. Lúc tiếp dẫn bạn, bạn được hào quang của Phật chiếu soi. Chính bạn cảm thấy mình đang đứng trên đài sen, thân tướng của bạn với A-di-đà Phật hoàn toàn tương đồng. Trong kinh đức Thế Tôn đã tùy duyên mà nói, tùy theo duyên của chúng sanh mà nói thân có 32 tướng, 80 vẻ đẹp, tướng tốt đầy đủ. Còn trên thực thế thì sao? Bạn sẽ cảm thấy vô cùng bất ngờ, vì sao vậy? A-di-đà Phật thân có vô lượng tướng, tướng có vô lượng vẻ đẹp, không phải chỉ có 32 tướng, 80 vẻ đẹp, không chỉ vậy! Người đó như Phật, thân ánh sắc vàng, 32 tướng. Đồng thời đầy đủ công đức trang nghiêm giống như Phật. Vì sao vậy? Vì Phật quang vừa chiếu, oai thần bổn nguyện của Phật gia trì, nâng bạn lên đến A-duy-việt-chí Bồ-tát. Không phải bạn thật sự chứng được, là A-di-đà Phật gia trì bạn, chưa chứng được bạn cũng có. “Sanh trong cõi báu, mau được nghe pháp”. Sanh đến thế giới Tây Phương Cực Lạc để làm gì? Để đi học. Ở trong giảng đường lớn của A-di-đà Phật, đến làm học trò, nghe giáo huấn của Phật. Thế giới Cực Lạc, bạn thấy Phật Thích-ca Mâu-ni giới thiệu cho chúng ta rõ ràng đến như vậy. Không thấy đức Phật Thích-ca Mâu-ni nói thế giới Cực Lạc có chính phủ, có vua chúa, chưa thấy nói qua, thế giới Cực Lạc không có. Thế giới Cực Lạc không có sĩ, nông, công, thương. Thế giới này của chúng ta có các ngành các nghề, thế giới cực lạc không có.

Thế giới Cực Lạc rất đơn thuần, chỉ có thầy giáo và học trò. Phật là thầy giáo, Bồ-tát là học trò. Rất đơn thuần, chỉ có hai dạng người này. Hơn nữa thân của họ và cõi nước của họ cư trú cùng với chúng ta bên này hoàn toàn không giống nhau. Bên này chúng ta là “tướng nhất hợp” mà trong kinh Kim Cang đã nói. Các vị có biết thế nào là tướng nhất hợp không? Bất luận là động vật, thực vật, khoáng sản, hiện tượng tự nhiên đều là tướng nhất hợp. Hợp là tổ hợp, nhất là một thứ. Trong kinh Phật nói cho chúng ta cái gì là tướng nhất hợp? “Vi trần của cực vi trần” là tướng nhất hợp. Hiện nay nhà khoa học biết được, cái gì là tướng nhất hợp? Lượng tử là tướng nhất hợp. Trong kinh Phật gọi nó là vi trần của cực vi trần, ngày nay nhà khoa học gọi nó là lượng tử. Trong chú giải của Hoàng Niệm Lão dùng danh từ gọi là “trung vi tử”. Ba mươi năm gần đây nhà vật lí học mới phát hiện được, toàn là những thứ này tổ hợp lại, tướng nhất hợp. Tướng nhất hợp không phải thật, đủ duyên thì tướng hiện, hết duyên thì tướng không còn nữa, tụ tán vô thường. Thế giới Cực Lạc không phải tướng nhất hợp, nó là gì? Nó là thân pháp tánh, cõi pháp tánh, so với ở đây của chúng ta hoàn toàn khác nhau. Cho nên người của thế giới Tây Phương Cực Lạc không cần ăn uống, không cần ngủ nghỉ. Bạn thấy chúng ta ăn uống ngủ nghỉ chiếm hết bao nhiêu thời gian, họ ở nơi đó không cần. Cho nên, bước vào thế giới Tây Phương Cực Lạc chính là bước vào trường học này. Bạn ở trong lớp học, bước vào lớp học, rời lớp học thì bạn đã thành Phật, đã tốt nghiệp rồi. Điều này thật quá vi diệu. Thật sự là một đời thành tựu.

Ngồi ở trong lớp học này cần bao nhiêu thời gian? Thời gian dài ngắn của mỗi người không tương đồng, vì sao vậy? Vì có người tinh tấn thì họ tốt nghiệp sớm hơn, có người hơi lười biếng một chút, chậm chạp một chút thì họ tốt nghiệp chậm vài ngày. Đúng là không thể nghĩ bàn. Thông thường như chúng ta thấy ba bậc chín phẩm, so với 41 giai vị pháp thân đại sĩ của kinh Hoa Nghiêm. Nếu so sánh như vậy chính là ba đại a tăng-kỳ kiếp, đây là gì? Là cõi thật báo trang nghiêm của tất cả chư Phật Như Lai, thế giới Cực Lạc không phải như vậy. Thế giới Cực Lạc nhanh chóng, vượt qua cõi nước của chư Phật rất nhiều rất nhiều, cho nên không thể nghĩ bàn. Nói cách khác, đến thế giới Cực Lạc, khi nào bạn thành Phật? Chúng ta có lý do để tin tưởng, có người vãng sanh thế giới Cực Lạc, trong ngày thì đã thành Phật, vì sao vậy? Trong giáo lý Đại thừa đức Phật thường nói, chúng ta chỉ cần đem ba loại phiền não buông bỏ thì thành Phật. Đức Phật bảo chúng ta buông bỏ chấp trước, chấp trước là kiến tư phiền não. Buông bỏ chấp trước nghĩa là kiến tư phiền não đã đoạn thì bạn chứng quả A-la-hán, bạn vĩnh viễn thoát khỏi lục đạo luân hồi. Đây là loại buông xả thứ nhất. Thứ hai là buông bỏ phân biệt. Phân biệt trong giáo lý Đại thừa gọi là trần sa phiền não. Buông bỏ được phiền não này thì bạn là Bồ-tát, cao hơn A-la-hán, Bích-chi Phật. Cuối cùng là có thể buông bỏ vô minh, vô thỉ vô minh cũng buông bỏ thì bạn vĩnh viễn thoát khỏi mười pháp giới, đi đến nơi nào? Đã thành Phật rồi, đi đến cõi thật báo trang nghiêm. Cõi thật báo trang nghiêm có 41 cấp bậc, căn tánh chúng ta chậm một chút, kém một chút, 41 cấp bậc này từ cấp 1 đến cấp 2 dần dần thì tốt nghiệp, cần bao nhiêu thời gian? Trong kinh nói là ba a-tăng-kỳ kiếp.

Một phẩm sau cùng là tập khí sanh tướng vô minh đã đoạn rồi thì bạn thành diệu giác Như Lai. Diệu Giác Như Lai, nói cho các vị biết, không trụ ở cõi thật báo trang nghiêm. Họ trụ ở đâu? Họ trụ ở thường tịch quang, đó chính là cứu cánh viên mãn. Nhưng chúng ta suy nghĩ, thế giới Tây Phương Cực Lạc chắc chắn có rất nhiều người, không phải số ít. Họ vô cùng nhanh chóng, có năng lực đem kiến tư phiền não, trần sa phiền não, vô minh phiền não cùng lúc buông xả, trong một niệm thì đã buông xả. Họ một niệm buông xả thì chứng được Phật quả cứu cánh viên mãn. Vì sao vậy? Chúng ta có lý do để tin tưởng. Chúng ta xem thấy trong Lục Tổ Đàn Kinh, đại sư Huệ Năng chính là nhất thời buông xả. Đức Phật Thích-ca Mâu-ni ở dưới cội Bồ-đề cũng là nhất thời buông xả. Một người ở phương Đông, một người ở phương Tây làm tấm gương tốt nhất cho chúng ta thấy. Vãng sanh đến thế giới Cực Lạc, nghe đức A-di-đà Phật giảng kinh thuyết pháp, hoát nhiên khai ngộ, buông xả rồi thì họ thành Phật, họ đã tốt nghiệp. Cho nên thế giới Cực Lạc có lớp đặc biệt này, không phải lớp bình thường. Chúng ta càng tỉ mỉ để quan sát, để thể hội, thế giới Cực Lạc thực sự không thể nghĩ bàn. “Mau được nghe pháp”, nghe pháp là khai ngộ, khai ngộ là chứng quả. “Cho nên người này khi lâm chung, sắc tướng như Phật, và mau được nghe pháp”. Chúng ta ở nơi thế gian này nghe pháp không dễ, hơn nữa người thuyết pháp đều là phàm phu, chưa có khai ngộ, chưa có chứng quả. Làm sao sánh được với A-di-đà Phật? Thực sự thích nghe pháp thì hãy mau chóng niệm Phật về thế giới Cực Lạc, thân cận A-di-đà Phật thì chính xác. Chúng ta xem tiếp đoạn dưới. Chánh nhân thứ hai:

Lại nữa A-nan! Nếu có chúng sanh muốn sanh về nước kia, tuy không thể đại tinh tấn thiền định, trì kinh giữ giới trọn đủ, nhưng phải nên làm thiện. Nghĩa là: không sát sanh, không trộm cắp, không dâm dục, không nói dối, không nói thêu dệt, không nói ác độc, không nói ly gián, không tham, không sân, không si. Như vậy mà ngày đêm nhớ nghĩ thế giới Cực Lạc và A-di-đà Phật đủ thứ công đức, đủ thứ trang nghiêm, chí tâm quy y, đảnh lễ cúng dường. Người ấy khi lâm chung, không kinh không sợ, tâm không điên đảo, liền được vãng sanh về cõi Phật kia.

Đây là “loại chánh nhân thứ hai”. Trong đó có ba đoạn nhỏ, đoạn nhỏ thứ nhất: “tu thập thiện nghiệp”. Đoạn nhỏ thứ hai: “ngày đêm niệm Phật”. Đoạn nhỏ thứ ba: “chí tâm quy y, đảnh lễ cúng dường”. Thứ nhất là nhân của vãng sanh bậc thượng, thứ hai là nhân của vãng sanh bậc trung. Chúng ta xem chú giải của Niệm Lão: Một: tu hành thập thiện. Căn cứ theo “thứ tự pháp giới” thì thập thiện tức là ngừng ác. “Trước là ngừng ác thì không còn làm phiền não cho người khác, nay hành thiện để lợi lạc hết thảy”. Hai câu này là nói tổng quát. Thực sự muốn tu thiện hạnh, muốn học Bồ-tát, thứ nhất không nên để người khác vì chúng ta mà sanh phiền não, người khác sanh phiền não là do chúng ta mang đến, vậy chúng ra sai rồi. Chư Phật Bồ-tát tuyệt đối không làm như vậy. Cho nên chư Phật Bồ-tát tiếp xúc với đại chúng có thể khiến hết thảy chúng sanh sanh tâm hoan hỉ, bố thí vui vẻ. Bạn thấy Phật giáo Trung Quốc là biểu pháp dạy người. Phật giáo chính quy là đạo tràng, tự viện, am đường, bước vào cổng, kiến trúc đầu tiên là điện Thiên Vương, đây là cổng chính. Bước vào trong điện Thiên Vương bạn thấy đầu tiên là ai? Di-lặc Bồ-tát, hòa thượng Bố Đại. Ngài ngồi ở trong đó, đối diện với cửa lớn, bạn thấy ngài đầu tiên. Ngài có hình tướng thế nào? Lòng đầy hoan hỉ. Cho nên có người gọi ngài là Phật hoan hỉ. Lòng đầy hoan hỉ, miệng cười đón người. Bụng ngài rất lớn, tiêu biểu điều gì? Có thể chứa vạn vật, có thể bao dung. Cổ Đức dùng tám chữ để hình dung ngài: “Sanh tâm bình đẳng, hiện tướng vui vẻ”. Tám chữ này là điều kiện của bạn vào cửa Phật. Bạn có đầy đủ điều kiện này, thì bạn mới có tư cách vào cửa Phật. Ở đây chúng ta biết được, nếu muốn vãng sanh thế giới Tây Phương Cực Lạc, tuy không thể giống loại thứ nhất “đại tinh tấn thiền định”. Chữ “đại” này có thể dung thông, “đại tinh tấn, đại thiền định”, chúng ta không làm được. Cũng không làm được “trì kinh giữ giới trọn đủ”. Chúng ta ở trong kinh điển chỉ có thể chọn một, hai loại, “nhất môn thâm nhập, trường thời huân tu”. “Trì kinh giữ giới trọn đủ” đó là học rộng nghe nhiều, không phải người thông thường có thể làm được.

Cái này không làm được phải làm sao? Phải nên làm thiện, chính là không làm phiền não người khác, lợi lạc tất cả. Cho nên nhất định phải học. Dùng tâm gì để tiếp xúc với tất cả chúng sanh? Tâm hoan hỉ. Tâm hoan hỉ này từ đâu mà có? Bạn nhất định phải nhớ, những lời đức Phật Thích-ca Mâu-ni dạy không phải là giả: “Hết thảy chúng sanh vốn dĩ là Phật”. Hết thảy chúng sanh đều có Phật tánh, đã có Phật tánh đều sẽ thành Phật. Chúng ta tiếp xúc với chúng sanh như thế nào? Gặp chúng sanh như gặp Phật, rất vui mừng! Bạn nghĩ thử xem, nếu như hôm nay A-di-đà Phật đến, bạn thích hay không? Bạn có thể xem tất cả mọi người đều là A-di-đà Phật thì tâm hoan hỉ liền đến. Người này tôi ghét, nhìn thấy họ là tôi nổi sân, đó là tâm la-sát hiện tiền, đó không phải là người tu Đại thừa, không phải người tu Tịnh độ. Tu Tịnh độ, tu Đại thừa, thấy hết thảy chúng sanh nhất định sanh tâm hoan hỷ, chúng ta vui mừng, họ không vui mừng, không nên chịu ảnh hưởng từ họ. Phải khiến họ chịu ảnh hưởng của ta, ta không nên chịu ảnh hưởng của họ. Vì sao vậy? Vì ta biết họ vốn dĩ là Phật, tự họ không biết. Chúng ta biết, cho nên trong mắt chúng ta thấy hết thảy chúng sanh đều là chư Phật Bồ-tát. Họ tu pháp môn của Địa Tạng thì họ là Địa Tạng Bồ-tát. Họ tu pháp môn của Quán Âm thì họ là Quán Âm Bồ-tát. Tu pháp môn của Phổ Hiền thì đó là Phổ Hiền Bồ-tát. Tịnh tông là tu pháp môn Phổ Hiền. Bạn xem phẩm thứ 2 của kinh này, phẩm thứ 2 vẫn là phẩm tựa. Đề tựa là “Đức Tuân Phổ Hiền”, đây là nói rõ thế giới Cực Lạc tất cả đều tu hạnh Phổ Hiền. Nguyện đầu trong mười đại nguyện của Phổ Hiền là “lễ kính chư Phật”, có thể không hoan hỷ hay sao? Gặp được bất kỳ người nào cũng vui vẻ chắp tay cung kính. Vì sao vậy? Vì họ là chư Phật Bồ-tát, dùng tâm thanh tịnh, tâm bình đẳng, tâm chân thành để tiếp xúc, như vậy là đúng rồi. Không tu hạnh Phổ Hiền, trong kinh Hoa Nghiêm nói Bồ-tát không thể thành Phật. Thế giới Cực Lạc vì sao người người đều chóng thành Phật, vì tất cả mọi người của thế giới Cực Lạc đều tu hạnh Phổ Hiền. Ba câu trước của hạnh Phổ Hiền là: Lễ kính chư Phật, xưng tán Như Lai, quảng tu cúng dường. Phải thật làm, phải thực sự đem nó thực hành.

Trong cúng dường, tôi nghĩ rất nhiều bạn đồng tu đều đọc qua kinh Kim Cang. Trong kinh Kim Cang nói rất hay: Cúng dường bảy báu của đại thiên thế giới cũng không sánh được với cúng dường pháp, cho dù là nói pháp cúng dường chỉ là một câu kệ, vì sao vậy? Vì cúng dường pháp có thể giúp họ khai ngộ. Cúng dường bảy báu của đại thiên thế giới thì họ cũng không khai ngộ. Phật giáo trọng pháp không trọng tài, tài là phải xả bỏ. Nhưng tài, việc này thật kỳ lạ, càng xả càng nhiều, làm thế nào? Càng nhiều càng phải xả, không nên giữ, thảy đều đem xả bỏ. Thực sự càng xả càng nhiều, càng nhiều càng xả. Đến nơi nào để xả? Đại sư Ấn Quang dạy chúng ta một phương pháp rất hay, đó chính là hành pháp bố thí. Ấn Tổ, lão nhân gia ngài khi còn ở đời, ngài nổi tiếng rất muộn, 70 tuổi mới được mọi người phát hiện, người này có đạo đức, có học vấn, thật sự thông đạt, được xã hội tôn kính. Lão nhân gia ngài 80 tuổi viên tịch, chân thật hoằng pháp chỉ có 10 năm. Nhưng 10 năm thành tựu đó, ở trong gần trăm năm lại đây, hàng xuất gia tại gia, không người nào có thể sánh với ngài. Điều này chúng ta phải lắng lòng mà thể hội. Sự thành công của ngài, người Trung Quốc xưa có câu: “Tích dày phát mỏng”. Bạn thấy ngài tu hành mấy mươi năm không có người biết, năm 70 tuổi có một nhân duyên ngẫu nhiên, có những cư sĩ nghiên cứu kinh giáo đến núi Phổ Đà chơi, trong vô tình gặp được cùng đàm đạo với ngài, cảm thấy lão hòa thượng này rất tài ba. Sau khi trở về, ở trên báo tạp chí viết bài văn cung kính tán thán lão pháp sư, lão pháp sư đã nổi tiếng. Bắt đầu hoằng pháp lợi sanh, ngài dùng phương pháp gì? Ngài dùng thư tín, chính là “Ấn Quang Đại Sư Văn Sao”. Bởi vì ngài nói chuyện, giọng địa phương rất nặng, nhiều người nghe không hiểu, cho nên dùng văn tự để hoằng pháp, lưu lại thành văn sao. Nội dung của văn sao rất phong phú, hiển giáo mật giáo, tông môn giáo môn, Đại thừa Tiểu thừa, không gì là ngài không thông. Ngài chỉ một phương hướng, một mục tiêu, chuyên khuyên người niệm Phật cầu sanh Tịnh độ. Trong 10 năm này người ngưỡng mộ ngài rất nhiều, cúng dường rất nhiều. Cúng dường của tứ chúng đệ tử ngài chỉ làm một việc in kinh. Ngài không làm việc khác, chỉ làm một việc, tự làm một xưởng in ấn, ở chùa Báo Quốc, Tô Châu, tên là Hoằng Hóa Xã, Hoằng Hóa Xã tự mình in sách. Ngài biết ở thời đại đó, tuyên truyền bằng văn tự là hữu hiệu nhất, hiệu quả cũng rất lớn. Phàm là người đọc sách đều thích đọc sách của ngài. Sách của ngài in xong lưu thông không kiếm tiền, sách cũng in rất đẹp. Hiệu đính chính xác, được gọi là sách tốt nhất.

Tôi đọc được sách của ngài, nghĩ đến việc làm của ngài, khổ tâm giáo huấn của ngài, tôi học ngài. Tứ chúng đồng tu cúng dường tôi, tôi cũng đem toàn bộ đi in kinh. Mong kết duyên với toàn thế giới, cho nên pháp duyên rất thù thắng. Tiền nhiều thì in nhiều, tiền ít thì in ít. Hai năm này in được không ít. Chúng tôi in Đại Tạng Kinh được hơn 7.000 bộ, mục tiêu của chúng tôi là hướng đến in 10.000 bộ Đại tạng kinh. Truyền thống văn hóa Trung Quốc, chúng tôi vào trong tiệm sách mua sách, họ để giá rất ưu đãi cho chúng tôi, chúng tôi mua được nhiều. “Tứ Khố Toàn Thư” mua được 100 bộ, tặng cho thư viện trường đại học, bộ sách này đã đang phân phát rồi. “Tứ Khố Hội Yếu” 200 bộ, sách còn chưa phát hành, cuối năm này sách sẽ phát hành, 200 bộ. 200 bộ này, nói cho chư vị biết, là 10 triệu đô-la Mỹ đấy. Đều là dùng vào việc tốt này, truyền thống văn hóa Trung Quốc sẽ không mất đi. Ngoài việc này ra còn bồi dưỡng đồng tham đạo hữu thật sự muốn học. Hiện nay ở Malaysia có nhóm của thầy Thái Lễ Húc, đại khái có hơn 30 người, họ phát tâm lớn, “vì vãng thánh kế tuyệt học, vì vạn thế khai thái bình”. Đối với truyền thống văn hóa Trung Quốc, đối với Phật pháp, vì tiếp nối huệ mạng Phật, vì chánh pháp trụ thế lâu dài. Thật hiếm có, trong những người này, tương lai đa phần là lấy thân phận xuất gia để xuất hiện. Chúng ta toàn tâm toàn lực chăm sóc họ, hi vọng họ an cư lạc nghiệp, cung cấp cho họ môi trường tu học. Hi vọng trong 10 năm, giống như hình thức bế quan, mỗi một người chuyên học một môn, nhất môn thâm nhập, trường thời huân tu. Sau 10 năm thì thành chuyên gia, hoặc là kinh sư, hoặc là luận sư, hoặc là luật sư nghiên cứu giới luật. Sau 10 năm nhà Phật có nhân tài xuất hiện. Lưu thông kinh điển rất quan trọng, nhưng kinh điển không có người giảng giải thì không được, bạn xem không hiểu, cần phải bồi dưỡng một khóa thầy giáo, đối với truyền thống học thuật của Trung Quốc: Nho giáo, Đạo giáo, Phật giáo, những nhân tài này chúng ta đều cần phải quan tâm, phải toàn tâm toàn lực giúp đỡ họ. Phật pháp, truyền thống văn hóa Trung Quốc lại được phục hưng trở lại. Gánh vác của chúng ta rất nặng, chúng ta sẽ làm rất vất vả. Lúc nào có thể khôi phục? Có thể ba đời, bốn đời, năm đời sau. Không phải một đời mà có thể phục hưng, không có chuyện dễ dàng như vậy. Những thứ này của chúng ta đã bị đoạn mất hơn 100 năm rồi, từ từ khôi phục trở lại, đại khái cũng phải 100 năm. Cho nên bây giờ bồi dưỡng nhân tài, so với in kinh sách còn quan trọng hơn, in kinh sách có tiền thì có thể in. Nhân tài không thể thời gian ngắn mà có thể đào tạo thành, ít nhất phải 10 năm. Cho nên đây là việc đại sự trước mắt của chúng ta, là thiện hạnh chân chánh trước mắt của chúng ta.

Đầu tiên, bạn xem “trước là ngừng ác”, những việc chúng ta đã làm sai trước đây, phải sửa đổi lại cho đúng. Nên nhớ, tuyệt đối không tổn hại người khác, tuyệt không thể để người khác vì chúng ta mà sanh phiền não. Phải niệm niệm lợi lạc hữu tình. Dưới đây là nói về thập thiện. Thứ nhất là không sát sanh: “Ngừng làm việc ác như sát sanh khi trước, nên làm việc thiện phóng sanh”. Trước khi chưa học Phật không hiểu rõ, việc sát sanh đã làm rất nhiều. Tuy là không giết người, nhưng ngoài con người ra những chúng sanh này đều giết! Đặc biệt là động vật nhỏ: Ruồi, muỗi, kiến, gián, có từng giết hay chưa? Giết bao nhiêu rồi? Không thể tính được. Bạn đừng xem thường kiến, nó cũng là một sinh mạng, nó cũng là một vị Phật. Hết thảy chúng sanh vốn dĩ là Phật, nó cũng là một vị Phật. Sau khi học Phật mới hiểu rõ, hiện nay thấy động vật nhỏ này đều chắp tay: Bồ-tát kiến! Bồ-tát muỗi! Chúng ta đều xưng chúng là Bồ-tát. Khi nó muốn đến đốt một cái thì chúng ta cúng dường, bất quá nó cũng chỉ đến ăn một bữa mà thôi. Chúng ta cúng Phật, cúng dường Phật, cúng dường Phật có công đức. Bạn giết chết nó là có tội. Sau khi đã hiểu thì tâm thái của chúng ta thảy đều sửa lại. Chúng ta với động vật nhỏ hòa mục với nhau, tôn trọng lẫn nhau. Chúng ta gọi nó là Phật, nó cũng gọi chúng ta là Phật, chúng ta gọi nó là Bồ-tát, nó cũng gọi chúng ta là Bồ-tát, chung sống vô cùng tốt đẹp.

Đặc biệt là mười mấy năm gần đây, tôi ở Úc châu 12 năm, ở đó có khu vườn rất rộng, chúng tôi trồng rau, trồng một vườn rau rất lớn, vườn rau mỗi ngày có thể cúng dường 300 người. Đạo tràng của chúng tôi mỗi ngày ăn cơm không quá 100 người, cho nên rau của chúng tôi rất nhiều, mang đi tặng. Phàm là người đến đạo tràng nhỏ này của chúng tôi nhất định đều tặng rau để họ mang về. Chúng tôi 12 năm này thành công ở điểm nào? Hợp tác với những côn trùng nhỏ. Rau đều có côn trùng ăn, chúng tôi giao ước với côn trùng. Ở trong vườn rau phân ra riêng một khu vực chuyên để cúng dường chúng, côn trùng ăn đều đến nơi đó để ăn, bên này của chúng tôi chúng đều chừa lại, thật sự chúng không đến bên này. Đến vườn rau, khi nhìn thấy thì bạn sẽ hiểu, trên những lá rau mà bị nó ăn có những lỗ nhỏ, bên này hoàn toàn không có. Có thể thông hiểu, có thể hợp tác, hợp tác lẫn nhau. Chúng ta phải nuôi thân mình thì cũng nên nuôi thân chúng. Chúng tôi trồng cây ăn quả, cây ăn quả rất nhiều. Có hơn 30 loại cây ăn quả không giống nhau. Nếu chim ăn, chúng tôi thương lượng với chim, đặc biệt dành ra mấy cây cúng dường chim, chúng tôi cũng dùng tâm chăm sóc vun bồi mấy cây cho chim ăn. Không chỉ định thì chim sẽ không ăn, 12 năm, không phải một ngày hai ngày. Ở đây đã làm thành công.

Cho nên động vật, thực vật, ngay cả thực vật chúng ta đều nên lui tới. Ở trong vườn rau, bây giờ chăm vườn rau là pháp sư Ngộ Khiêm, cô ấy nói với tôi việc của năm trước. Một đêm nằm ngủ, giàn mướp báo mộng cho cô, trong vườn rau chúng tôi có trồng giàn mướp. Báo mộng cho cô, nó nói: Nó đã già lắm rồi, tại vì sao không hái nó? Đến hôm sau, cô liền theo sự chỉ dẫn của giàn mướp đi tìm, quả nhiên tìm được, thật sự đã quá già, không thể ăn được nữa, giữ nó làm giống, nói với nó là giữ nó làm giống. Bạn thấy mướp đã chín rồi, vì phía trước có lá cây che khuất nên không thấy được. Thần cây báo mộng, họ nghe kinh niệm Phật đã vãng sanh, chúng tôi nghe được tin tức đáng mừng này! Học viện thành lập 10 năm, thần cây của mấy cây ở trước cổng học viện, họ ngày ngày nghe kinh, 2 cây vãng sanh. Quỷ thần tu hành tốt hơn con người, động vật nhỏ có cảm tình, chúng ta yêu thương nó, nó yêu thương chúng ta, cho nên nhất định không thể tổn hại. Chúng ta hi vọng người khác đối với chúng ta như thế nào thì chúng ta cũng nên đối đãi với người khác như thế ấy, cho nên phải yêu thương chúng nó, phải quan tâm chúng nó, phải chăm sóc chúng nó, phải giúp đỡ chúng nó. Bao gồm đối với cây cối hoa quả, đối với sơn hà đại địa. Phóng sanh phải có tâm này, thấy được thì phải làm, không nên hoài nghi, không nên đắn đo. Bây giờ rất nhiều đạo tràng lúc làm pháp hội, phần nhiều đi phóng sanh. Trước tiên đến nơi người đánh bắt đặt hàng với họ, cái này sai rồi. Vì sao vậy? Khuyến khích họ đi bắt, đây không phải là việc tốt. Phóng sanh nên ở lúc bình thường, không cần phải chọn ngày, các con vật phóng sanh đó, lúc bị bắt về đều hận bạn: “Các ngươi xem, nếu các ngươi không đi mua của họ thì họ sẽ không bắt bọn ta”. Chúng ta đều phải nghĩ đến, mỗi ngày đến chợ mua đồ ăn, xem thấy những con vật đang sống này, chú ý mà quan sát, con vật thật sự có thể sống tiếp được thì mua về phóng sanh. Thấy thể trạng đó của nó, nếu phóng sanh cũng sống không nổi thì không cần mua, hãy làm tam quy y cho nó, khuyên nó niệm Phật cầu vãng sanh Tịnh độ thì tốt, kết duyên này với nó. Ở chợ đông người, lúc niệm ra tiếng có nhiều chỗ không tiện, niệm thầm, nó nghe được. Người khác không nghe được nhưng nó có thể nghe được, niệm nho nhỏ.

Thứ hai là “không trộm cắp”. Trộm cắp, “ngừng làm việc ác như trộm tài vật của người khác khi trước, nên làm việc thiện bố thí”. Ví như tài vật, đây là lấy một ví dụ, hoặc là những thứ đồ dùng hằng ngày. Phật pháp nói là không cho mà lấy, đó gọi là trộm. Vật có chủ, chủ nhân không đồng ý, bất luận bạn có phải lấy để dùng hay không. Bạn không lấy để dùng, bạn thay đổi vị trí của nó cũng không được. Vì sao vậy? Chủ nhân tìm không thấy. Như thế cũng xem là trộm cắp. Cho nên bạn không được động tới. Nhất định phải là chủ nhân đồng ý, vậy mới không phải trộm cắp. Chỉ cần có một niệm, ý niệm chiếm đoạt của người khác đây gọi là tâm trộm. Tuy bạn không có hành vi này, nhưng bạn có tâm trộm cắp, có tâm trộm, gặp được duyên này, có thể có hành vi trộm cắp xuất hiện. Cho nên phải đoạn từ nơi nào? Phải đoạn từ trong tâm. Chắc chắn không có mảy may ý niệm chiếm đoạt nào, phải đoạn từ chỗ này. Phải làm tốt điều giới này, trước tiên phải biết tiết kiệm, không nên lãng phí. Cuộc sống đơn giản thì ý niệm này sẽ không phát sinh. Nhu cầu rất ít, ăn được no, mặc được ấm, có một ngôi nhà nhỏ để che mưa che nắng, đủ rồi. Người tu hành trước đây họ ở trên núi xây một am tranh nhỏ, chặt vài cây, phía trên lợp cỏ tranh che mưa gió, vậy là đủ rồi, thân tâm thanh tịnh. Khi Phật-đà ở đời lại càng thanh tịnh hơn, nhưng cuộc sống đó chúng ta làm không được. Đức Phật Thích-ca Mâu-ni ngài là đi khất thực, ngày ăn một bữa, nghỉ dưới gốc cây, ngay cả am tranh nhỏ cũng không cần. Chúng ta ngày nay không có phước báo lớn đó của ngài, bạn thấy ngài không sợ gió thổi, dãi nắng dầm mưa ngài không sợ, ngài không sanh bệnh, thân thể khỏe mạnh. Chúng ta ngày nay không làm được, ở dưới gốc cây ngồi một đêm, ít ra cũng có nước sương, chỉ sợ đến ngày thứ hai là phải đi đến bệnh viện rồi, lại phải phiền người khác chăm sóc bạn, đó không phải là học đức Phật Thích-ca Mâu-ni, đó là tìm rắc rối.

Cho nên ngày nay nhất định phải hiểu, chúng ta cần trải qua đời sống có tiêu chuẩn thấp nhất, tự tại biết bao, vui sướng biết bao. Tiền tài đối với chúng ta là gì? Không có tác dụng, không có nơi để dùng tiền, cho nên tôi thường nói với các bạn đồng tu, đều là lời thật: Quý vị không cần phải cúng dường tôi, cúng dường thì sao? Tôi phải thay bạn đi làm việc tốt, phải động tâm. Quý vị không cúng dường cho tôi, tôi tự tại biết bao, vui sướng biết bao, không có việc gì nữa. Trước đây còn trẻ, còn có thể lực, có thể giúp mọi người làm việc, hiện nay đã là ông già 80 tuổi rồi, lại bảo tôi giúp quý vị làm việc, quý vị nỡ nhẫn tâm sao! Đây là nói rõ không cần cúng dường tôi. Có nơi thực sự cần dùng tiền, trong lúc giảng kinh tôi sẽ bổ sung thêm với mọi người, quý vị trực tiếp cúng dường không cần phải qua tay tôi, đừng để tôi làm chuyện rắc rối này. Chúng ta in kinh sách, tôi cũng nghĩ đến đây thì thôi, dừng lại rồi, sau này không làm nữa. Tuổi già, tôi mỗi ngày giảng kinh 4 tiếng đồng hồ, cuộc sống này rất vui thích. Mỗi ngày đọc kinh 4 tiếng đồng hồ, cùng chia sẻ với mọi người 4 tiếng đồng hồ, thời gian khác niệm Phật. Đây là quý vị thực sự chăm sóc cho tôi. Không trộm cắp, điều này rất không dễ làm được. Điều này ở trong ngũ giới có, trong mười giới của Sa-di Luật Nghi cũng có. Ở trong Sa-di Luật Nghi Tăng Chú nói rất tường tận. Sa-di Luật Nghi người tại gia có thể xem, người tại gia chỉ có giới Tỳ Kheo, Tỳ Kheo Ni là không thể xem, còn giới Bồ-tát, giới Sa-di đều có thể xem, đều phải nỗ lực học tập.

Tốt rồi, hôm nay thời gian đã hết, chúng ta học tập đến chỗ này.

TẬP 4

Chư vị pháp sư, chư vị đồng học, xin mời ngồi. Mời xem Đại Thừa Vô Lượng Thọ Kinh Giải, trang 540, bắt đầu xem từ hàng thứ 5 từ dưới lên.

Thứ ba là không dâm dật, không tà dâm. “Ngừng dứt làm việc ác, như dâm dục với người không phải thê thiếp, nên làm việc thiện cung kính”. Tiếp theo Niệm Lão giải thích cho chúng ta. Câu thứ nhất ở trong loại chánh nhân thứ hai là tu hành thập thiện. Điều thứ nhất trong thập thiện là không sát sanh, thứ hai là không trộm cắp, thứ ba là không dâm dục, đây là ba điều thiện của thân. Thập thiện nghiệp, thông thường người học Phật đều xem nhẹ nó. Cho rằng đây là giới nhỏ, lỗi lầm không quá lớn, cho nên lơ là. Không biết rằng thập thiện là căn bản của giới luật. Thập thiện mà làm không được thì làm sao có thể trì giới? Ngày nay Phật pháp đã suy yếu, suy đến cực điểm. Thông thường người trong xã hội thấy Phật giáo đều cho rằng Phật giáo là tôn giáo. Ngụ ý tôn giáo chính là mê tín. Chúng ta xem thử đệ tử Phật, bất luận là tại gia hay xuất gia, đối với xã hội, đối với chúng sanh chúng ta có những cống hiến gì? Trên thực tế, Phật giáo và các tôn giáo thông thường khác không khác nhau nhiều lắm. Thông thường các đoàn thể tôn giáo đang cùng nhau cầu nguyện, hi vọng có thể hóa giải thiên tai nhân họa. Nhà Phật cũng có rất nhiều pháp hội, mục đích cũng không ngoại lệ, nhưng người thế gian họ nhìn như thế nào? Cho rằng bạn là mê tín, không thừa nhận hiệu quả những cầu nguyện này của bạn. Cách nhìn này tuy không hoàn toàn chính xác, nhưng cũng không phải không có đạo lí, vì sao vậy? Vì chúng ta không làm ra tấm gương tốt cho xã hội đại chúng xem. Nếu thập thiện nghiệp làm được, đều có thể thực tiễn, tôi tin rằng xã hội đại chúng đối với đệ tử nhà Phật sẽ có cái nhìn khác. Họ khâm phục bạn, họ tôn trọng bạn, vì sao vậy? Vì họ không làm được, bạn đã làm được. Sát sanh là tiêu cực, phóng sanh là tích cực. Không trộm cắp, nhất định không có ý niệm chiếm đoạt tiện nghi của người khác, đây là thuộc về trộm cắp. Tích cực là tận tâm tận lực giúp đỡ xã hội, điều này ở trên đã nói, nên làm việc thiện bố thí. Không dâm dục, trong thập thiện đối với tại gia nói rất nhiều. Nó không phải nói với người xuất gia, người xuất gia có giới luật của người xuất gia. Cho nên, thập thiện nghiệp đạo là giáo dục của thế gian, trong nhà Phật cho rằng xã hội đại chúng, mỗi người đều cần phải học tập. Đây là khuôn phép đạo đức căn bản để làm người. Không phải thê thiếp của mình thì không nên có hành vi tà hạnh, nhất định phải tuân thủ. Tích cực là nên làm việc thiện cung kính, giữa người với người cần có lễ tiết.

Ngày nay các đồng tu học Phật, tại gia “Thập Thiện Nghiệp” không làm được, xuất gia “Sa-di Luật Nghi” không làm được, đây là nhân duyên chính làm cho Phật pháp suy vong, là nhân tố đứng đầu. Chúng ta thật sự học Phật, đối với giới luật không thể không xem trọng. Bắt đầu làm từ đâu? Vẫn là bắt đầu làm từ Đệ Tử Quy. Phía trước chúng ta học qua tịnh nghiệp tam phước. Điều thứ nhất của tịnh nghiệp tam phước: “Hiếu dưỡng cha mẹ, phụng sự sư trưởng, từ tâm không giết, tu thập thiện nghiệp”. Đây là điều thứ nhất. Đức Thế Tôn dạy chúng ta tịnh nghiệp tam phước. “Phước” là phước báo, mỗi người đều mong cầu. Điều thứ nhất này là phước báo trời người, cần hay không? Mỗi người đều mong cầu. Phước báo là quả, có quả ắt có nhân. Tổ sư đại đức thường bảo với chúng ta, “trong cửa nhà Phật, có cầu ắt ứng”. Tôi lúc mới học Phật không có mong cầu gì, nhưng đại sư Chương Gia nói cho tôi biết câu này tôi mới hiểu được “trong cửa nhà Phật, có cầu ắt ứng”. Cầu thành Phật, cầu thành Bồ-tát đều có thể làm được. Cầu phước báu trời người đây là việc nhỏ, sao có đạo lý cầu không được! Trong kinh giáo vì sao có cách nói như vậy, có cầu ắt ứng, cách nói này có phải khuếch trương hay không? Trong thập thiện, ngũ giới đều có không nói dối. Vậy lời của đức Phật không phải là giả, khẳng định là có thể cầu được. Đức Phật dạy chúng ta tu nhân thì đạt được quả báo, cảm được quả báo. Cầu giàu có được giàu có, cầu trí tuệ được thông minh trí tuệ, cầu sống lâu được khỏe mạnh sống lâu, không có gì là không được. Thầy nói với tôi: “Ông nên cầu như lí như pháp thì sẽ đạt được”. Như lý như pháp ở trong kinh giáo, bạn phải đọc kinh, hiểu rõ kinh giáo, y giáo phụng hành thì nguyện vọng của bạn sẽ đạt được, một chút cũng không giả. Giàu có từ đâu mà có? Từ bố thí mà có. Dùng tài vật bố thí, giúp đỡ người khác, cứu tế người khác. Đây là nhân, bạn được giàu có là quả báo. Cho dù bạn kinh doanh bất kì ngành nghề nào đều kiếm được tiền, tiền tài ùn ùn kéo đến. Đó là gì? Đó là quả báo. Sự nghiệp kinh doanh của bạn là duyên, bạn có nhân, thêm duyên thì quả báo hiện tiền. Bố thí pháp thì được thông minh trí tuệ, bố thí vô úy thì được khỏe mạnh sống lâu. Trong kinh đức Phật thường dạy như vậy.

Chúng ta phải hiểu được ý nghĩa này mà siêng năng tu học, chắc chắn trong đời này bạn có thể trải qua đời sống của chư Phật Bồ-tát. Chư Phật Bồ-tát có đời sống như thế nào? Là đời sống hạnh phúc cứu cánh mỹ mãn, thật sự đạt được. Cho nên, thập thiện nghiệp đạo phải có thể thực tiễn. Trước tiên nhất định phải thực hành Đệ Tử Quy, kế đến thực hành Cảm Ứng Thiên, sau đó thực hành Thập Thiện Nghiệp Đạo thì sẽ không có chút khó khăn gì, bạn thật sự có thể làm được. Đây là ba gốc rễ của Nho Thích Đạo. Điều thứ nhất của tịnh nghiệp tam phước: “Hiếu dưỡng cha mẹ, phụng sự sư trưởng”, đây là Đệ Tử Quy, “từ tâm không giết” trong Cảm Ứng Thiên, “tu thập thiện nghiệp” đây là kinh Thập Thiện Nghiệp Đạo. Ba loại này phân lượng đều rất ít, thông thường mọi người đều lơ là, nó là ba gốc rễ của văn hóa truyền thống Trung Quốc. Ngày xưa, một trăm năm trước, người người đều học, từ nhỏ đã học rồi. Sau khi Mãn Thanh mất nước đến nay là 100 năm, trong một thế kỷ này thật sự đã lơ là. Chẳng những không có người học tập, mà 50 năm gần đây, người giảng cũng rất ít, không có người giảng. Quả báo cũng đã hiện tiền, quả báo gì? Đối với bản thân chúng ta mà nói, phiền não nhiều hơn trước đây, bệnh tật nhiều hơn trước đây. Đây là những báo ứng mà thân tâm hiện nay của chúng ta cảm nhận được. Môi trường sinh sống của chúng ta nhiều thiên tai, đây đều là do tâm bất thiện chiêu cảm nên.

Trong lúc chia sẻ Phật pháp chúng tôi đã nói rất nhiều. Ngay cả nhà khoa học ngày nay cũng khẳng định, cũng thừa nhận, chúng ta khởi tâm động niệm đều có liên quan đến sơn hà đại địa, cây cối hoa cỏ. Tâm của chúng ta thiện thì không cái gì là không thiện, tâm hành của chúng ta bất thiện thì không có cái gì là thiện. Cho nên ở trong Phật pháp đại thừa nói: khẳng định không có tai họa tự nhiên. Đại tự nhiên là mạnh khỏe, đại tự nhiên là tốt đẹp. Tai họa từ đâu mà có? Là tâm hành bất thiện của chúng ta chiêu cảm ra. Chân thật là tự làm tự chịu. Đức Phật đến thế gian này, đại từ đại bi cứu khổ cứu nạn. Ngài dùng phương pháp nào để cứu? Giảng kinh dạy học, giúp chúng ta có thể hiểu rõ chân tướng sự thật. Giúp chúng ta thực sự hiểu rõ, toàn vũ trụ và tâm hành của chính chúng ta có sự liên quan mật thiết, nhất định không được qua loa. Hóa giải thiên tai, sửa đổi tâm hành sai lầm của chúng ta, vậy thì thiên tai sẽ được hóa giải. Nhà khoa học cận đại cũng khẳng định cách nói này, cho nên ba loại thân nghiệp: không sát sanh, không trộm cắp, không dâm dục, đây là thân nghiệp.

Bên dưới thứ tư là không nói dối, đây là tiêu cực. “Ngừng dứt trước”, trước là trước đây, trước khi chúng ta chưa học Phật. “làm việc ác nói dối gạt người”, nói giả dối, lừa gạt người. Đây là tội lỗi, đây là việc không nên làm, chúng ta phải đem nó sửa đổi. Từ nay về sau, chúng ta tiếp xúc với đại chúng, lời nói phải nói thật, nên làm tốt việc là nói thật. Nói lời thật thà, xã hội này ngày nay người ta không dám nói lời thật thà. Vì sao vậy? Vì người khác đều lừa chúng ta, nếu chúng ta nói lời thật thà thì chúng ta không phải đã chịu thiệt hay sao? Bạn sợ bị thiệt, họ lừa gạt ta, ta cũng lừa gạt họ. Cách làm này nghe vẻ rất hợp logic. Nhưng nếu bạn muốn đến thế giới Cực Lạc thì không thể đi được, vì sao vậy? Vì thế giới Cực Lạc là nơi những bậc thượng thiện cùng ở một chỗ. Thượng thiện, không phải trung thiện, vãng sanh về thế giới Tây Phương Cực Lạc phải là thượng thiện. Chúng ta lừa gạt người khác sao gọi thượng thiện cho được? Cho nên, thực sự muốn vãng sanh thế giới Cực Lạc, thân cận A-di-đà Phật, thập thiện nghiệp đạo này chúng ta nhất định phải hết lòng mà làm. Người khác lừa gạt chúng ta, chúng ta không lừa gạt họ, chúng ta bị thiệt thòi, bị lừa, trước mắt bị thiệt thòi nhưng tương lai sanh về thế giới Cực lạc làm Phật, làm Bồ-tát, cái lợi đạt được này quá lớn! Cho nên phải thường xuyên nghĩ đến, ta còn muốn ở lục đạo luân hồi, hay ta muốn đến thế giới Cực Lạc để làm Phật? Muốn đến thế giới Cực Lạc để làm Phật thì nhất định đừng sợ thiệt thòi, đừng sợ bị lừa. Lấy tâm chân thành để đối nhân xử thế, mười điều này nhất định phải hết lòng nỗ lực đem nó làm cho bằng được.

“Không ỷ ngữ” (tức là không nói thêu dệt), ỷ ngữ là lời ngon tiếng ngọt, lời nói nghe rất thích, trên thực tế là lừa gạt người. Phạm vi của ỷ ngữ bao gồm rất nhiều, phạm vi rất rộng, Ngày nay ta thấy phổ biến nhất, mỗi ngày mở truyền hình, bạn nghe thử xem, những bài hát vũ điệu đó, nó có những nội dung gì? Trong Phật giáo đều gọi là ỷ ngữ, họ gọi là biểu diễn, những ca từ của họ dụ dỗ bạn tạo “sát đạo dâm vọng”. Cho nên ở nơi này nói phải dứt, phải ngăn cấm. “Nói lời ác như lời thêu dệt làm sai lệch đạo lý”. Ý nghĩa của “ỷ” là đẹp đẽ, lời ngon tiếng ngọt, nói nghe rất hay, rất thích nghe. Kỳ thực nó đối lập với tánh đức, “trắc” là lệch về một bên, nó không thẳng. Không những bây giờ, mà ở nửa thế kỷ trước chúng ta nghe những ca khúc được lưu hành đều là thuộc về ỷ ngữ. Người trẻ tuổi bây giờ, trong con mắt của họ là thứ thích nhất, thần tượng của bản thân đều là những diễn viên, ca sĩ. Vì sao vậy? Vì mỗi ngày họ không rời truyền hình, không rời khỏi nơi múa hát, những cái này đều gọi là ỷ ngữ. Cho nên bạn phải nhận thức nó, những gì họ biểu diễn ra để bạn xem, để bạn nghe, nó đang dẫn bạn đến phương hướng nào, bạn có giác ngộ được hay không? Con đường họ đi không phải con đường của thánh hiền, mặt trái của thánh hiền là cái gì? Trong “Tả Truyện” có nói một câu: “Nhân khí thường tắc yêu hưng”. Thường là gì? Là nhân, nghĩa, lễ, trí, tín. Nếu như lời nói việc làm của của họ bất nhân, bất nghĩa, vô lễ, vô trí, vô tín, dùng tiêu chuẩn của “Lễ Kí” để nói thì họ không được tính là con người, họ là yêu ma quỷ quái. Yêu ma quỷ quái không phải mặt xanh nanh vàng, mặt xanh nanh vàng thì bạn sớm đã không tiếp cận họ rồi. Bạn thấy họ nhất định vô cùng hoan hỷ, họ đang dụ dỗ bạn. Bạn thực sự đang bị thiệt, bị lừa mà không hay biết. Đến lúc bạn giác ngộ rồi thì hối hận không còn kịp nữa.

Cho nên mặt chánh là “nên nói lời thiện, lời có nghĩa để làm lợi ích”. Trái lại, người xưa gọi là “trong lời có thực chất”, nghĩa là trong ngôn từ của bạn có nội dung, có cái gì? Có nhân, nghĩa, đạo, đức. Trung Quốc thời xưa, dùng ngôn từ hiện nay gọi là diễn xuất văn nghệ, biểu diễn. Nó có tiêu chuẩn cộng đồng. Tiêu chuẩn này là của Khổng Tử nói: “Tư vô tà”. Tiết mục diễn xuất, bạn xem được, nghe được, tiếp xúc được, bạn sẽ không có tà niệm. Tiêu chuẩn này ở Trung Quốc đã mấy ngàn năm, mỗi một triều đại lúc hưng thịnh nhất định tuân thủ. Triều đại này lúc sắp diệt vong thì mọi người đều lơ là. Chỉ cần ở trong diễn xuất văn nghệ là tà tư, tà tư tà kiến thì xã hội này liền có thiên tai, xã hội chắc chắn có biến động. Ngày nay trên toàn thế giới, biểu diễn văn nghệ của mỗi khu vực, quốc gia hoàn toàn tương phản với tiêu chuẩn của người xưa. Lời người xưa nói thật, không hề sai, biến động xã hội trên toàn thế giới, tần suất thiên tai của toàn thế giới không ngừng tăng cao. Chúng ta chỉ cần cảm nhận “tâm hành” của con người sinh sống trên trái đất thì chúng ta đã rõ.

Cho nên năm xưa, Đài Loan đề xướng phục hưng văn hóa Trung Quốc, không làm được, chỉ là hô hào khẩu hiệu mà thôi. Lúc đó bộ Giáo dục có ba vị quan chức, hình như là chức trưởng phòng giáo dục, còn một vị là thư kí của bộ giáo dục. Đến thỉnh giáo với thầy Phương Đông Mỹ, hôm đó đúng lúc tôi đang ở nhà của thầy, tôi nghe họ và thầy giáo nói chuyện. Họ đưa ra vấn đề để hỏi thầy: Chính phủ muốn thúc đẩy việc phục hưng văn hóa, phải nên bắt đầu từ chỗ nào? Thỉnh giáo với thầy. Thầy nghe được vấn đề này, vẻ mặt vô cùng nghiêm túc, trầm tư khoảng chừng 5 phút, một câu cũng không nói. Sau 5 phút thầy đã nói: “Có”, đây chính là có phương pháp, phương pháp gì? Bắt đầu từ đâu? Thầy bảo với họ: thứ nhất là, Đài Loan lúc đấy có ba đài truyền hình, đóng cửa ba đài truyền hình này; đại khái có mười mấy, hai mươi cái đài phát thanh cũng phải đóng cửa; báo chí, tạp chí đều phải ngừng in. Ba vị quan chức này nói với thầy: thưa thầy, cái này không làm được! Thầy nói với họ, những thứ này ngày ngày đang phá hoại văn hóa Trung Quốc, chỉ cần những thứ này còn, vậy còn có thể phục hưng được hay sao? Tôi nghe cuộc nói chuyện này của thầy ấn tượng vô cùng sâu sắc. Ngày nay, không những đài truyền hình không đóng cửa, hiện nay e rằng Đài Loan có mấy mươi đài truyền hình, không chỉ là ba đài, tôi thấy ít nhất phải có 30 đài, làm thế nào được! Dùng thập thiện để xem những cái này, đều là nói dối, nói thêu dệt, nói lời ác độc, nói ly gián, toàn bộ đã phạm. Nếu chúng ta hàng ngày xem truyền hình, tôi tin rằng niệm Phật không thể vãng sanh. Tôi từ ngày nghe được thầy nói những lời này, đến nay có lẽ khoảng 45 năm rồi tôi không còn xem truyền hình nữa. Truyền hình, phát thanh, báo giấy, tạp chí tôi đều cự tuyệt hết. Họ có quyền diễn xuất, tôi có quyền không xem, vì sao vậy? Vì bảo vệ tâm thanh tịnh của chính mình, không còn bị ô nhiễm nữa. Cho nên nghĩ đến những diễn xuất của thời xưa, nội dung của nó, bạn xem thử Bình Kịch của Trung Quốc, sớm hơn là Côn Khúc, thơ từ ca phú. Nội dung bên trong là ngũ luân, ngũ thường, bát đức. Đều là tuyên dương những thứ này. Cho nên xã hội an ổn, thiên hạ thái bình, điều này chúng ta không thể không biết.

Đặc biệt là những người làm phụ huynh, các bạn có con cái, hy vọng con cái tương lai có thể làm một người tốt thì những thứ này không thể không ngăn cấm. Nhưng trẻ em vẫn thích xem tivi, trong nhà có thể có tivi nhưng không nên có ăng-ten. Tiết mục truyền hình không thu được, tự mình có thể mua những băng đĩa hay một chút, ở trong nhà mở ra dạy con cái, cháu chắt của bạn. Đây là một biện pháp tốt, khiến những gì chúng xem được, tiếp xúc được đều là mặt tốt, không phải mặt xấu. Băng đĩa chứa mặt tốt có, không nhiều, nhưng có thể xem lại. Đây là giáo dục, đây là dạy học, “đọc sách ngàn lần, nghĩa kia tự thấy”. Xem rồi khiến trẻ em mở mang trí tuệ, có năng lực phân biệt thị phi thiện ác. Đối với thiện chúng vui thích gần gũi, cái bất thiện chúng có thể bài trừ, như vậy mới có thể thu được lợi ích chân thật của việc dạy học. Cho nên, nên nói việc thiện, lời có nghĩa mang lại lợi ích. Nhiêu là phì nhiêu, ích là lợi ích. Vậy chúng ta ở trong đời sống thường ngày tiếp xúc với người khác, nói chuyện cũng cần chú ý điểm này. Những lời tán gẫu, chuyện phiếm tốt nhất không nên nói, lãng phí thời gian. Người học Phật, ngạn ngữ gọi là “ba câu không rời bổn hạnh”, câu thứ ba nhất định phải nói đến Phật pháp, tâm đắc trong tu học của chính mình có thể chia sẻ với người khác, nghe kinh có chỗ ngộ cũng có thể chia sẻ với mọi người. Những lời nói này là lời nói có nghĩa, đối với mình, đối với người khác đều có lợi, điều này nên học tập.

Phía dưới là không nói ác độc, “ngừng dứt việc ác trước đây như nói lời ác độc với người, nên nói lời ôn hòa”. Trước đây đối nhân xử thế tiếp vật, lời nói không hay, dễ đắc tội với người, đắc tội với người mà chính mình còn không biết. Người xưa rất xem trọng lời nói. Khổng Phu tử dạy học có bốn khoa mục, thứ nhất là đức hạnh, thứ hai chính là lời nói. Lời nói là cửa của họa phước. Người nói vô tâm, người nghe có ý, lời nói làm tổn hại người khác, người ta sẽ ôm hận. Khi đã ôm hận trong lòng, tương lai có cơ hội thì họ đến báo thù bạn, bạn không biết họa từ đâu đến, cho nên lời nói là dễ đắc tội với người khác nhất. Khuyến thiện chỉ lỗi đều nên dùng lời nhẹ nhàng, lời nhu hòa, bằng không thì bạn tốt của bạn sẽ xa lánh bạn. Tuy họ có lỗi lầm, bạn khuyên họ là ý tốt, nhưng ngôn từ thái độ của bạn không hay, đối phương có thể tiếp nhận không? Thầy giáo dạy học sinh cũng không ngoại lệ. Tôi theo thầy Lý 10 năm, thầy dăn dạy học sinh tuyệt đối không phải đứng trước mọi người, học sinh đã phạm lỗi lầm, thầy gọi họ vào trong phòng để khuyên bảo họ. Khuyên bảo là lấy lợi hại được mất phân tích cho họ nghe, học sinh đã hiểu được, cảm ơn thầy giáo. Nếu như ở trong chốn đông người mà bạn lớn tiếng khiển trách họ, không nhất định họ sẽ cảm kích, tuy biết là sai lầm, bạn khiến họ không còn thể diện thì họ sẽ ôm hận trong lòng.

Ngay cả dạy học, ở thời đại này hiện nay đều không thể đắc tội với học sinh. Hiện nay thậm chí cha mẹ dạy con cái cũng không dám đắc tội với nó. Vì sao vậy? Vì nó không hiểu được hiếu đạo, cho nên sẽ dẫn đến hành vi phản nghịch. Xã hội này, hiện nay giết cha, giết mẹ đã không còn là tin mới nữa, thường xuyên có. Chuyện này trước đây không xảy ra, xã hội này ngày nay thường có. Lời nói thái độ của chúng ta có thể không cẩn thận được sao? Không cẩn thận thì tai họa tự mình mang đến, không thể trách người khác. Phổ Hiền Bồ-tát dạy chúng ta lễ kính chư Phật, đối với hết thảy chúng sanh đều phải cung kính, điều này rất có đạo lí. Học sinh cung kính thầy giáo, thầy giáo cũng cung kính học sinh. Không thể như trước đây, thầy giáo dạy học sinh rất nghiêm khắc, không được, không tìm ra loại học sinh này. Cha mẹ đối với con cái cũng không ngoại lệ, bây giờ đều xem họ như bạn để đối đãi. Lễ nghi, tôn ti trật tự không còn nữa, từ nhỏ không học qua, đến xem họ cũng không được xem qua. Nếu bạn dùng lễ nghi, tôn ti để đối đãi người thì bạn đã sai, ở thời xưa thì có thể, bây giờ không thể nữa rồi. Việc này có cần khôi phục lại không? Cần. Làm sao để khôi phục? Người bây giờ thật sự để tâm siêng năng học tập cũng phải sau ba, bốn đời mới có thể khôi phục. Đạo đức nhân nghĩa khôi phục rồi, xã hội sẽ yên ổn, thiên hạ sẽ thái bình. Tuyệt đối không phải thời gian ngắn mà có thể làm được, cần phải làm. Nếu như không làm thì thế giới này sẽ bị hủy diệt, chúng ta làm rất cực nhọc, biết được kết quả phải sau hai, ba đời mới có thể thấy được. Chúng ta đời này không thấy được, đây là công đức rất lớn, nên làm, nhất định phải làm. Từ chính mình bắt đầu thì đúng rồi, không nên kỳ vọng ở người khác.

Thứ bảy “không nói ly gián”. nói ly gián là xúi dục thị phi. “Ngừng dứt việc ác trước đây, như gây chia rẽ khiến hai bên đấu tranh”. Mối quan hệ của hai người này rất tốt, họ ở giữa xúi dục khiến phát sinh nghi ngờ lẫn nhau, sau cùng biến thành oan gia đối đầu. Những người này chuyên gây ly gián, tội nghiệp này của họ tạo, trong địa ngục có địa ngục cày lưỡi. Địa ngục cày lưỡi chính là do ác nghiệp nói ly gián mà chiêu cảm ra. Địa ngục không phải do con người xây dựng, bạn không có nghiệp này thì sẽ không có sự việc này xảy ra, bạn đã tạo nghiệp này thì tự nhiên quả báo sẽ hiện tiền. Như thế giới Tây Phương Cực Lạc, thế giới Cực Lạc làm sao mà tạo thành, làm sao trang nghiêm thanh tịnh như vậy? Không phải A-di-đà Phật thiết kế, A-di-đà Phật cũng không có mời một đội kiến trúc sư đến xây dựng, chúng ta ở trong kinh đã thấy được. Làm thế nào tạo thành? Ngài phát nguyện, 48 lời nguyện. Sau khi đã phát 48 nguyện, tu hành thời gian dài, thực hiện, đều thực hiện được hết. Làm bao lâu? Năm kiếp. Trong kinh không nói năm tiểu kiếp, năm trung kiếp, vậy khẳng định là năm đại kiếp. Năm đại kiếp tu hành công đức này tự nhiên hình thành. Giống như tình trạng ở địa ngục. Địa ngục là bạn tạo tác ác nghiệp tự nhiên chiêu cảm ra, thế giới Tây Phương Cực Lạc là 48 nguyện của A-di-đà Phật, nguyện nguyện là độ chúng sanh, thuần tịnh thuần thiện, năm kiếp tu hành mà chiêu cảm ra. Không phải ai đó đến thiết kế, không phải ai đó đến xây dựng, không có, tất cả đều không có. Đạo lý này cùng với ác nghiệp chiêu cảm địa ngục hiện tiền là hoàn toàn tương đồng.

Trong kinh chúng ta đọc qua, trời dục giới, tầng trời thứ năm gọi là trời Hóa Lạc, người trời này phước báo lớn. Đúng như những gì chúng ta nói: “tâm tưởng sự thành”, họ nghĩ cái gì thì hiện cái đó. Cao hơn trời Đâu Suất một tầng, trời Đâu Suất vẫn chưa thể làm được, trời Hóa Lạc làm được. Họ cũng không cần bản vẽ, cũng không cần thiết kế, chân thật là tâm tưởng sự thành, thiện nghiệp cảm được. Trời Tha Hóa Tự Tại chính là tầng trời thứ sáu, đây là tầng cao nhất của Dục giới, phước báo của họ càng lớn hơn. Họ không cần biến hóa, họ muốn gì thì cõi trời thứ năm liền biết được ngay, liền biến hóa ra để cúng dường họ. Ngay cả biến hóa họ cũng không cần, nên gọi họ là Trời Tha Hóa Tự Tại. Họ là gì? Là trời thứ năm, người trời Hóa Lạc biến hóa cúng dường họ. Các vị đồng tu nghe đến đây, bạn có thể hội được gì không? Chúng ta vãng sanh về thế giới Tây Phương Cực Lạc tương đương với cõi nào? Người trời Tha Hóa Tự Tại. Chúng ta đến thế giới Cực Lạc tâm tưởng sự thành. Ai cúng dường vậy? A-di-đà Phật ngài biến hóa cúng dường chúng ta! Ngay cả thế giới Cực Lạc cũng là của ngài biến hóa để cúng dường chúng ta. A Di Đà Phật ví như người trời Hóa Lạc, người tầng trời thứ năm, chúng ta đến nơi đó thì biến thành trời thứ sáu, trời Tha Hóa Tự Tại, A-di-đà Phật đến cúng dường. Bạn có thể hiểu được thì bạn mới biết ân đức của A-di-đà Phật đối với chúng ta lớn biết bao.

Chúng ta có phước báu như thế nào mà có thể tiếp nhận sự cúng dường của ngài? Trong kinh nói rất rõ ràng, chính là ba chữ. Bạn đầy đủ ba chữ này thì có tư cách tiếp nhận sự cúng dường của ngài. Ba chữ: tín, nguyện, hạnh. Thật tin, thật muốn đến thế giới Cực Lạc, thật niệm Phật, bạn có đầy đủ ba chữ này thì bạn giống như người trời thứ sáu trong cõi Dục giới, bạn có phước báo lớn như vậy. Tương lai đến thế giới Cực Lạc, tiếp nhận A-di-đà Phật cúng dường. Bạn xem, đến thế giới Cực Lạc A-di-đà Phật đích thân ngài đến đón quý vị, phước báu này lớn biết bao! Chúng ta ngày nay đi nước ngoài, đến đất nước người khác, tổng thống, quốc vương của đất nước đó có nghênh đón chúng ta không? Chúng ta đến thế giới Cực Lạc có A-di-đà Phật nghênh đón chúng ta, bạn dựa vào điều gì? Chính là tín nguyện hạnh. Vậy thì bạn biết phước báu của tín nguyện hạnh lớn biết bao, có thể cảm động A-di-đà Phật đến nghênh đón. Đến thế giới Cực Lạc, A-di-đà Phật đến cúng dường bạn. Nghe được lời này thì muôn vàn đừng vội thoái tâm: “Tôi đâu có phước báu lớn như vậy, thôi thôi, tôi không dám đi nữa đâu”. Vậy thì cơ hội này của bạn sẽ bỏ lỡ ngay trước mắt.

Cho nên đại sư Ngẫu Ích giảng Di-đà Kinh Yếu Giải, tín có sáu điều: Thứ nhất phải tin chính mình chính. Nghĩa là bạn phải có lòng tự tin, tin chính mình nghĩa là sao? Làm sao tin chính mình? Trong kinh điển đại thừa Thế Tôn thường dạy: Hết thảy chúng sanh vốn dĩ là Phật. “Tôi nghe được lời này, tôi cũng tin tưởng chính tôi, chính tôi vốn dĩ là Phật”. Điều này rất quan trọng, tự mình không tin tưởng chính mình vốn dĩ là Phật thì bạn làm sao có thể thành Phật được? Cho nên đồng tu học Phật, điều thứ nhất phải khẳng định chính mình vốn dĩ là Phật. Lời nói này là thật, chắc chắn chính xác. Phật không nói dối, chỉ là chúng ta mê mất tự tánh, hay nói cách khác, chúng ta là vị Phật hồ đồ. Bồ-tát tu hành thành Phật, đó là Phật giác ngộ, vị Phật viên mãn giác ngộ. Chúng ta là một vị Phật hồ đồ, là Phật, không phải giả. Khi nào chúng ta có thể đem mê hoặc điên đảo buông bỏ, khi giác ngộ rồi thì với ngài không khác. Đạo lí này phải hiểu.

Vậy Phật, Phật là ai? Phật là chính mình, không phải người khác. Như thế chúng ta mới thật sự học Phật. Phật nghĩa là gì? Trong kinh thường nói, Phật là lưỡng túc tôn. Chính là hai điều viên mãn. Thứ nhất là trí tuệ viên mãn, thứ hai là phước báo viên mãn, hai điều này đạt được đại viên mãn thì đây chính là Phật. Chúng ta học Phật không gì khác là tu phước, tu tuệ, khi nào phước tuệ viên mãn? Niệm Phật vãng sanh đến thế giới Cực Lạc thì phước tuệ viên mãn, đến thế giới Cực Lạc ngày hôm đó thì viên mãn. Vì sao vậy? Bạn được oai thần bổn nguyện của A-di-đà Phật gia trì. Điều này nói ra mọi người không dễ hiểu, tôi nói rõ thêm một chút, đến thế giới Cực Lạc tiếp nhận cúng dường của A-di-đà Phật, vậy mọi người dễ hiểu. A-di-đà Phật cúng dường bạn cái gì? Cúng dường bạn vô lượng phước báo, cúng dường vô lượng trí tuệ cho bạn. Phước báu vô lượng, đến đó bạn hưởng thụ được; thức ăn, quần áo, chỗ ở, đi lại, bạn với A-di-đà Phật là hoàn toàn giống nhau. Thân có vô lượng tướng, tướng có vô lượng vẻ. Cúng dường trí tuệ là cái gì? Nghe kinh nghe pháp, bạn bước vào giảng đường của A-di-đà Phật, Phật giảng kinh thuyết pháp cho bạn, khai mở trí tuệ, hai loại cúng dường bạn đều đạt được! Cho nên, người niệm Phật phước lớn đệ nhất, bạn muốn tu phước lớn nhất, trí tuệ lớn nhất thì bạn tín nguyện, thật thà niệm Phật, đây là thật không phải giả.

Nếu như chúng ta sơ suất, đối với điều này có hoài nghi, lỗi lầm này ở nơi chính mình, không ở người khác. Đối với lời nói chân thật của chư Phật Như Lai. Bạn xem ngài không nói dối, không nói thêu dệt, không nói ác độc, không nói ly gián, người như vậy mà không tin tưởng thì chúng ta còn tin ai? Vậy chúng ta lại muốn hỏi: vì sao A-di-đà Phật phải giúp đỡ chúng ta như vậy, chúng ta với ngài có quan hệ gì, có nhân duyên gì mà ngài cúng dường giúp đỡ mình như vậy? Chúng ta không biết, bản thân có nghi vấn, nghi vấn này chính là chướng ngại. Kỳ thực ở trong kinh giáo đã nói rất rõ ràng, rất tường tận, vì sao vậy? Vì bạn vốn là Phật, bạn với ngài có quan hệ gì? Vốn là một thể. Mối quan hệ này rất mật thiết. Không phải người một nhà, người một nhà còn không thân thiết, mà là một thể! Vậy một thể là gì? Chúng ta dùng thân của chính mình ví cho A-di-đà Phật, hết thảy chúng sanh là gì? Là mắt, tai, mũi, lưỡi, lục phủ ngũ tạng của chúng ta, đây gọi là một thể. Hết thảy chúng sanh là máu mủ ruột thịt của A-di-đà Phật, ngài có thể không cúng dường sao? Bạn hiểu được đạo lí này thì nghi hoặc của bạn hoàn toàn được tiêu trừ, không còn nghi hoặc nữa. Hết thảy chúng sanh, mỗi một chúng sanh đều là máu mủ ruột thịt của A-di-đà Phật. Một thể, cho nên ngài quan tâm chăm sóc không sót một ai. Phát đại nguyện năm kiếp tu hành, tu được rồi thì cúng dường. Cúng dường tài chính là cúng dường phước báu. Cúng dường trí tuệ chính là ở thế giới Cực Lạc hằng ngày giảng kinh thuyết pháp cho bạn, giúp bạn khai mở trí tuệ, giúp bạn nâng cao cảnh giới. Lợi ích này đến đâu để tìm? Khắp pháp giới, hư không giới đều không tìm được, chỉ có thế giới Cực Lạc, bạn có thể không đi sao? Lời hôm nay tôi nói với bạn, bạn phải ghi nhớ, chắc chắn có thể giúp bạn đoạn nghi sanh tín, giúp bạn buông xả vạn duyên, nhất tâm chuyên niệm. Đời này bạn chắc chắn thành tựu, phước báu viên mãn, trí tuệ viên mãn.

Không còn xúi dục người thị phi nữa, “nên làm việc thiện hòa hợp”. Đích thực là trong tâm niệm niệm hy vọng hết thảy chúng sanh, ngay trước mắt chúng ta, không cùng quốc gia, không cùng sắc tộc, không cùng văn hóa, không cùng tín ngưỡng tôn giáo, đều là người một nhà. Niệm niệm hy vọng mọi người kính yêu lẫn nhau, quan tâm lẫn nhau, chăm sóc lẫn nhau, hợp tác lẫn nhau. Không nên có phân biệt, không nên có chấp trước, được vậy thì thế giới này quá tuyệt vời! Sự việc này có thể làm được không? Làm ngay từ bản thân chúng ta, chúng ta có thể làm được, nhưng chúng ta chỉ bỏ ra, tuyệt đối không cầu người khác phải đối đãi với mình như vậy. Chúng ta sẽ làm rất hoan hỷ, rất vui vẻ. Nếu như cái gì cũng cầu, tôi tốt với bạn thì bạn cũng phải tốt với tôi. Vậy thì phiền não của bạn đã đến. Ta tốt với họ, họ vì sao không tốt với ta, ta tốt với họ, họ chưa cảm nhận được chúng ta tốt với họ. Hay nói cách khác, chúng tốt với họ còn chưa đủ, họ còn chưa cảm nhận được. Một ngày nào đó họ cảm nhận được thì họ sẽ đối với chúng ta rất tốt. Bởi vì, người đồng tâm này, tâm đồng lý này, nhất định không cầu quả báo. Cho nên, chỉ hỏi canh tác, chớ hỏi thu hoạch, vậy thu hoạch của chúng ta ở nơi nào? Thu hoạch của chúng ta ở thế giới Cực Lạc, thu hoạch của chúng ta không ở thế giới Ta-bà, ở thế giới Cực Lạc. Làm sao biết được? Vì A-di-đà Phật, lão nhân gia ngài đối với hết thảy chúng sanh trong khắp pháp giới, hư không giới đều là như vậy. Chúng ta với A-di-đà Phật đồng tâm, đồng nguyện, đồng hạnh giống nhau, chúng ta nghĩ thử xem, đời sau chúng ta khẳng định là thế giới Cực Lạc, không phải nơi khác. Cho nên quả báo này bạn nói thù thắng biết bao! Bốn điều này nói về khẩu nghiệp, ba điều sau là nói về ý nghiệp.

Thứ nhất: không tham, “ngừng dứt việc làm ác như lấy không chán trước đây”. Chính là tham dục, “nên quán thiện hạnh, như hành Bất Tịnh Quán, quán cả lục trần đều là lừa dối, bất tịnh”. Trước đây lấy không biết chán, chúng ta nói tham mà không chán. Tham cái gì? Tham tài, sắc, danh, thực, thùy. Tham sắc, tham danh, tham ăn, ngũ dục lục trần. Ngũ dục là: tài, sắc, danh, thực, thùy. Bạn đối với cái này tham mà không chán. Lục trần là: sắc, thanh, hương, vị, xúc, pháp, cộng lại là 11 loại. Trước khi chưa học Phật đã từng làm qua việc này, tham không biết chán, bây giờ đã hiểu rõ. Đức Phật dạy chúng ta rằng: “Phàm những gì có tướng đều là hư vọng”. Ngũ dục lục trần là giả không phải thật, những thứ này ô nhiễm tâm thanh tịnh của chúng ta, những thứ này ô nhiễm hạnh thanh tịnh của chúng ta. Tâm hạnh của chúng ta bất thiện cũng từ chỗ này mà sanh ra. Phải buông bỏ tâm tham. Quán chiếu lục trần, nói lục trần trong đó bao gồm ngũ dục, đều là lừa dối tự tánh của chúng ta. Đại sư Huệ Năng minh tâm kiến tánh, câu thứ nhất liền nói cho chúng ta biết: “Nào ngờ tự tánh vốn thanh tịnh”. Nói rõ chân tâm của chúng ta, bản tánh của chúng ta vốn dĩ là thanh tịnh, không có chút nào ô nhiễm. Cũng chính là nói, ở trong chân tâm, trong tự tánh không tìm được ngũ dục lục trần. Những thứ này căn bản không tồn tại! Nó tồn tại ở nơi nào? Nó tồn tại ở trong a-lại-da, hạt giống ở a-lại-da, khởi tác dụng ở mạt-na thức. Mạt-na thức là ý thức, ý ô nhiễm, thể của nó chính là ô nhiễm. Mà chúng sanh trong lục đạo lại cho rằng a-lại-da là chính mình. Ở trong đây đã khởi lên ngã chấp, Tướng tông nói rất hay, gọi là “bốn phiền não lớn thường theo nhau”. Bốn loại kiến giải sai lầm, thứ nhất là ngã kiến. Đem cái này cho là ngã, ngã kiến. Có ngã thì tham sân si liền sanh khởi, có ngã kiến thì có ngã ái, ngã ái là tham. Ngã si là ngu si, ngã mạn là sân, mạn là thuộc về phiền não sân. Cho nên, tham sân si theo ngã mà dấy lên, cho nên gọi nó là căn bản phiền não. Phiền não này khởi lên thì mê mất tự tánh, luân hồi đến lục đạo thì lúc nào bạn mới giác ngộ? Sau khi giác ngộ đem bốn loại này buông xả thì bạn minh tâm kiến tánh, bạn mới có thể thoát khỏi lục đạo luân hồi, bạn mới có thể quay trở về tự tánh.

Cho nên, đây là quán lừa dối bất tịnh, chúng ta phải đem thứ này buông xả, buông xả mới có thể hành thiện. Hành thiện như thế nào? Lợi ích hết thảy chúng sanh chính là hành thiện, vì sao vậy? Nghĩ thử lời tôi vừa mới nói, hết thảy chúng sanh là là máu mủ ruột thịt của A-di-đà Phật. Thế Tôn dạy chúng ta: “hết thảy chúng sanh vốn dĩ là Phật”, vốn dĩ là Phật với A-di-đà Phật chính là một không phải hai. Hay nói cách khác, chúng sanh khắp pháp giới, hư không giới cũng chính là máu mủ ruột thịt của chính chúng ta. Chúng ta với A-di-đà Phật không hai. Trong “Pháp Sự Hệ Niệm”, thiền sư Trung Phong nói rất hay: “Tâm ta tức là A-di-đà Phật, A-di-đà Phật tức là tâm ta, nơi đây là Tịnh độ, Tịnh độ là nơi đây”. Hóa ra chúng ta với A-di-đà Phật là một không phải hai, A-di-đà Phật xem tất cả chúng sanh là máu mủ ruột thịt. Chúng ta ngày nay lại xem hết thảy chúng sanh thành đối lập. Như thế là chúng ta sai hay là A-di-đà Phật sai? Là A-di-đà Phật đúng hay là chúng ta đúng? Bạn nghĩ một hồi như vậy thì sẽ hiểu rõ, thì bạn sẽ khai ngộ. Bốn mươi tám lời nguyện của A-di-đà Phật, nguyện nào cũng vì độ chúng sanh, nguyện nào cũng là giúp đỡ chúng sanh sớm ngày thành Phật. Chúng ta không có nguyện như vậy, không có tâm như vậy, vậy thì sai rồi. Đời này không thể đến thế giới Cực Lạc được. Chúng ta với A-di-đà Phật đồng tâm đồng nguyện, đồng đức đồng hạnh, như vậy bạn chắc chắn được sanh, cho nên phải buông xả tham lam. Với tất cả thuận cảnh thiện duyên tuyệt không tham luyến.

Thứ chín “không sân”. Sân là đối với nghịch cảnh ác duyên. “Ngừng dứt ác hạnh như tức giận trước đây, nên hành việc thiện từ nhẫn”. Chúng ta đối với nghịch cảnh có oán hận, đối với ác duyên có ác hạnh phẫn nộ. Duyên là nhân sự, cảnh là hoàn cảnh vật chất, cho nên đối với nghịch cảnh ác duyên, chúng ta không có oán hận, không có phẫn nộ, không có ác hạnh, như vậy là đúng rồi. Thiện không tham luyến, ác không sân khuể, nên hành từ bi nhẫn nhục, đây là thiện. Hay nói cách khác, thiện của từ bi nhẫn nhục là nghịch cảnh ác duyên giúp chúng ta thành tựu. Thuận cảnh thiện duyên, chúng ta không tham luyến, không ngu si. Họ thành tựu chúng ta công đức không tham, không si. Cho dù là thuận cảnh hay nghịch cảnh, cho dù là thiện duyên ác duyên. Tất cả đều là giúp chúng ta nâng cao, giúp chúng ta viên mãn sáu ba-la-mật, đều là bạn tốt của chúng ta. Tôi nói là bạn tốt thì mọi người ấn tượng không sâu sắc, chúng tôi nói cách khác, tất cả đều là thầy của chúng ta, đều là thiện tri thức của chúng ta, đều là đang giúp chúng ta, thành tựu chúng ta. Bạn nên thật sự hiểu, hiểu được điều gì? Biết ơn báo ơn, mỗi người đều có ơn với chúng ta, đều đang giúp chúng ta nâng cao, mấu chốt đều là ở một niệm đó. Một niệm giác thì hết thảy chúng sanh đều là Phật Bồ-tát, họ thành tựu thì chúng ta đời này làm Phật. Một niệm mê thì hết thảy chúng sanh đều là yêu ma quỷ quái, vì sao vậy? Vì họ giúp đỡ chúng ta đọa ba đường ác, đọa địa ngục. Cho nên, cảnh giới bên ngoài không Phật cũng không ma, vấn đề là chúng ta dùng tâm nào để đối đãi. Chúng ta dùng lòng cảm ơn thì tất cả đều là Phật Bồ-tát, nếu như chúng ta lấy tâm tham sân si mạn nghi thì tất cả đều là oán thân chủ nợ, đều là tìm đến gây rắc rối. Thảy đều ở một niệm. Từ đó cho thấy, chúng ta đời này có thể thành Phật, mấu chốt cũng ở một niệm giác hay một niệm mê này của chúng ta. Một niệm giác bạn đã thành Phật, bạn sẽ cảm ơn hết thảy chúng sanh, không những bạn cảm ơn hết thảy hữu tình chúng sanh, mà cây cối hoa cỏ, sơ hà đại địa không có cái nào không cảm ơn. Nếu là một niệm mê thì hết thảy chúng sanh là oan thân chủ nợ, hoa cỏ cây cối, sơn hà đại địa cũng là oan thân chủ nợ. Làm sao chuyển biến một niệm của chính mình.

Sau cùng là “không si”, không si là không tà kiến, ngu si. “Ngừng dứt ác hạnh như tà tín, tà tâm, bài bác nhân quả trước đây”. Trong ngu si thì không tin tưởng nhân quả là điều nghiêm trọng nhất, cho rằng thế gian không có nhân quả báo ứng, đó là hết đỗi sai lầm. Tịnh nghiệp tam phước đem câu này để ở sau cùng, là điều mà Bồ-tát tu. Bạn thấy điều sau cùng của tịnh nghiệp tam phước: “Phát tâm bồ-đề, tin sâu nhân quả, đọc tụng đại thừa, khuyến tấn hành giả”. Đây là Bồ-tát tu, Bồ-tát tin tưởng nhân quả, phàm phu không tin nhân quả báo ứng. Quả báo hiện tiền, sau đó hối hận không còn kịp nữa. Phía dưới nói về tịch tín. Tịch là bất chánh, tịch và tà đều là không phải chánh. Trong bát chánh đạo là chánh ngữ, họ là tà ngôn ta ngữ, tâm cũng tà, cho nên hành vi của họ là ác. Đây là những việc trước đây đã làm, hiện nay ăn năn, “nên hành chánh tín, tâm quy chánh đạo, tâm thiện sanh trí tuệ”. Từ ngu si quay trở lại, đầu tiên là chánh tín, người ngu si không tin tưởng, không có chánh tín, không tin Tam bảo, không tin đạo đức, không tin nhân quả. Cho nên họ mới vọng ngôn, mê hoặc đại chúng, mới dám làm tất cả việc ác. Đức Phật nói cho chúng ta biết: Chúng ta khởi tâm động niệm, thậm chí ngay bản thân còn không biết, trong khắp pháp giới, hư không giới chư Phật Bồ-tát đều biết, thiên địa quỷ thần đều biết. Tiến sĩ Emoto Masaru người Nhật Bản dùng nước thí nghiệm, ông nói nước cũng biết, chúng ta khởi tâm động niệm nước cũng biết, đó là thật không phải giả. Nước biết, biểu thị điều gì? Sơn hà đại địa, khoáng vật đều biết. Khởi tâm động niệm, lời nói việc làm có thể không cẩn thận hay sao? Ác niệm của chúng ta tạo thành những thiên tai này của địa cầu, không phải tự nhiên. Tự nhiên vĩnh viễn là đẹp nhất, tự nhiên là khỏe mạnh, tự nhiên đâu có bệnh trạng? Cho nên, tất cả tai biến tự nhiên đều là ác niệm, ác hạnh của chúng ta chiêu cảm ra. Tâm thiện của chúng ta, ý niệm thiện, ngôn thiện, hạnh thiện, không những thân tâm của mình khỏe mạnh, thân thể bạn có bệnh cũng không sao. Vì sao vậy? Vì tâm thiện, ý niệm thiện, ngôn thiện, hạnh thiện, tất cả tế bào bị bệnh trong thân thể đều hồi phục lại bình thường, không cần dùng thuốc, ý niệm giúp nó hồi phục bình thường, vậy thì bạn khỏe mạnh sống lâu. Chúng ta sống ở nơi này thì nơi này tất cả thiên tai sẽ không có. Trên trái đất tai biến nhiều như vậy có thể hóa giải, chỉ cần người sinh sống ở nơi đó đem ý niệm thay đổi lại thì nơi đó tai nạn liền không còn nữa.

Nhật Bản có thiên tai, tôi cũng không ngờ đến, thủ tướng trước đây là ngài Hatoyama đã viết một lá thư cho tôi, hy vọng tôi đến Nhật Bản giảng kinh hóa giải thiên tai. Một vị trưởng lão của hội Phật giáo Nhật Bản, cũng là người lãnh đạo, Kōshō Mizutani, tôi với ngài là bạn lâu năm. Ngài cũng viết cho tôi một là thư, đại diện Phật giáo Nhật Bản mời tôi qua giảng kinh. Giảng kinh gì? Giảng kinh Vô Lượng Thọ, chúng tôi giảng tiếp ở đó. Mùng 1 tháng 6 đi, mùng 2 thì bắt đầu giảng, một ngày 4 tiếng đồng hồ. Tôi giảng cho họ 48 tiếng đồng hồ, 12 ngày. Đại khái mùng 1 tôi đi, ngày 15 thì về lại. Kinh Vô Lượng Thọ chúng ta chia làm 48 tiếng đồng hồ cho Nhật Bản, nói với họ hóa giải thiên tai không khó. Phật Bồ-tát từ bi hộ niệm, tự chúng ta phải chân thật tiếp nhận, tiếp nhận thế nào? Chúng ta thật sự tin tưởng, thật sự phát nguyện, y giáo phụng hành thì tai nạn của họ sẽ được hóa giải. Nếu như bạn không tin tưởng thì không có biện pháp gì, thật sự tin tưởng, thật sự có thể hóa giải. Có lẽ các bạn đồng tu học Phật của Nhật Bản còn chưa biết, hết thảy chúng sanh là máu mủ ruột thịt của A-di-đà Phật, họ không biết. Nếu họ biết sự việc này thì lòng tin của họ sẽ sanh khởi, cho nên tôi phải mang thông tin này nói cho họ biết. Biết chư Phật Bồ-tát, thiên địa quỷ thần từ bi biết bao, đều không muốn thấy những hiện tượng thiên tai này. Đều do chúng ta mê mất tự tánh, tưởng sai, nghĩ sai, nói sai, làm sai, chiêu cảm ra những thiên tai này, có lỗi với Phật Bồ-tát, có lỗi với tổ tông, có lỗi với thiên địa quỷ thần. Ở Nhật Bản tôi tin rằng đại đa số họ tin Phật, họ tin tổ tông, họ tin thiên địa quỷ thần. Chỉ cần có người đem những việc này nói rõ ràng, nói tường tận. Lần này tôi đến Nhật Bản là lần thứ 7, nhưng là lần đầu tiên giảng kinh. Trước đây ở Nhật Bản, đối với đệ tử nhà Phật của họ đã mấy lần diễn giảng, nhưng chưa từng giảng kinh.

Cho nên lần này đi giảng kinh, chúng tôi hy vọng, đặc biệt là các bạn đồng tu ở Hồng Kông, phải xây dựng chánh tri chánh kiến, phải tìm lại tánh đức của chúng ta, thập thiện nghiệp đạo là tánh đức của chúng ta, trong tự tánh của chúng ta vốn có, không phải từ bên ngoài đến. Bây giờ chúng ta mê mất nó rồi, nhưng thật sự tìm về lại có khó khăn, không tìm về được. Đây là nguyên nhân gì? Tu học phải có thứ lớp, từ cạn đến sâu, từ nhỏ đến lớn. Cho nên, Thế Tôn ở trong kinh tạng nói cho chúng ta biết: “Không học tiểu thừa trước, học đại thừa sau thì không phải đệ tử Phật”. Đây là đức Phật hướng dẫn trình tự tu học cho chúng ta. Tiểu thừa là tiểu học của Phật giáo, đại thừa là đại học của Phật giáo. Không có nền tảng của tiểu học bạn làm sao có thể học đại học? Ngày nay, chúng ta ngay tiểu học cũng học không tốt, vấn đề là ở đâu, chúng ta đã lơ là giáo dục cắm rễ. Cho nên, nhất định phải quay trở lại, đem giáo dục cắm rễ học tốt. Chúng ta cho rằng một đến hai năm thì rễ đã bám chắc, bắt đầu bám từ đâu? Từ Đệ Tử Quy, cho nên muôn vàn không thể lơ là Đệ Tử Quy. Lão tổ tông của chúng ta, tổ sư đại đức của chúng ta, từ thời kỳ giữa nhà Đường đã đem trình tự tu học của chúng ta thay đổi, đổi rất tốt, không học tiểu thừa, dùng cái gì để thay thế tiểu thừa? Dùng nho và đạo.

Trước giảng đường của chúng ta có một tấm bia, là sao chép lại từ một tấm bia của Thiếu Lâm Tự. “Tam Giáo Cửu Lưu Hỗn Nguyên Đồ”. Mọi người đều thấy được. Tấm bia này là khắc vào lúc nào, là giữa năm Túc Tông nhà Đường. Đường Túc Tông là con trai của Đường Minh Hoàng. Cách chúng ta bây giờ 1.300 năm, bạn thấy hơn 1.300 trước, Trung Quốc chúng ra đã đi theo hướng đa nguyên văn hóa. Nho Thích Đạo, tam giáo cửu lưu là một nhà. Bạn thấy bức tranh đó vẽ rất có ý nghĩa. Bạn để ý kỹ xem, nhìn thẳng là đức Phật Thích-ca Mâu-ni, nhìn nghiêng thì một mặt là Lão tử, một mặt là Khổng tử. Ba khuôn mặt vẽ cùng nhau, tượng trưng cho điều gì? Một thể! Tam giáo là mắt, tai, mũi, miệng, thân, là một thể. Cửu lưu là lục phủ ngũ tạng, bức tranh này thật quá đẹp, nó biểu pháp, thật sự là một thể. Lấy cái này làm giáo dục cắm rễ cho chúng ta. Cho nên học Phật, đối với Thập Thiện Nghiệp Đạo rất dễ thực hành. Bạn có Đệ Tử Quy, có Cảm ứng Thiên, có cơ bản này thì Thập Thiện Nghiệp Đạo rất dễ dàng thực hành. Ba căn bản này thực hành được rồi thì cho dù là học Nho, học Đạo, học Phật đều sẽ có thành tựu. Học Phật, bạn có thể thành Phật thành Bồ-tát, học Đạo bạn có thể đạt được cảnh giới Lão Trang, học Nho thì bạn là Khổng tử, Mạnh tử của ngày nay, là thánh hiền. Cho nên tấm bia này rất có giá trị! Ở nước ngoài những năm gần đây mới đề xướng đa nguyên văn hóa. Chúng ta ở trên thế giới đoàn kết tôn giáo, đoàn kết sắc tộc, cũng làm được một chút thành tích. Người nước ngoài cho rằng đây là việc rất mới mẻ, đoàn kết dân tộc. Chúng ta đưa tấm bia này cho họ xem, họ cảm thấy rất kinh ngạc, thì ra 1.300 năm trước Trung Quốc đã đoàn kết tôn giáo, đoàn kết sắc tộc. Cho nên, giáo dục cắm rễ đã làm được rồi, sau đó nên hành chánh tín, quy tâm chánh đạo, tâm thiện sanh trí tuệ, đây là chắc chắn.

“Mười điều thiện ở trên đều là thiện của thế gian”, pháp thế gian, pháp thế gian là căn bản của Phật pháp. Thiện của thế gian cũng không thể học tốt thì làm sao có thể học Phật? Bạn thấy tịnh nghiệp tam phước, thiện thế gian này nên làm trước. Nó có ba điều: Điều thứ nhất chính là phước thế gian, phước báo trời người. Phước báo trời người nên thực hành từ trong Đệ Tử Quy, Cảm ứng Thiên, Thập Thiện Nghiệp. Bạn chỉ cần nỗ lực mà làm thì phước báu của bạn mỗi ngày mỗi lớn hơn, trí tuệ dần dần khai mở. Có nền tảng này bạn mới có thể vào cửa Phật. Điều thứ hai chính là vào cửa Phật: “Thọ trì tam quy, đầy đủ các giới, không phạm oai nghi”, là tiểu thừa. Từ tiểu thừa lại nâng cao lên, gọi là đại thừa. Đại thừa: “Phát tâm bồ-đề, tin sâu nhân quả, đọc tụng đại thừa, khuyến tấn hành giả”, tự hành hóa tha. Trình tự này nhất định phải biết, phải tuân thủ.

Phía dưới là Báo Ân Luận nói: “Phàm là hành thiện, đều có thể vãng sanh”. Mười thiện của thế gian có thể vãng sanh hay không? Có thể. Sanh vào cõi phàm thánh đồng cư, “nhưng cần phải thường xuyên niệm Phật hồi hướng, thì sẽ chuyển thiện thế gian thành nhân Tịnh độ”. Điều này nhất định phải hiểu, tu thiện thế gian, người thiện thế gian họ thường hay niệm Phật, họ đem tâm thiện, hạnh thiện của bản thân hồi hướng cầu sanh thế giới Cực Lạc. Lúc lâm chung cảm được A-di-đà Phật đến tiếp dẫn. Có lẽ chúng ta nói kinh Vô Lượng Thọ, đặc biệt nhấn mạnh phát tâm bồ-đề, họ không phát tâm bồ-đề. Chỉ dựa vào một chút hạnh thiện của thế gian, có thể vãng sanh hay không? Có thể. Chỉ cần họ tin tưởng, thế giới Tây Phương Cực Lạc thật sự có, thế giới Cực Lạc thật sự có A-di-đà Phật. Chính mình mong cầu sanh về thế giới Cực Lạc, thân cận A-di-đà Phật, tâm niệm này chính là tâm vô thượng bồ-đề. Lời này không phải tôi nói, đây là đại sư Ngẫu Ích nói trong Di-đà Kinh Yếu Giải. Cho nên, người tu pháp thiện của thế gian, chưa tiếp xúc với Phật pháp. Rất nhiều người không biết chữ, chưa có cơ hội nghe kinh học giáo, nhưng họ gặp được thiện tri thức, gặp được bạn bè có học Phật. Nói cho họ biết thế giới Cực Lạc, họ liền tin tưởng, họ liền thật sự phát tâm, thật sự niệm, cầu sanh Tịnh độ. Lúc lâm chung tướng lành hiếm có, thật có thể vãng sanh.

Thiện thế gian, đây là dùng tam phước để nói. Thập thiện, cõi phàm thánh đồng cư. Thiện nhị thừa chính là: “Thọ trì tam quy, đầy đủ các giới, không phạm oai nghi”. Nhị thừa là Thanh văn, Duyên giác, họ vãng sanh sẽ sanh về cõi phương tiện hữu dư. Thiện đại thừa: “Phát tâm bồ-đề, tin sâu nhân quả, đọc tụng đại thừa, khuyến tấn hành giả”, sanh cõi thật báo trang nghiêm. Kết hợp với ba bậc vãng sanh phía trước, Bồ-tát là vãng sanh bậc thượng, nhị thừa là vãng sanh bậc trung. Cõi phàm thánh đồng cư, thiện thế gian vãng sanh. Rất rõ ràng, rất tường tận, đều là chánh tín, chân thật vãng sanh. Có nguyện vọng này, thật sự niệm Phật thì khẳng định được sanh. “Cho nên Phật thuyết các kinh, đều nói kèm theo thiện thế gian”, có thể nói, Phật thuyết kinh đại thừa, kinh tiểu thừa, đối với thiện thế gian thường nhắc đến, chúng ta ở thế gian này, ở thế gian này nhất định phải làm người tốt, không thể làm người xấu. Vì sao vậy? Làm ác thì quả báo ở trong ba đường ác, làm thiện thì quả báo là ba đường thiện. Phật không muốn thấy chúng sanh tương lai đọa vào ba đường ác, ngài không muốn thấy. Cho nên trong tất cả các kinh đều là khuyên mọi người đoạn ác tu thiện. Từ chỗ này chúng ta thể hội được lòng từ bi của Phật, từ bi vô tận, niệm niệm đều quan tâm chúng sanh.

“Nhưng thập thiện nghiệp này lại đặc biệt nói riêng một kinh, đó là kinh Thập Thiện Giới”. Để thanh tịnh ba nghiệp của thân, bốn nghiệp của miệng, ba nghiệp của ý. Giúp chúng ta đạt được ba loại thanh tịnh, thân thanh tịnh: không sát, không trộm, không dâm, thân thanh tịnh. Khẩu thanh tịnh: không nói dối, không nói thêu dệt, không nói ly gián, không nói ác độc. Ý: không tham, không sân, không si. Ba nghiệp thân khẩu ý thanh tịnh, “đây là tu trì căn bản vậy”. Cho dù bạn tu bất kỳ tông phái nào của đại thừa, bất kỳ pháp môn nào trong tám vạn bốn ngàn pháp môn cũng đều phải lấy thập thiện làm nền tảng. Không có thập thiện, bạn không thể vào được cửa Phật. Cho nên nói, Phật pháp xây dựng trên nền tảng của pháp thế gian. Thiện thế gian, thập thiện nghiệp chính là thiện thế gian. Không có pháp thiện này thì bạn không thể cầu trí tuệ và phước báu viên mãn của Phật, điều này cầu không được. Nhất định phải có nền tảng này, nền tảng này chúng ta nhất định phải xem trọng. Ngày nay, trong Thập Thiện Nghiệp Đạo bao gồm Thái Thượng Cảm Ứng Thiên, bao gồm cả Đệ Tử Quy. Đây chính là tam giáo hợp nhất, từ trên cơ bản thì nó dung hợp lại thành một, chắc chắn không thể xem thường, nhất định phải tôn trọng, hết lòng học tập. Đem ba gốc rễ học tập thật tốt, tương lai chúng ta vãng sanh khẳng định có hi vọng, chắc chắn có lòng tin.

Tốt rồi, hôm nay thời gian đã hết, chúng ta học tập đến đến đây.